Polska na Kongresie Ekoturystyki w Hiszpanii
VIII Krajowy Kongres Ekoturystyki w Kantabrii, Hiszpanii odbył się 26-29 października w regionie Liébana, w historycznym miasteczku Potes u stóp Picos de Europa i w otulinie parku narodowego. Miejsce jest wzorcowym przykładem rozwoju ekoturystyki opartej na dziedzictwie przyrody i kultury.
Jak ekoturystyka wspiera lokalnych producentów?
Wydarzenie, w którym wzięło udział 200 osób, pokazało, jak ważna jest współpraca między branżą turystyczną, samorządami, lokalnymi grupami działania organizacjami społecznymi, producentami żywności i instytucjami zajmującymi się ochroną przyrody. To właśnie na styku tych środowisk powstają rozwiązania, które pozwalają łączyć ochronę bioróżnorodności z rozwojem lokalnej gospodarki i zachowaniem dziedzictwa kulturowego. Polskę reprezentował Fundusz Partnerstwa dzięki wsparciu Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 PROO.
"Narodowy Kongres Ekoturystyki odbywa się co dwa lata od 2016 roku, kiedy to jego pierwsza edycja miała miejsce w Daimiel (prowincja Ciudad Real). To właśnie tam wypracowano definicję ekoturystyki w Hiszpanii" – opowiada Amanda Guzman Villar, koordynatorka kongresu i dyrektorka Stowarzyszenia Ekoturystyki Hiszpanii. "W tym roku poświęciliśmy Kongres analizie tego, w jaki sposób ekoturystyka przyczynia się do rozwoju sektora rolno-spożywczego, wspiera lokalnych producentów i rzemieślników, ponieważ jest to jeden z fundamentalnych aspektów ekoturystyki. Właśnie tutaj, w Liébana, podejmowanych jest wiele wartościowych działań w tym zakresie".
Region Liébana jako przykład dobrej praktyki
„Jak rozwijać ekoturystykę, która chroni przyrodę, wspiera lokalnych producentów i wzmacnia społeczności wiejskie?”. Było to jedno z kluczowych pytań kongresu, organizowanego z inicjatywy Lokalnej Grupy Działania Liébana oraz Stowarzyszenia Ekoturystyki w Hiszpanii. Region Liébana posłużył jako doskonały wzór wykorzystania lokalnych produktów w ekoturystyce, wśród nich: lokalne sery (Quesucos de Liébana, Picón Bejes Tresviso) i miód (Miel de Liébana), które posiadają certyfikat chronionych nazw pochodzenia (D.O.P.), a także warzywa, owoce i bogata kuchnia regionalna przygotowywana na ich bazie, na czele z cocido lebaniego (gęstej zupy przyrządzanej na bazie lokalnych wędlin, ciecierzycy i kapusty). Pokazano, jak włączenie tych produktów do menu i programów wycieczek buduje silną markę terytorialną.
Ochrona orłosępa brodatego a ekorystyka
Szczególną uwagę poświęcono orłosępowi brodatemu (Gypaetus barbatus) – cennemu gatunkowi, którego ochrona może wspierać rozwój ekoturystyki naukowej i tworzenie wyjątkowych doświadczeń dla odwiedzających Picos de Europa. Ochrona orłosępa brodatego na terenie Parku Narodowego Picos de Europa doprowadziła do odtworzenia populacji gatunku, który wyginął na tym obszarze w połowie XX wieku. Było to możliwe dzięki programom reintrodukcji oraz współpracy z lokalną społecznością, realizowanym pod egidą Fundacji na rzecz Ochrony Orłosępa Brodatego (Fundación para la Conservación del Quebrantahuesos).
"W paśmie górskim wypuszczono na wolność ponad 60 osobników, stosując metodę „hacking”, czyli wsiedlania młodych ptaków, polegającą na przekazywaniu piskląt, które w Pirenejach miały niewielkie szanse na przeżycie. Ptaki są monitorowane za pomocą nadajników satelitarnych" – opowiadał podczas prezentacji Gerardo Baguena Sanchez, wiceprezes Fundacji. Program obejmuje również współpracę z lokalnymi hodowcami zwierząt gospodarskich (m.in. zrzeszonymi pod marką ProBiodiversidad), zwłaszcza pasterzami owiec z Picos de Europa. Ekoturystyka naukowa w Parku Narodowym Picos de Europa umożliwia odwiedzającym odpowiedzialne uczestnictwo w obserwacji gatunku, monitoringu terenowym oraz działaniach z zakresu edukacji ekologicznej związanej z jego ochroną. Model ten ma na celu generowanie stabilnych i zrównoważonych dochodów dla miejscowości położonych na terenie parku narodowego poprzez powiązanie ochrony różnorodności biologicznej z lokalną gospodarką oraz promowanie i podkreślanie wartości kultury pasterskiej.
Ochrona kasztanowców i płazów w Picos de Europa
Ważną częścią kongresu były wizyty studyjne prezentujące przyrodę, dziedzictwo i dobre praktyki ekoturystyczne regionu Liébana.
Miałam okazję uczestniczyć w dwóch wyjątkowych ekowycieczkach. Pierwszą z nich była wyprawa do El Habario de Pendes – kilkusetletniego lasu kasztanowców jadalnych (Castanea sativa), położonego we wschodnim masywie Picos de Europa, pomiędzy wioskami Pendes i Cabañes, na szlaku pielgrzymkowym Camino Lebaniego.
Na miejscowym płaskowyżu rośnie ponad 200 wiekowych kasztanowców. Niektóre z nich mają ponad 12 metrów obwodu pnia. Ich fantazyjnie poskręcane kształty tworzą wyjątkowy krajobraz, a obumarłe drzewa pozostawiane są w naturalnym środowisku, gdzie nadal pełnią ważną funkcję przyrodniczą i są pomnikowymi świadkami przeszłości.
Podczas spaceru z przewodnikiem poznaliśmy również działania Fundacji Camino Lebaniegona rzecz odtwarzania siedlisk płazów i ochrony bioróżnorodności, realizowane w ramach projektu STEPS for LIFE finansowanego ze środków UE. Ważnym elementem wizyty była także interpretacja dziedzictwa przyrodniczego oraz pokazanie, jak odpowiednio zaplanowana infrastruktura może wspierać ochronę przyrody i zrównoważone zarządzanie ruchem turystycznym.
Zostać pasterzem przez jeden dzień
Druga wyprawa pod hasłem „Zostać pasterzem przez jeden dzień w Picos de Europa” rozpoczęła się miejscowości Bejes, na terenie gminy Cillorigo de Liébana, skąd wyruszyliśmy wysoko na hale Picos de Europa. Towarzyszył nam Raúl Roiz – najmłodszy pasterz w Picos de Europa, który wraz z ojcem opiekuje się imponującym stadem liczącym aż 850 owiec. Raúl i jego ojciec Braulio przybliżyli tajniki tradycyjnej hodowli zwierząt, przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Towarzyszyliśmy stadu na wysokogórskich pastwiskach, na wysokości około 1800 m n.p.m., poznając codzienną pracę pasterza w wyjątkowym krajobrazie górskim. Dowiedzieliśmy się również, jaką rolę odgrywają psy rasy mastif w ochronie stada, jak funkcjonuje tradycyjna gospodarka pasterska i dlaczego jej utrzymanie ma znaczenie dla zachowania lokalnego krajobrazu oraz bioróżnorodności.
"Braulio Roiz jest jednym z hodowców owiec, którzy przystąpili do programu certyfikacji promowanego przez Fundację na rzecz Ochrony Sępa Brodatego (Fundación para la Conservación del Quebrantahuesos). Program obejmuje jagnięta hodowane w Picos de Europa pod marką Pro-Biodiversidad – wyjaśnia Eva Herrera w artykule dla IFOMO". Rząd Kantabrii uznaje, że hodowla ekstensywna, taka jaka prowadzona jest w Bejes, sprzyja ochronie różnorodności biologicznej, odpowiedzialnemu gospodarowaniu zasobami naturalnymi oraz produkcji wysokiej jakości żywności. Ponadto przyczynia się do ożywienia obszarów wiejskich, zapewniając miejsca pracy i tworząc wartość dodaną dzięki produkcji doskonałej jakości serów, mięsa i wełny.
Gospodarstwo owczarskie Roiza wyróżnia się dostosowaniem do naturalnych warunków środowiska. Wykorzystuje górskie pastwiska, przyczyniając się tym samym do zachowania krajobrazu i różnorodności biologicznej. Nie zabrakło także smaków regionu. Wyprawę zakończyła degustacja lokalnych serów, w tym słynnego Picón Bejes-Tresviso, objętego Chronioną Nazwą Pochodzenia (ChNP).
Deklaracja ekoturystyczna z Liébana
Podczas kongresu, organizatorzy i uczestnicy przyjęli Deklarację Ekoturystyczną z Liébany. To ważny głos na rzecz dalszego rozwoju turystyki, która łączy ochronę przyrody, lokalne dziedzictwo i wzmacnianie społeczności wiejskich. Deklarację odczytał Ricardo Blanco Portillo, hiszpański urzędnik i ekspert, który pełni funkcję Szefa Obszaru Turystyki Zrównoważonej w hiszpańskim Sekretariacie Stanu ds. Turystyki (Secretaría de Estado de Turismo). Kluczowym jest założeniem jest fakt ekoturystyka musi łączyć ochronę cennych przyrodniczo miejsc z odpowiedzialnym udostępnianiem ich odwiedzającym i wspieraniem lokalnych społeczności i lokalnej gospodarki.
Więcej informacji o Kongresie w jezyku hiszpańskim można znaleźć na stronie Stowarzyszenia Ekoturystyki Hiszpanii „Soy Ecoturista”.
Zdjęcia: Dominika Zaręba i Soy Ecoturista
Źródło: Fundusz Partnerstwa
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP