Publicystyka - ngo.pl

W badaniu, które miało formę ankiety internetowej, udział wzięli studenci i absolwenci, którzy zgłosili się do baz rekrutacyjnych - łącznie do badania zaproszono 3618 studentów i absolwentów z Czech, Słowacji, Polski, Litwy i Łotwy. Respondentów pytano między innymi o opinię na temat skuteczności systemu szkolnictwa wyższego w przygotowaniu do życia zawodowego, sposoby zdobywania doświadczenia zawodowego i oczekiwania względem potencjalnych pracodawców - finansowe i dotyczące możliwości rozwoju zawodowego.

Jak się dowiadujemy z raportu, z dostępnością różnych form zdobywania kompetencji i doświadczenia zawodowego wcale nie jest tak źle, jakby się wydawało. Wśród badanych studentów to właśnie Polacy najczęściej korzystają ze staży (75%), poza tym dość często uczęszczają na praktyki (39%), a aż 57% ankietowanych zatrudnia się dorywczo lub przy pracach sezonowych. Jak również czytamy w raporcie, dużym zainteresowaniem cieszą się programy edukacyjne oferowane przez firmy – uczestniczyło w nich niemal 60% polskich respondentów. Jak cytuje raport aż cztery piąte badanych odbyło staż lub pracowało w czasie studiów, przy czym połowa tej grupy miała trzech lub więcej pracodawców. Polscy studenci ukazują się jako liderzy wśród badanych krajów, a drugi wynik ma Litwa z 67% osób mających takie doświadczenia. Wciąż jednak co trzeci badany w Polsce przez Deloitte nie szuka obecnie ani pracy, ani stażu, co zadziwiająco wysokim wynikiem.

Ogólnie jednak dane opublikowane w raporcie świadczą o dużej aktywności studentów w zdobywaniu pierwszych szlifów na rynku pracy, a studenci z Polski mogą się pochwalić ponadprzeciętnym zaangażowaniem w gromadzenie doświadczeń na starcie kariery zawodowej. Jest to w pewnym stopniu związane ze specyfiką grupy, która była ankietowana – głównie studenci, w mniejszym stopniu absolwenci, a w dwóch trzecich przedsiębiorczy z natury studenci kierunków biznesowych. Według sondaży przeprowadzonych przez TNS OBOP dla „Gazety Wyborczej” w ramach akcji „Stracone Pokolenie” dane o łączeniu nauki i zatrudnienia na starcie kariery wyglądały znacznie bardziej pesymistycznie, gdyż w badanie objęło w znacznie szerszym zakresie osoby w danej chwili niepracujące i nieuczące się.

Ponad 90% studentów ankietowanych przez Deloitte ocenia jako przydatne przede wszystkim krajowe i zagraniczne staże związane z kierunkiem obranych studiów. Jednak dostępność tych drugich jest ponad dziesięciokrotnie niższa – zaledwie 6% respondentów ma w swoim CV staż zagraniczny, podczas gdy w stażu krajowym brało udział trzy czwarte badanych Polaków. Spośród krajowych stażystów zdecydowana większość uważa, że ta forma pracy bardzo pomogła im w rozwoju zawodowym. Natomiast samozatrudnienie, które oceniane jest jako przydatne w budowaniu kariery zawodowej przez aż 75% ankietowanych, nie jest wśród studentów powszechne – doświadczyło go tylko 6% osób.

Oczekiwania młodych Polaków co do pierwszej pensji są stosunkowo wysokie, jak na krajowe realia: 2199 zł brutto za staż (pełen wymiar czasu pracy, 40 godzin w tygodniu) i 2998 zł brutto za pierwszą pracę na pełen etat. Pierwsza pensja, jakiej życzyli by sobie studenci to 88% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (3422,14 zł w lutym 2011 r). Pod względem oczekiwań płacowych polscy badani plasują się w środku grupy – wyższych zarobków oczekują studenci litewscy i łotewscy, niższych czescy i słowaccy. Co ciekawe, 40% ankietowanych Polaków nastawia się wyłącznie na staże płatne, podczas gdy wśród ich kolegów z zagranicy nie ma takiej presji.

W trzech spośród pięciu krajów biorących udział w badaniu studenci bardzo negatywnie ocenili przygotowania ich przez uczelnie wyższe do przyszłych obowiązków zawodowych. Autorzy raportu zwracają uwagę na to, że to właśnie rozbieżność między programami szkół a oczekiwaniami pracodawców podnosi znaczenie praktyk, staży i ścieżek edukacyjnych proponowanych bezpośrednio przez pracodawców. Stąd coraz istotniejsze jest nawiązywanie współpracy pomiędzy sektorem biznesu i przedstawicielami edukacji.

Więcej w raporcie Deloitte i Szkoły Głównej Handlowej „Pierwsze kroki na rynku pracy. Międzynarodowe badanie studentów i absolwentów” >