Publicystyka - ngo.pl

Publikacja opiera się na 34 wywiadach pogłębionych, siedmiu warsztatach obywatelskich oraz monitoringu przejrzystości przeprowadzonym w 2801 jednostkach samorządu terytorialnego. Odpowiedzi uzyskano od 2351 urzędów.

Badanie pokazuje, że lobbing na poziomie lokalnym jest postrzegany znacznie szerzej niż wynika to z obowiązujących przepisów. Obejmuje nie tylko formalne konsultacje czy petycje, ale również nieformalne kontakty, relacje towarzyskie i działania sponsoringowe. Respondenci wskazywali, że szczególnie narażone na wpływy są decyzje dotyczące planowania przestrzennego, zamówień publicznych oraz inwestycji środowiskowych i energetycznych. Najważniejszymi adresatami działań lobbingowych pozostają wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast.

Raport pokazuje również niedostatki mechanizmów przejrzystości. Ponad połowa samorządów posiada kodeksy etyki, ale jedynie 13% udostępniło regulacje dotyczące konfliktu interesów, a 24% procedury związane z działalnością lobbingową. Szczególnie słabo wypada jawność kontaktów władz z podmiotami zewnętrznymi – aż 88% samorządów nie prowadzi publicznie dostępnych kalendarzy spotkań.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że obowiązujące przepisy nie odpowiadają rzeczywistym mechanizmom wpływu na decyzje publiczne. Dlatego postulują m.in. rozszerzenie definicji lobbingu, wprowadzenie obowiązku ujawniania kontaktów decydentów z reprezentantami interesów oraz wzmocnienie regulacji dotyczących konfliktu interesów. Celem tych zmian ma być zwiększenie przejrzystości życia publicznego i skuteczniejsza społeczna kontrola nad procesami decyzyjnymi w samorządach.

Pełny raport dostępny jest na stronie Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska.