Publicystyka - ngo.pl

Unijne pieniądze są przedstawiane przez niemal wszystkich polskich polityków jak coś, co się Polsce bezwzględnie należy. Wiele wskazuje, że Komisja Europejska coraz większą uwagę przywiązywać będzie do jakości ich wykorzystania. Niewielka jest świadomość, że istnieją nowe mechanizmy, które mogą spowodować, że Polska nie otrzyma oczekiwanej sumy.

Ograniczenia w wypłatach unijnych, czy konieczność ich zwrotu to nic nowego. Ich powodem były i są wykryte błędy nieprawidłowości w przeznaczeniu środków i w rozliczeniach. Według sprawozdania opublikowanego przez Europejski Trybunał Obrachunkowy (s. 62) w Polsce w 2014 r. na 34 skontrolowane transakcje z działu „Spójność” znaleziono 20 błędów, a na 87 transakcji, które łączyły wsparcie spójności z rozwojem wsi i dbaniem o środowisko, błędów pojawiło się 37. Nieprawidłowości na wysoką skalę miały miejsce także wcześniej. W latach 2009-2013 aż 33 proc. z 383 zbadanych przez trybunał przypadków dofinansowania polskich inwestycji przez fundusze unijne – czyli 126 transakcji – zawierało błędy.

Jednym z charakterystycznych przypadków niewłaściwego wykorzystania w Polsce funduszy unijnych było sprytne nadużywanie możliwości otrzymania „renty strukturalnej” przez osobę, która, przechodząc na wcześniejszą emeryturę, przekazywała swoje gospodarstwo rolne komuś innemu. Przykładowo, renty takie załatwiały sobie osoby, które wcale nie prowadziły wcześniej komercyjnej działalności rolniczej, a dokumentem potwierdzającym ich staż pracy mogło być zaświadczenie napisane przez rodzinę.

Za sprawą okazji do uzyskania renty dochodziło do fikcyjnego przejmowania gospodarstw przez krewnych, którzy zresztą do prowadzenia komercyjnej działalności rolnej nie mieli odpowiednich kwalifikacji. Z  powodu tych nadużyć Komisja Europejska wezwała w 2013 r. Polskę do zwrotu prawie 35 mln euro. Mimo że polski rząd pozwał w tej sprawie Komisję do Sądu UE, w lutym 2015 r. Sąd ogłosił wyrok, że pieniądze muszą być jednak zwrócone. W maju 2015 r. Polska odwołała się do Trybunału Sprawiedliwości UE – sprawa jest w toku. Inne nadużycia można by wymieniać jeszcze długo, np. te związane z wydatkami na cyfryzację administracji.

(…)

Przeczytaj cały artykuł: Nowe ryzyko utraty unijnych funduszy, Anna Patrycja Czepiel, Obserwator Finansowy, 4.02.2016