Publicystyka - ngo.pl

Trzeba zorganizować i poprowadzić warsztaty, napisać posty w mediach społecznościowych, przygotować dokumentację projektu, odpowiedzieć na wiadomości, a przy okazji znaleźć czas na rozwijanie nowych inicjatyw. Wiele małych organizacji pozarządowych doskonale zna sytuację, gdy lista zadań z dnia na dzień staje się dłuższa, a na realizację kolejnych pomysłów zwyczajnie brakuje czasu.

Niekiedy na później odkładane są nawet drobne sprawy, które nie wydają się pilne, choć mogłyby pomóc rozwinąć działalność lub dotrzeć do nowych odbiorców. W takich sytuacjach najczęściej myślimy o dodatkowych źródłach finansowania. Warto jednak pamiętać, że nie każde wyzwanie można rozwiązać pieniędzmi. Czasem bardziej niż kolejna dotacja potrzebna jest osoba, która pomoże zrealizować zadania odkładane na później.

Wolontariat wciąż wielu osobom kojarzy się przede wszystkim ze wsparciem podczas dużego wydarzenia czy kwestowaniem w trakcie zbiórki publicznej. Jednak nie zawsze musi być jednorazowym zaangażowaniem. Obok wolontariatu akcyjnego organizacje korzystają ze wsparcia osób, które regularnie poświęcają kilka godzin w miesiącu na wybrane działania. Dzięki temu organizacja może nie tylko sprawniej realizować bieżące zadania, ale także rozwijać nowe inicjatywy, które bez dodatkowego wsparcia prawdopodobnie musiałyby poczekać na lepszy moment.

Mieszkańcy mogą pomóc na wiele różnych sposobów. Jedni posiadają wiedzę i doświadczenie zawodowe, które chcą wykorzystać na rzecz organizacji. Niektórzy potrafią dzielić się swoją wiedzą z innymi i doskonale sprawdzają się w roli prowadzących warsztaty. Inni dobrze czują się w mediach społecznościowych, projektowaniu graficznym czy fotografii. Są też osoby, które chętnie pomogą podczas samej organizacji, przygotują salę przed spotkaniem, rozwieszą plakaty albo wesprą organizację w działaniach terenowych.

Co ważne, wolontariat nie jest zarezerwowany dla jednej grupy wiekowej. W działania organizacji angażują się uczniowie ze szkolnych kół wolontariatu, studenci, osoby aktywne zawodowo i seniorzy. Każdy może znaleźć zadanie odpowiadające swoim możliwościom, zainteresowaniom i ilości czasu, jaką może poświęcić na działania społeczne.

W organizacjach pozarządowych są dziś zadania, które od tygodni, a czasem nawet miesięcy czekają na realizację. Niekoniecznie dlatego, że brakuje środków finansowych, ale dlatego, że brakuje czasu i osób, które mogłyby poświęcić im choć kilka godzin w miesiącu.

Organizacje często narzekają na brak rąk do pracy, ale jednocześnie nie zawsze mówią mieszkańcom, że brakuje im wsparcia. Wiele osób chętnie zaangażowałoby się w działania społeczne, gdyby wiedziało, że ich pomoc jest potrzebna, a ich umiejętności przydatne. Trudno odpowiedzieć na ogłoszenie „szukamy wolontariuszy”, jeśli nie wiadomo przy jakich działaniach potrzebne jest wsparcie. Niełatwo również zaangażować mieszkańców, gdy apel o pomoc pojawia się na kilka dni przed wydarzeniem. Budowanie grona wolontariuszy wymaga czasu, rozmowy i pokazywania, że organizacja ma dla nich miejsce nie tylko podczas jednorazowych akcji, ale także w codziennych działaniach.

Znacznie łatwiej zainteresować mieszkańców, gdy organizacja pokaże konkretne zadania, opowie o swoich potrzebach i zaprosi do współpracy. Dla wielu osób perspektywa pomocy staje się znacznie bardziej realna, gdy wiedzą, czego dokładnie dotyczy wolontariat i ile czasu będzie wymagał. Im bardziej szczegółowa jest propozycja współpracy, tym łatwiej mieszkańcom wyobrazić sobie siebie w roli wolontariusza i zdecydować się na pierwszy krok.

O tym, jak różnorodne mogą być zadania wolontariuszy, przekonują się organizacje opiekujące się questami. Stowarzyszenie dla Promocji Kultury i Edukacji Qltura21 z gminy Ostrów Wielkopolski od ponad dekady organizuje warsztaty, wystawy, festyny, pikniki historyczne i inne działania integrujące mieszkańców. Angażuje się również w inicjatywy charytatywne oraz projekty edukacyjne rozwijające zainteresowania i talenty lokalnej społeczności. Przy tak szerokiej działalności dodatkowe ręce do pracy są zawsze mile widziane.

Pod opieką stowarzyszenia znajdują się także cztery questy prowadzące przez najciekawsze miejsca okolicy. Choć questy kojarzą się przede wszystkim z samodzielnym spacerem zakończonym odnalezieniem skarbu, również one wymagają opieki. Należy od czasu do czasu sprawdzić, czy skarb znajduje się na swoim miejscu, zareagować na zmiany pojawiające się na trasie lub wykonać aktualne zdjęcia. Są to zadania, które z powodzeniem mogą wykonywać wolontariusze mieszkający w okolicy i dobrze znający swoją miejscowość.

Możliwości zaangażowania jest jednak znacznie więcej niż sprawdzanie trasy i opieka nad skarbem. Wolontariusze pomagają promować gry terenowe podczas lokalnych wydarzeń, zachęcają szkoły do korzystania z nich podczas zajęć albo pomagają docierać z informacją o questach do nowych odbiorców. Dzięki temu quest staje się nie tylko atrakcją turystyczną, ale także narzędziem edukacji i sposobem na zainteresowanie mieszkańców historią, kulturą oraz przyrodą najbliższej okolicy.

Organizacje opiekujące się questami od lat poszukują sprawdzonych sposobów angażowania mieszkańców, młodzieży i seniorów w działania związane z lokalnym dziedzictwem. Ich doświadczenia pokazują, że nawet krótka gra terenowa może stać się narzędziem wykorzystywanym w działaniach edukacyjnych, integracji mieszkańców czy promocji miejscowości i jej atrakcji.

Fundacja Mapa Pasji i Fundacja Calamita, które wspólnie prowadzą program Questy – Wyprawy Odkrywców, przygotowują poradnik dobrych praktyk wykorzystywania gier terenowych w działaniach lokalnych organizacji. Publikacja będzie zawierać przykłady rozwiązań, które mogą pomóc stowarzyszeniom, fundacjom i grupom nieformalnym jeszcze lepiej wykorzystywać questy w realizacji swojej misji społecznej, angażowaniu mieszkańców oraz budowaniu zainteresowania lokalnym dziedzictwem. To podpowiedź dla wolontariuszy, którzy chcą wspierać rozwój swojego regionu. 

W małych organizacjach nie brakuje pomysłów, które rozwijać lokalną społeczność. Warto więc mówić o swoich potrzebach i zapraszać mieszkańców do współpracy. Być może właśnie w ten sposób uda się znaleźć osoby, które pomogą realizować kolejne inicjatywy i zostaną z organizacją na lata.

Kampania realizowana jest ramach projektu pt. "Questy - narzędzie aktywizacji dla lokalnych organizacji", sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NoweFIO na lata 2021-2030.