W Katowicach na Zawodziu seniorzy pokazują, że aktywność nie zna metryki, a spotkania mogą być początkiem realnych działań społecznych. Stowarzyszenie Mocni Razem od ponad dekady wspiera osoby starsze. Prowadzą regularne warsztaty, spotkania i akcje międzypokoleniowe. Ich znakiem rozpoznawczym jest edukacyjny symulator starości, który pozwala lepiej zrozumieć codzienność seniora.
Początki działalności i rozwój działań
Organizacja powstała w 2012 roku i od początku koncentruje się na budowaniu silnych, aktywnych i współpracujących społeczności lokalnych. Przez lata działalności Stowarzyszenie realizowało projekty finansowane ze środków samorządowych, programów rządowych oraz funduszy unijnych. Rozwijali kompetencje w obszarze animacji społecznej, edukacji oraz działań integracyjnych.
Historia Stowarzyszenia stanowi przykład stopniowej, lecz wyraźnej specjalizacji. W przeszłości organizacja prowadziła m.in. Centrum Animacji Młodzieżowej w Katowicach-Szopienicach oraz centra społecznościowe w Katowicach w dzielnicy: Śródmieście i Zawodzie, współpracując z Miastem Katowice przy realizacji projektów o charakterze społecznym i edukacyjnym. Doświadczenia te stały się fundamentem dalszego rozwoju działań, które z czasem coraz mocniej koncentrowały się na osobach starszych.
Seniorzy w centrum aktywności Stowarzyszenia
Dla Zarządu Stowarzyszenia kierunek pozostaje jednoznaczny: kluczowym obszarem aktywności jest wsparcie seniorów oraz wzmacnianie społecznej wrażliwości na potrzeby osób starszych. Istotnym przykładem takich działań jest „Dzielnicowa Akademia Seniora” realizowana w Katowicach, w dzielnicy Zawodzie. Program obejmuje szerokie spektrum aktywności – od warsztatów tematycznych i edukacyjnych, przez działania związane z ekologią i stylem życia, po zajęcia wzmacniające funkcje poznawcze, pamięć i koncentrację.
Ważnym elementem „Dzielnicowej Akademii Seniora” są także inicjatywy odwołujące się do tożsamości lokalnej i regionalnej. Znajdują się w tym: spotkania poświęcone tradycjom, kulturze oraz dziedzictwu regionu. Dla osób uczestniczących w projekcie są to nie tylko zajęcia edukacyjne, lecz przede wszystkim przestrzeń budowania relacji, podtrzymywania aktywności społecznej oraz przeciwdziałania izolacji.
„Poczuj, żeby zrozumieć” – doświadczenie zamiast deklaracji
Szczególne miejsce w działalności Stowarzyszenia zajmuje projekt „Poczuj, żeby zrozumieć”. To wyjątkowa inicjatywa, skoncentrowana na rozwijaniu empatii oraz społecznego rozumienia wyzwań, z jakimi mierzą się osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami. Warsztaty realizowane w ramach projektu skierowane są zarówno do dzieci i młodzieży, jak i do osób dorosłych, w tym pracowników instytucji oraz firm. Ich kluczowym elementem jest wykorzystanie tzw. symulatora starości. Jest to narzędzie pozwalające uczestnikom doświadczyć ograniczeń związanych z wiekiem, takich jak pogorszenie wzroku, słuchu, mobilności czy sprawności manualnej.
Praktyczny, doświadczeniowy charakter zajęć sprawia, że zagadnienia związane z funkcjonowaniem osób starszych przestają być abstrakcyjne. Uczestnicy mają możliwość skonfrontowania własnych wyobrażeń z realnym odczuciem trudności, co znacząco zwiększa poziom zrozumienia i wrażliwości społecznej. Projekt stał się również osią cyklicznych konferencji pod tym samym tytułem. Dotychczas zrealizowano trzy edycje wydarzenia, które każdorazowo gromadziły setki uczestników. Skala zainteresowania pokazuje, że tematyka starzenia się społeczeństwa, dostępności i empatii społecznej znajduje coraz szerszy oddźwięk. W związku z tym inicjatywy Stowarzyszenia realnie oddziałują na społeczeństwo.
Społeczny wymiar zaangażowania
Działania prowadzone przez Stowarzyszenie mają wyraźnie praktyczny i lokalny charakter. Regularne warsztaty, spotkania i wycieczki dla seniorów cieszą się dużym zainteresowaniem, a liczba chętnych często przekracza liczbę dostępnych miejsc. Dla wielu osób udział w działaniach organizacji stanowi stały element życia społecznego, pozwalający utrzymywać aktywność, kontakty i poczucie przynależności.
Działania te wzmacniają kompetencje psychospołeczne uczestników, przeciwdziałają wykluczeniu oraz budują mosty między pokoleniami – zarówno poprzez bezpośrednią pracę z seniorami, jak i edukację młodszych grup.
Opis sytuacji problemowej
Organizacja stale poszukuje rozwiązań, które mogą jej ułatwiać realizację inicjatyw społecznych, w czym wspiera ją m.in. udział w projekcie „Akademia NGO – dobre prawo dla integracji”. Doświadczenia Stowarzyszenia Mocni Razem pokazują jednak, że prowadzenie działań integracyjnych i reintegracyjnych wiąże się z licznymi wyzwaniami o charakterze systemowym.
- Status organizacji pozarządowych w systemie prawnym i finansowym. Jednym z istotnych problemów pozostaje traktowanie organizacji pozarządowych na równi z podmiotami komercyjnymi, bez uwzględnienia specyfiki ich funkcjonowania. Dotyczy to m.in. kwestii podatkowych, w tym obciążeń związanych z VAT, które w przypadku NGO znacząco wpływają na realne koszty realizacji działań społecznych.
- Nadmierne wymogi formalne w konkursach grantowych, w szczególności obowiązek równoległego składania dokumentacji w wersji papierowej i elektronicznej. W ocenie organizacji bardziej racjonalnym rozwiązaniem byłoby pozostawienie wyboru formy składania dokumentów, co mogłoby ograniczyć zbędne obciążenia administracyjne.
- Niedoszacowanie kosztów koordynacji i zarządzania projektami. W wielu konkursach wynagrodzenia za koordynację działań są niewielkie lub w ogóle nieprzewidziane, mimo że to na poziomie koordynacyjnym koncentruje się odpowiedzialność organizacyjna i formalna.
- Ograniczenia wynikające z harmonogramów projektów rocznych. Częste rozstrzygnięcia konkursów wiosną powodują, że organizacje realizujące zadania skierowane do szkół dysponują realnym czasem działań dopiero w ostatnich miesiącach roku. W praktyce oznacza to skumulowanie aktywności w bardzo krótkim okresie, co ogranicza efektywność projektu i stabilność pracy dla zespołu stowarzyszenia.
- Potrzeba zmian systemowych w mechanizmach finansowania. W perspektywie systemowej za szczególnie istotną zmianę uznaje się takie dostosowanie mechanizmów konkursowych, aby projekty roczne mogły być faktycznie realizowane w pełnym, przewidywalnym cyklu rocznym.
Jednocześnie Mocni Razem podkreślają, że sam fakt istnienia możliwości ubiegania się o środki publiczne na działania społeczne stanowi ważny i pozytywny element systemu wsparcia.
Kontakt do Stowarzyszenia
- E-mail:
- [email protected][email protected] (Agnieszka Rzepecka, Prezes Stowarzyszenia)
- [email protected] (Beata Laska, Wiceprezes Stowarzyszenia)
- Telefony: 509 233 227
- Adres: ul. Łączna 2-4, 40-236 Katowice
- Strona internetowa: mocnirazem.org
- Facebook: https://www.facebook.com/MocniRazem?locale=pl_PL
- Instagram: https://www.instagram.com/mocni_razem
O Akademii NGO
Artykuł powstał w ramach projektu: Akademia NGO – dobre prawo dla integracji realizowanym przez Stowarzyszenie MOST. Projekt dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027.
Projekt obejmuje organizacje z terenu województwa: śląskiego i małopolskiego oraz opolskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego. Więcej o projekcie: www.akademiango.pl
Źródło: Stowarzyszenie MOST