Publicystyka - ngo.pl

Zapytani o pierwsze skojarzenie ze zmianą klimatu uczestnicy wskazywali m.in. suszę, powodzie, ocieplenie i brak wody. Chmura słów, którą wspólnie stworzyli, stała się punktem wyjścia do Climate Pitch Anny Desogus – edukatorki, moderatorki, trenerki i ambasadorki Europejskiego Paktu na Rzecz Klimatu. Zamiast kolejnego wykładu publiczność otrzymała wizualną opowieść: wielkoformatowa, ręcznie rysowana mapa połączyła działalność człowieka, emisje, wzrost temperatury, skutki dla bioróżnorodności i codzienne życie ludzi.

To odwrócenie utartego powiedzenia oddaje sedno edukacji budującej sprawczość. Samo wezwanie „weź się w garść i działaj” niewiele zmienia, jeśli człowiek nie widzi, co zależy od niego, nie ma narzędzi ani partnerów. Gdy jednak otrzymuje wiedzę, przestrzeń do współdecydowania i doświadczenie realnego wpływu, pojawia się także motywacja. Nie trzeba zaczynać od żądania chęci; warto najpierw pokazać, że warto, że można – i jak można.

 Anna Desogus zestawiła pytania „Czy mogę coś zrobić?” i „Czy moje działanie będzie miało sens?” z mechanizmem, w którym poczucie braku sprawczości prowadzi do bezczynności. Na ilustracji „trójkąta bezczynności” pobrzmiewało znajome usprawiedliwienie: „Inni powinni podjąć działanie!”. Kolejny krok polegał na odwróceniu tej logiki: działanie indywidualne, zbiorowe i systemowe może się wzajemnie wzmacniać. Każdy może mieć do odegrania kilka ról – obywatela, konsumenta, osoby wywierającej wpływ na innych czy lidera zmiany – żadna z nich nie zwalnia instytucji i biznesu z odpowiedzialności.

Na zakończenie Climate Pitch wybrzmiało praktyczne zaproszenie: pogłębiaj temat, dodaj klimat do swoich priorytetów i dołącz do społeczności. Ważnym wątkiem była też sprawiedliwość klimatyczna: społeczeństwa najbardziej narażone na skutki zmiany klimatu potrzebują adaptacji, natomiast największych emitentów dotyczy szczególna odpowiedzialność za ograniczanie emisji – również przy jednoczesnym przystosowywaniu się do zmian.

W części praktycznej uczestnicy testowali gry, ćwiczenia i narzędzia przydatne w pracy z dziećmi i młodzieżą. Przykładem była gra edukacyjna prezentowana przez Fundację Edukacyjną Nausika, pokazująca potencjał uczenia się poprzez doświadczenie oraz wspólną refleksję nad fenomenem fake newsa i rozpoznawaniem dezinformacji. W programie znalazły się także zagadnienia dotyczące wody, żywności, bioróżnorodności i komunikacji klimatycznej. Ważne było nie tyle zdobywanie wiedzy, ile sprawdzanie, jak angażować innych bez moralizowania i straszenia.

Na zakończenie części plenarnej, w celach stricte treningowych, by pokazać potencjał kolejnego narzędzia edukacyjnego, postawiono tezę: „Szkoła powinna przewidywać udział młodzieży w pracach badawczych poświęconych zmianom klimatu”. Po stronie propozycji wystąpili Anna Górka, Kamil Szewczyk, Marta Seweryn i Monika Wieczorek-Kosmala, natomiast drużynę opozycji tworzyli Justyna Mazurkiewicz, Adam Kiedrowski, Monika Sadowska i Łukasz Pająk. Nad przebiegiem debaty czuwali marszałkowie Jadwiga Mizerska i Szymon Turcza-Jurczyński. Tym razem nie wyłaniano zwycięzcy: chodziło o ćwiczenie argumentacji, słuchania, pracy z faktami i dostrzegania różnych perspektyw. Sama debata pokazała, jak złożone pytanie może stać się narzędziem edukacji, a także sposobem poddania samej tezy „próbie ogniowej” dyskusji.

III edycja konferencji połączyła nauczycieli, edukatorów oraz osoby zaangażowane w działania samorządowe i społeczne. Jej przesłanie było wspólne dla wystąpień, warsztatów i debaty: dobra edukacja klimatyczna nie kończy się na „wiem”. Pomaga zrozumieć własną rolę, zobaczyć innych uczestników zmiany i zrobić pierwszy krok razem. Wydarzenie zorganizował Zespół Doradczyń ds. Klimatu i Środowiska Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza Urzędu Miasta Krakowa przy udziale Europejskiego Paktu na Rzecz Klimatu.

Dodatkowym wymiarem konferencji była obecność ambasadorek i ambasadorów Europejskiego Paktu na Rzecz Klimatu; w wydarzeniu wzięło udział wiele osób związanych z tą społecznością, co podkreśliło sieciowy, wspólnotowy charakter spotkania i jego znaczenie dla rozwoju edukacji klimatycznej w praktyce.

Materiały i informacje o konferencji: edukacjaklimatyczna.um.krakow.pl

Europejski Pakt na rzecz Klimatu to inicjatywa Komisji Europejskiej, której celem jest zjednoczenie wokół wspólnej sprawy: działań na rzecz klimatu. Pakt łączy osoby, społeczności i organizacje na rzecz ograniczania zmiany klimatu oraz przygotowania się na jej długoterminowe skutki.