Publicystyka - ngo.pl

Raport „Męstwo” oddaje im głos. Mężczyźni w Polsce widzą i czują, że ich pozycja społeczna się zmienia. Ale inaczej niż kobiety, które od dekad rozwijają swoje organizacje i fora, mężczyźni mają mało okazji, by rozmawiać między sobą o sobie – o tym, jak zmieniają się ich role, oczekiwania społeczne i wzorce. 

Właśnie dlatego powstał projekt „Panowie, gadamy!”.

• Mężczyźni wyraźnie widzą zmianę swojej pozycji społecznej. Jedni cieszą się z większej równości płci, inni mierzą się ze zmianą – ale nikt jej nie kontestuje.
• Dawna męskość odchodzi do lamusa, każdy szuka własnej. Zbiorowe wzorce źle się dziś kojarzą, więc mężczyźni szukają indywidualnych definicji.
• Praca nadal jest dla mężczyzn drugą tożsamością. Klasyfikują się według tego, co robią i ile zarabiają. Po części dlatego, że kobiety nadal ich tak oceniają.
• Równość i emancypacja budzą nieufność. Mężczyźni deklarują, że chcą wspierać aspiracje partnerek, ale nie kosztem ich własnej pewności siebie.
• Mężczyźni czują się niedoceniani jako ojcowie. Mierzą się z brakiem zaufania do ich kompetencji rodzicielskich – ze strony partnerek, ich matek i własnych matek.
• Okazywanie słabości traktują jako ryzyko. Mężczyźni są gotowi do większej otwartości emocjonalnej, ale nie chcą dawać innym „naładowanej broni” przeciwko sobie.
• Groźba wojny wisi nad mężczyznami. Zmiana społeczna mówi im „mniej siły, więcej serca”, a zmiana geopolityczna – „szykuj się na wojnę”.
• Samotność młodych. Młodsi mężczyźni doświadczają od kobiet więcej odrzucenia niż zainteresowania, a randki opisują jako „rozmowy kwalifikacyjne”.
• Dialog działa. Po spotkaniach 77% uczestników czuje, że lepiej rozumie doświadczenia, przekonania i uczucia innych. 72% deklaruje większą gotowość do współpracy z innymi mimo różnic.

Fundacja Nowej Wspólnoty zaprosiła ponad 200 mężczyzn z całej Polski do rozmowy. W pięciu miastach odbyły się dialogi z udziałem samych mężczyzn – o tym, jak się widzą, co jest dla nich ważne, co ich denerwuje i o czym marzą:

• Lublin (31 marca 2026) – „Ojcowie i synowie: Jak ja wychowuję, a jak mnie wychowano?"
• Katowice (16 kwietnia 2026) – „Pracownicy i żywiciele: Czy mężczyzna żyje po to, żeby pracować?"
• Rzeszów (22 kwietnia 2026) – „Twardziel i obrońca: Co dziś znaczy być silnym mężczyzną?”
• Gdańsk (13 maja 2026) – „Mężowie i partnerzy: Jak dbamy o nasze związki?”
• Warszawa (27 maja 2026) – „Mężczyźni: Czy umiemy się troszczyć o siebie?”

Drugą częścią projektu były szkolenia. Odbyło się pięć Treningów Rozmowy dla Mężczyzn, podczas których uczestnicy ćwiczyli rozmowy z dziećmi, partnerkami, rodzicami i współpracownikami. Na ich podstawie powstały Karty Rozmowy dla Mężczyzn, dystrybuowane w mediach społecznościowych.

Projekt w liczbach: 5 dialogów, 5 treningów, 93 uczestników dialogów, 117 uczestników treningów, 48 kart z poradami i 1 raport.

Projektowi „Panowie, gadamy!” towarzyszy ogólnopolski sondaż mężczyzn zrealizowany przez Fundację Nowej Wspólnoty z Instytutem Badań Pollster. Jego wyniki znajdują się w raporcie „Męstwo”. Pokazują między innymi:

• Autorytety publiczne: Prawie połowa mężczyzn (49%) nie widzi żadnego autorytetu wśród osób publicznych. Na pierwszych miejscach znaleźli się Jan Paweł II (14%) i Robert Lewandowski (9%).
• Poczucie szczęścia: Najwięcej mężczyzn deklaruje że są „raczej szczęśliwi” (44%). „Ani szczęśliwi, ani nieszczęśliwi” – 22%, „zdecydowanie szczęśliwi” – 18%, „raczej nieszczęśliwi” – 11%, „zdecydowanie nieszczęśliwi” – 4%.
• Wpływ na własne życie: Najwięcej mężczyzn czuje, że „raczej mam wpływ” – 39%, „trochę mam, trochę nie mam” – 30%, „mam pełną kontrolę” – 19%, „raczej nie mam wpływu” – 6%, „nie mam żadnego wpływu” – 3%.

Maia Mazurkiewicz, prezeska Fundacji PZU: 
„Mężczyznom w Polsce brakuje przestrzeni, by rozmawiać między sobą o tym, jak zmieniają się ich role i oczekiwania wobec nich. Projekt „Panowie, gadamy!” pokazał, że taka rozmowa jest możliwa i potrzebna – i że realnie wpływa na samych uczestników.”

Wawrzyniec Smoczyński, prezes Fundacji Nowej Wspólnoty: 
„W ostatnich latach dużo mówiło się o mężczyznach bez ich udziału – o kryzysie męskości albo o pojedynczych zjawiskach opatrywanych tendencyjnymi nazwami. W „Męstwie" oddajemy głos samym mężczyznom. To ich własna opowieść – samokrytyczna, czasem gorzka, ale przede wszystkim autentyczna.”

Premiera raportu: 23 czerwca 2026 roku, w Dzień Ojca.

Partnerzy projektu: Fundacja Nowej Wspólnoty, Fundacja PZU.

Lokalni partnerzy dialogów: Stowarzyszenie na rzecz Chłopców i Mężczyzn, Stowarzyszenie MOST, Związek Strzelecki „Strzelec" im. Józefa Piłsudskiego, Gdański Archipelag Kultury