MEN podtrzymuje restrykcyjne przepisy mimo uwag kluczowych organów państwa
Mamy oficjalne potwierdzenie. Minister Edukacji Barbara Nowacka podpisała odpowiedzi na uwagi zgłoszone do projektu rozporządzenia przez centralne organy państwa: Rządowe Centrum Legislacji (RCL), Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) oraz Koordynatora OSR w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Stanowisko resortu wobec zgłoszonych zastrzeżeń
Z analizy dokumentów wynika, że Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało się utrzymać dotychczasowy kierunek zmian, odrzucając kluczowe zastrzeżenia ekspertów, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz środowiska oświatowego reprezentującego ponad 60 000 uczniów.
Załączniki:
1. Uwagi RCL
1.1. Odniesienie MEN do uwag RCL
2. Uwagi UODO
2.1. Odniesienie MEN do uwag UODO
Argumentacja na którą powołał się resort
1. Kwestia legalności egzaminów w formule online
MEN przyjął linię interpretacyjną, według której projektowane rozporządzenie nr 117 jedynie „doprecyzowuje” dotychczasowe przepisy. Resort stoi na stanowisku, że weryfikacja wiedzy przez internet od początku była w Polsce niedozwolona, ponieważ przepisy ustawowe nie przewidywały wprost takiej formy. Zdaniem ministerstwa brak wyraźnego zapisu w ustawie oznaczał, że dyrektorzy szkół organizujący egzaminy zdalne działali bez podstawy prawnej.
2. Skutki finansowe i Ocena Skutków Regulacji (OSR)
Konsekwencją powyższej linii interpretacyjnej jest odrzucenie uwag Koordynatora OSR dotyczących kosztów wprowadzenia nowych przepisów. Skoro MEN uznaje formę online za dotychczas nielegalną, powrót tysięcy uczniów do egzaminów stacjonarnych został zakwalifikowany jako „stan domyślny”. W efekcie resort wskazuje w OSR, że konieczność organizacji logistyki i dojazdów dla dzieci (w tym uczniów z trudnościami zdrowotnymi) generuje dla budżetu państwa oraz samorządów 0 złotych dodatkowych kosztów.
3. Uwzględnione uwagi stron trzecich
W odpowiedzi na presję instytucjonalną ministerstwo zdecydowało się na korektę kilku wybranych zapisów:
- Aplikacje medyczne: pod naciskiem UODO wycofano zakaz wnoszenia telefonów komórkowych dla uczniów korzystających z urządzeń monitorujących stan zdrowia (np. przy cukrzycy).
- Prace domowe: po uwagach RCL skorygowano przepisy dotyczące prac domowych, pozostawiając szkołom autonomię w kwestii podwyższania ocen uczniów.
W fundamentalnej dla środowiska kwestii możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych na odległość resort nie uwzględnił jednak postulatów strony społecznej.
Perspektywa prawna i konstytucyjna
Stanowisko MEN opiera się na błędnym założeniu dotyczącym statusu podmiotów niepublicznych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, zasada „legalizmu” (działanie wyłącznie na podstawie i w granicach prawa) dotyczy organów władzy publicznej.
Szkół niepublicznych oraz obywateli dotyczy natomiast art. 31 ust. 2 Konstytucji RP oraz fundamentalna zasada prawna: co nie jest zakazane, jest dozwolone (Quod non est prohibitum, permissum est). Ponieważ polskie ustawodawstwo nigdy nie zakazało weryfikacji wiedzy na odległość, działania szkół były w pełni legalne. Stanowisko to potwierdzają niezależne ekspertyzy prawne, m.in. prof. UW Mateusza Pilicha, opinie fundacji pacjenckich oraz dotychczasowe interwencje poselskie.
Dalsze działania strony społecznej
W odpowiedzi na stanowisko resortu do Dziennika Podawczego MEN przekazaliśmy wydruki kopii czterech petycji, które wcześniej skierowaliśmy do Parlamentu Europejskiego, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Kancelarii Prezydenta RP oraz Sejmowej Komisji ds. Petycji. Łącznie to aż 800 stron dokumentów i listów, które trafiły do wiadomości ministerstwa.
Co będzie dalej?
Tego jeszcze nie wiemy. Bardzo prawdopodobne jest, że rozporządzenie wejdzie w życie. W takim scenariuszu działanie może podjąć Rzecznik Praw Obywatelskich lub Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i zaskarżyć przepisy do Trybunału Konstytucyjnego.
Głęboko wierzymy, że w obliczu takiego zagrożenia te kluczowe organy staną po stronie obywateli i zablokują szkodliwe zmiany.
Wszystkie dokumenty, o których mowa, oraz linki do szczegółowych informacji można znaleźć na głównej stronie petycji: stop117.fabiandigital.org.
Nie zaprzestaniemy działań na rzecz ochrony praw uczniów.
#Stop117 #EdukacjaDomowa #FundacjaFabianDigital #PrawoOświatowe #Petycja
Źródło: Fundacja Fabian Digital