Publicystyka - ngo.pl

Choć resort formalnie zasłonił się upływem terminu konsultacji publicznych, to pod wpływem silnej presji społecznej i argumentów o wykluczeniu osób chorych zdecydował się na drobne ustępstwa w projekcie rozporządzenia nr 117. Ministerstwo twierdzi, że nowe zapisy wychodzą naprzeciw postulatom. Analiza dokumentu pokazuje jednak, że resort wciąż wykazuje całkowite oderwanie od realiów prawnych, finansowych i logistycznych polskiej oświaty.

Zostaliśmy poinformowani na piśmie, które znajdziecie naciskając tutaj, że powstanie nowy projekt rozporządzenia (nie został on jeszcze oficjalnie opublikowany), w którego nowej wersji dopuszczono możliwość przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego, poprawkowego oraz sprawdzianu wiadomości w innym miejscu niż szkoła (np. w domu ucznia) – za zgodą dyrektora i na wniosek rodziców, w szczególnych przypadkach zdrowotnych.

Rozmawialiśmy też telefonicznie z MEN, aby dopytać o szczegóły – klasyfikacji online. 

Niestety potwierdzono, że to rozwiązanie to jedynie fasada, która w dalszym ciągu podtrzymuje bezwzględny zakaz egzaminów na odległość. Egzamin poza szkołą (np. w domu ucznia) oznacza, że nauczyciel lub komisja i tak muszą pojawić się tam fizycznie, co generuje bariery nie do pokonania.

Fakt, że ministerstwo oficjalnie odpowiedziało na to pismo, jasno dowodzi, że resort jest całkowicie pewny swoich planów i zamierza bezwzględnie wprowadzić ten projekt w życie. MEN bezzmiennie podtrzymuje stanowisko, iż posiada pełne uprawnienie ustawowe do wydania rozporządzenia w obecnym kształcie.

Jako strona społeczna – co podnosiliśmy już wielokrotnie – wskazujemy, że resort działa bez należytej podstawy prawnej. Forsując te przepisy na siłę, MEN otwarcie podważa i ignoruje oficjalne stanowiska najważniejszych instytucji w państwie. W odpowiedziach ministerstwo bagatelizuje problem, tłumacząc, że to jedynie „doprecyzowanie szczegółów”, które ma zapobiegać rzekomemu łamaniu prawa przez szkoły z powodu błędnej interpretacji dotychczasowych przepisów, a nie wprowadzanie nowych zmian.

Tym samym MEN jawnie lekceważy zastrzeżenia:

• Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), prof. Marcina Wiącka, który podjął już interwencję w tej sprawie,
• Rządowego Centrum Legislacji (RCL),
• Koordynatora OSR z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM).

Mamy głęboką nadzieję, że jeśli to wadliwe rozporządzenie zostanie ostatecznie podpisane, Prezydent RP lub Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżą je do Trybunału Konstytucyjnego ze względu na  naruszenie zasad legislacji oraz praw obywatelskich.

Resort edukacji – pod wpływem apeli strony społecznej oraz organizacji pacjenckich – zmodyfikował projekt rozporządzenia jedynie częściowo, koncentrując się wyłącznie na obszarze dotyczącym uczniów. Ministerstwo pomija jednak fakt, że system edukacji tworzą także pedagodzy. Powstaje zatem pytanie, dlaczego resort w procesie legislacyjnym nie uwzględnia sytuacji wszystkich uczestników tego procesu.

Obecny kształt przepisów dotyka całe środowisko nauczycielskie, ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami oraz ograniczeniami komunikacyjnymi. Dla wielu z nich praca w systemie zdalnym w ramach edukacji domowej stanowiła jedyną dostępną formę aktywności zawodowej, co nauczyciele bezpośrednio potwierdzają w kierowanej do nas korespondencji.

Wymóg przeprowadzenia egzaminu stacjonarnego w domu ucznia rodzi poważne bariery logistyczne dla każdego pedagoga, niezależnie od stanu jego zdrowia. 

Sytuacja, w której nauczyciel z centralnej Polski musiałby udać się do ucznia mieszkającego na południu kraju, generuje istotny problem związany z organizacją i finansowaniem podróży służbowej.

W odniesieniu do nauczycieli z niepełnosprawnościami, nakładanie obowiązku odbywania dalekich podróży może nosić znamiona dyskryminacji pracowniczej i stanowić barierę fizycznie uniemożliwiającą wykonanie zadania.

Edukacja domowa ma charakter ogólnopolski. Przy utrzymaniu zakazu egzaminów w formule online, w przypadku konieczności egzaminowania ucznia w miejscu jego zamieszkania, powołana przez szkołę komisja zmuszona jest do wyjazdu na teren całego kraju.

Wprowadzenie takiego obowiązku rodzi szereg barier ekonomicznych:

• Szkoły alternatywne i realizujące edukację domową funkcjonują w oparciu o ograniczony budżet, wynikający z obniżonej subwencji oświatowej- 250 zł.
• Placówki te nie dysponują środkami pozwalającymi na pokrywanie kosztów podróży, diet oraz noclegów dla nauczycieli, co podważa założenie o bezkosztowym charakterze projektowanej regulacji.
• Praktycznie niemożliwe i organizacyjnie nieuzasadnione jest także ciągłe poszukiwanie oraz zatrudnianie zewnętrznych egzaminatorów lokalnych dla pojedynczych uczniów.

Mając na uwadze powyższe argumenty, strona społeczna nie może zaakceptować rozwiązań, które w praktyce utrudniają funkcjonowanie systemu oświaty. Wystosowaliśmy do Ministerstwa Edukacji Narodowej kolejne pismo z wnioskiem o wyjaśnienie kluczowych kwestii:

1. Jakie konkretne rozwiązania systemowe MEN przewiduje dla nauczycieli z niepełnosprawnościami, którzy są już zatrudnieni w szkołach i ze względów zdrowotnych nie mogą odbywać dalekich podróży służbowych?
2. Jakie są realne źródła finansowania takich wyjazdów?
3. Czy ministerstwo zamierza uruchomić celowe środki budżetowe na pokrycie kosztów logistycznych związanych z organizacją egzaminów stacjonarnych poza budynkiem szkoły?

Pełna treść naszego nowego wystąpienia wraz ze szczegółową listą pytań skierowanych do resortu jest dostępna tutaj.

O dalszych krokach prawnych oraz odpowiedziach uzyskanych z Ministerstwa Edukacji Narodowej będziemy informować w kolejnych komunikatach.

 Znajdziecie je na głównej stronie petycji: stop117.fabiandigital.org