Publicystyka - ngo.pl

W związku z tym domagają się uznania LEADER/RLKS za horyzontalne narzędzie spójności terytorialnej oraz zapewnienia specjalnego, wyodrębnionego budżetu w ramach odpowiednich funduszy UE w kolejnych wieloletnich ramach finansowych (WRF), wykraczającego poza samą wspólną politykę rolną.

W czasie, gdy obszary wiejskie, niezależnie od tego, czy są przybrzeżne, wyspiarskie, oddalone, górskie czy wewnętrzne, stoją przed coraz większymi wyzwaniami – od stagnacji gospodarczej po zmiany demograficzne i wykluczenie cyfrowe – petycja wzywa decydentów UE do zapewnienia długoterminowej stabilności finansowej LEADER/RLKS, rozszerzenia jego roli poza rolnictwo oraz wzmocnienia jego pozycji jako narzędzia zarządzania partycypacyjnego na rzecz spójności terytorialnej i demokratycznego zaangażowania.

"Od ponad 30 lat LEADER/RLKS wzmacnia pozycję społeczności wiejskich, umożliwiając im projektowanie i wdrażanie rozwiązań dostosowanych do ich potrzeb. Jednak niepewność finansowa i przeszkody administracyjne zagrażają obecnie temu ważnemu narzędziu" – powiedział Piotr Sadłocha, prezes ELARD (Europejskiego Stowarzyszenia LEADER na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich). "W tej petycji wzywamy Komisję Europejską do zapewnienia, że partycypacyjny rozwój obszarów wiejskich pozostanie w centrum polityki UE".

Jednym z kluczowych wniosków płynących z naszych dyskusji była potrzeba większej spójności w sposobie wspierania obszarów wiejskich na szczeblu UE. Po raz pierwszy reforma polityki spójności jest prowadzona równolegle z WPR, niebieską gospodarką i europejską współpracą terytorialną. Czy może to być okazja do ponownego przemyślenia struktury rozwoju obszarów wiejskich w UE?

W ELARD tradycyjnie koncentrujemy nasze poparcie na polityce rolnej, dbając o to, aby LEADER pozostał silnym filarem WPR. Zdajemy sobie jednak sprawę, że rozwój obszarów wiejskich wykracza daleko poza rolnictwo – chodzi o dywersyfikację gospodarczą, spójność społeczną, zatrzymywanie młodzieży i przystosowanie się do zmiany klimatu. Długoterminowa wizja UE dla obszarów wiejskich (LTVRA) wymaga zintegrowanego podejścia, ale radzenie sobie ze złożonością wielu funduszy pozostaje wyzwaniem dla wielu lokalnych grup działania (LGD).

• Zapewnienie stabilnego i wystarczającego wsparcia finansowego dla LEADER/RLKS poprzez zapewnienie większego przydziału środków budżetowych w kolejnych WRF.
• Rozszerzenie LEADER/RLKS poza wspólną politykę rolną w celu włączenia jej do polityki spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i inicjatyw na rzecz cyfryzacji.
• Uproszczenie wdrażania wielofunduszowego dzięki zharmonizowanym ramom regulacyjnym dla LEADER/RLKS we wszystkich funduszach UE, z ujednoliconymi zasadami zarządzania finansami, audytu i sprawozdawczości.
• Uznanie LGD za kluczowe podmioty zarządzania terytorialnego, mające zasadnicze znaczenie dla reagowania w sytuacjach kryzysowych, transformacji cyfrowej i ekologicznej oraz przeciwdziałania dezinformacji na obszarach wiejskich.
• Wzmocnienie LEADER/RLKS w krajach kandydujących i sąsiadujących jako narzędzie demokratycznego zaangażowania i odporności społecznej.

Równolegle z petycją przedstawiciele inicjatywy skontaktowali się z kluczowymi decydentami Komisji Europejskiej, w tym z wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej ds. spójności i reform, komisarzem ds. budżetu i administracji oraz komisarzem ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. Wysłano pisma, w których przedstawiono konkretne zalecenia dotyczące włączenia LEADER/RLKS do wielu funduszy UE, stabilności finansowej LGD oraz ograniczenia biurokracji.

"Z zadowoleniem przyjmujemy trwające dyskusje na temat kolejnych wieloletnich ram finansowych i jesteśmy w pełni zaangażowani w wniesienie naszej wiedzy fachowej" – dodał Sadłocha. "Zwróciliśmy się z formalnym wnioskiem o spotkania z komisarzami w celu omówienia, w jaki sposób LEADER/RLKS może nadal napędzać innowacje, spójność społeczną i zrównoważony rozwój obszarów wiejskich w całej Europie".

Petycja jest otwarta dla wszystkich osób, organizacji i decydentów, którzy wierzą w moc rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w budowaniu silniejszej, bardziej odpornej Europy wiejskiej.

Aby podpisać petycję i dowiedzieć się więcej o kampanii, odwiedź ten link.

Podejście LEADER

LEADER (Liaison Between Actions for the Development of the Rural Economy) to europejski program rozwoju obszarów wiejskich. Utworzony w 1991 r. jako uzupełnienie pierwszego filaru WPR w celu wspierania transformacji i dywersyfikacji obszarów wiejskich, obecnie stanowi oś przekrojową drugiego filaru. Program LEADER, którego minimalny budżet wynosi 5% z EFRROW w każdym państwie członkowskim, wspiera innowacyjne projekty, które są częścią lokalnej strategii rozwoju obszarów wiejskich, opracowywanych i wspieranych przez Lokalną Grupę Działania (LGD). Grupy te zrzeszają podmioty publiczne (np. wybranych przedstawicieli władz lokalnych) i podmioty prywatne (np. przedsiębiorstwa, spółdzielnie lub stowarzyszenia). Umożliwia on podmiotom lokalnym określanie priorytetów i działań na ich szczeblu (podejście oddolne), a nie narzucanie im gotowych środków.

ELARD

ELARD jest europejskim stowarzyszeniem reprezentującym prawie 2 600 Lokalnych Grup Działania (LGD) z 30 krajów, w tym z krajów sąsiadujących z Unią Europejską, które przyjęły i wdrażają metodologię LEADER w zakresie rozwoju lokalnego przez podmioty lokalne.

Aktywnie pracujemy nad tym, aby podejście LEADER było lepiej znane wśród europejskich decydentów i aby zaprezentowało je jako rozwiązanie, jakim może stać się dla wielu wyzwań, przed którymi stoją obszary wiejskie. Wspieramy rozwój lokalny kierowany przez podmioty i reprezentujemy interesy LGD wobec rządów krajowych i instytucji europejskich.

Od 1 stycznia 2025 r. ELARD jest prowadzony przez Polską Sieć Lokalnych Grup Działania Polska Sieć LGD.