Publicystyka - ngo.pl

„Nasza kameralna sala regularnie zamienia się w przyjazną scenę, w wielką przygodę dzięki zapraszanym profesjonalnym grupom teatralnym tj. Teatr Małych Opowieści, Wędrowny Teatr Lalek Małe Mi.” – mówi Anna Łowkiel, prezeska Fundacji – ależ Gustawie! i koordynatorka projektu.

Dotychczas w Punkcie Odbioru Kultury swoje spektakle dla dzieci prezentował Teatr Małych Opowieści („Słowik”) i Wędrowny Teatr Lalek Małe Mi. Mali widzowie i ich rodzice i dziadkowie obejrzeli „Igraszki z Dropsem”, „Księżycowe opowieści” oraz dwukrotna, bardzo ciepło przyjęta prezentacja „Szydełkowej szopki Babci Klary” – rodzinnej, świątecznej opowieści, którą nastrojowo zamknęliśmy rok. Na widowni spotykają się sąsiedzi, dzieciaki z klatki obok, a – jak mówi pani Agnieszka – „najbardziej lubię to, że możemy być tu razem”.

Nie zabrakło również teatralnych wydarzeń dla dorosłej publiczności. Aktorka Bogusława Schubert zaprezentowała autorski monodram pt. „Voyage, Voyage” – intymną podróż przez pamięć i tożsamość, w której słowa i cisze pracują równie mocno. Dla wielu widzów to był pierwszy kontakt z tak bliską formą teatru, w której widzowie wspólnie z aktorką zasiedli przy stole i zanurzyli się w świat niezwykłych przygód i przeżyć. performerka znajduje się „na wyciągnięcie ręki”.

„Znam tę ulicę od lat, ale dopiero na spacerze zobaczyłem rzeczy, obok których przechodziłem setki razy i nigdy nie zatrzymałem wzroku.” (Pan Adam, stały uczestnik wydarzeń w Punkcie Odbioru Kultury)

Kiedy mówimy, że kultura jest „tu”, mamy na myśli nie tylko salę. Spacer historyczny po ul. Nawrot stał się ważnym doświadczeniem wspólnotowym: opowieści o detalach architektury, rzemieślnikach i dawnym życiu ulicy połączyły przysłowiowe kropki między przeszłością a tym, co planujemy dalej. Dla wielu uczestników to było pierwsze tak uważne spojrzenie na własne sąsiedztwo – „tu mieszkam” zamieniło się w „to jest moja ulica”. Wielu mieszkańców podczas spaceru dopowiadało swoje własne historie związane z ulicą Nawrot, wspominało sklepiki, których już nie ma…

Chcieliśmy również zainteresować najmłodszych mieszkańców ich okolicą dlatego zaproponowaliśmy bardziej aktywną formę odkrywania uroków dzielnicy. Gra miejska to to co dzieciom mogło się spodobać.

„Dzielniaki” wyciągnęły dzieciaki z domów. Wspólnie rozwiązywaliśmy zadania, które wymagały współpracy, szukaliśmy wskazówek w witrynach, podwórkach, bramach. Na koniec zaproponowaliśmy uczestnikom wspólną zabawę w klasy, granie w gumę, skakanie na skakankach czy grę w kapsle.

Warsztaty są jednym z filarów Punktu Odbioru Kultury. Wprowadzając się do naszej nowej siedziby, chcieliśmy poznać najbliższych sąsiadów – realizacja zadania była doskonałym pretekstem, by zaprosić mieszkańców do współtworzenia programu. Od początku zachęcaliśmy, aby to oni proponowali tematy warsztatów, a w przyszłości stali się również ich współprowadzącymi.

Ku naszej wielkiej radości okazało się, że stało się to bardzo szybko. „Pewnego dnia do naszej siedziby przyszła pani Ania i zaproponowała, że poprowadzi kurs podstaw tańców swingowych. To był dla nas sygnał, że idea współtworzenia naprawdę działa” – mówi Anna Łowkiel, prezeska Fundacji.

Obok warsztatów tanecznych pojawiły się także propozycje rodziców dotyczące zajęć dla dzieci. Zaproponowaliśmy uczestnikom różnorodne warsztaty artystyczne: tworzenie instrumentów z recyklingu, budowanie lalek teatralnych w różnych technikach, a dla dorosłych – warsztaty kolażu i mandali, które były nie tylko okazją do rozwijania umiejętności manualnych, ale też do zatrzymania się w codziennym pędzie, spotkania i rozmowy w kameralnej, przyjaznej przestrzeni.

Tuż przed świętami odbyły się również warsztaty tworzenia dawnych ozdób choinkowych – pawich oczek, tradycyjnych łańcuchów, gwiazdek z pasków papieru oraz gwiazd z igieł sosny czarnej, która – jak się okazało – rośnie tuż obok naszej siedziby. Wspólnie udekorowaliśmy pierwszą choinkę w Punkcie Odbioru Kultury, zamieniając zwykły grudniowy dzień w święto sąsiedzkiej kreatywności.

Jesienią zaprosiliśmy mieszkańców na wyjątkowe spotkanie z Natalią Anną Kalisz‑Odorowicz – artystką, której ilustracje do książki „Dzika dziewczynka” wypełniły naszą przestrzeń. Wernisaż był okazją do rozmowy z twórczynią o inspiracjach, procesie powstawania dzieł, technikach artystycznych… To nie była zwykła wystawa. Autorka zaprosiła gości na miękkie poduchy i przeczytała im fragmenty swojej książki a Paweł Odorowicz współtworzył ten wyjątkowy klimat wydobywając kojące dźwięki na altówce.

Wrześniowy piknik sąsiedzki był dla nas czymś wyjątkowym – był pierwszy, ale też był podsumowaniem pierwszych miesięcy działań i początkiem nowych relacji. Spotkaliśmy z mieszkańcami na podwórku Punktu Odbioru Kultury, by porozmawiać, poznać się lepiej i spędzić czas w swobodnej atmosferze. Każdy mógł coś przynieść na wspólny stół. Obok stołów rozstawiliśmy stanowiska warsztatowe, gdzie można było spróbować prostych form rękodzieła, był też teatr pudełkowy, oraz czytanie performatywne, które nadało wydarzeniu artystyczny akcent. Dla dzieci przygotowaliśmy gry i animacje, ale dorośli również chętnie brali w nich udział i proponowali zabawy ze swojego dzieciństwa. Nasze podwórko nabrało świątecznego charakteru; udało nam się stworzyć przestrzeń do rozmowy i wymiany pomysłów.

Grudzień w Punkcie Odbioru Kultury był czasem wyjątkowym. Tuż przed świętami zaprosiliśmy mieszkańców na warsztaty tworzenia dawnych ozdób choinkowych – takich, jakie pamiętają nasze babcie. Powstawały pawie oczka, tradycyjne łańcuchy, gwiazdki z pasków papieru, a także gwiazdy z igieł sosny czarnej, która – ku naszemu zaskoczeniu – rośnie tuż obok naszej siedziby.

Wspólnie udekorowaliśmy pierwszą choinkę w nowej przestrzeni Fundacji, zamieniając zwykły grudniowy dzień w święto sąsiedzkiej kreatywności. Świąteczny program uzupełnił spektakl Teatru Małe Mi „Szydełkowa szopka Babci Klary” – pełen humoru i ciepła, idealnie wpisujący się w atmosferę grudniowego spotkania.

Największym sukcesem naszego projektu jest stworzenie na razie małej, ale wspólnoty. Zebranie wokół nowego miejsca – ludzi, którzy wracają, piszą do nas, proponują tematy i biorą współodpowiedzialność za program. Z miesiąca na miesiąc rośnie liczba osób, które nie tylko przychodzą wydarzenia, ale przychodzą „do nas” – bo Punkt Odbioru Kultury jest ich miejscem. Mieszkańcy czują się u nas, jak u siebie, stają się współgospodarzami przestrzeni.

To właśnie od prostych gestów – rozmów w bramie, wspólnego dekorowania choinki, pierwszych warsztatów – zaczęła się nasza „sieć zaufania”. Sąsiedzi nie tylko uczestniczą w wydarzeniach, ale coraz częściej wchodzą w rolę prowadzących – jak pani Ania, która zaproponowała i poprowadziła kurs tańców swingowych.

Z tej energii rodzą się kolejne kręgi współpracy. Nawiązaliśmy współpracę najbliższymi z instytucjami ze Śródmieścia: Biblioteką Nadwyraz, Szkołą Podstawową nr 173, pobliskim domem dziecka, Świetlicą „Anielisko”, Domem Dziennego Pobytu dla Seniorów… Naszym partnerom proponujemy nie udział w wydarzeniach czy korzystamy z ich propozycji, przestrzeni, ale także wspólnie tworzymy program, który łączy różne pokolenia i środowiska. 

„To wielka radość widzieć, jak mieszkańcy przychodzą do nas i czują się po prostu dobrze. Sami idą do kuchni, robią herbatę, wiedzą gdzie stoją kubki, dzieciaki doskonale wiedzą, gdzie leżą lalki teatralne i którymi z nich mogą się bawić w teatr”, Anna Łowkiel, prezeska Fundacji ależ Gustawie!

Stworzyliśmy miejsce, które żyje – nie tylko wydarzeniami, ale rozmowami, śmiechem, pomysłami. Miejsce, w którym sąsiedzi czują się u siebie, a kultura jest czymś naturalnym, bliskim, codziennym. Każdy warsztat, piknik, wystawa czy spektakl był pretekstem do spotkania, ale prawdziwą wartością są relacje, które zrodziły się pomiędzy nimi.

Za nami miesiące pełne wspólnych doświadczeń, które pokazały, że kiedy oddajemy głos mieszkańcom, dzieje się coś wyjątkowego. Sąsiedzi wracają, proponują pomysły, czasem wchodzą w rolę prowadzących. Instytucje ze Śródmieścia dołączają do współpracy. To daje nam pewność, że Punkt Odbioru Kultury będzie się rozwijał w rytmie potrzeb i energii ludzi, którzy go tworzą.

Nie chcemy obiecywać wielkich rzeczy – bo najpiękniejsze są te, które rodzą się naturalnie. Wiemy jedno: drzwi do naszej siedziby pozostają otwarte. Dla tych, którzy chcą przyjść na warsztat, na rozmowę, na chwilę odpoczynku. Dla tych, którzy mają pomysł i chcą go zrealizować. Dla wszystkich, którzy wierzą, że kultura jest blisko – w sąsiedztwie, w gestach, w codzienności.