Organizacje oświaty niesamorządowej - Społeczne Towarzystwo Oświatowe i Związek Pracodawców Edukacji - utworzyły Koalicję w obronie wolnego wyboru szkół i przedszkoli. Nazwa Koalicji – 70.3 – nawiązuje do art. 70 ust. 3 Konstytucji RP, który gwarantuje obywatelom i instytucjom prawo zakładania szkół, a rodzicom wolność wyboru takich placówek dla swoich dzieci.
Koalicja 70.3. Szkołę wybierasz TY
Na swojej stronie internetowej – 703.edu.pl – koalicjanci opublikowali Manifest. Przypominają w nim, że w okresie transformacji ustrojowej obywatele zapewnili sobie prawo do zakładania i prowadzenia placówek edukacyjnych, co zaowocowało dostępem do zróżnicowanej oferty edukacyjnej.
Autorzy Manifestu zwracają uwagę, że taka różnorodność w oświacie nie byłaby możliwa bez stowarzyszeń, fundacji, związków wyznaniowych, oraz innych oddolnych inicjatyw – a mimo to ich dorobek jest coraz częściej pomijany w debacie publicznej, a dodatkowo przybywa systemowych działań i propozycji rozwiązań, które ograniczają autonomię i zagrażają stabilności finansowej niesamorządowych szkół i przedszkoli.
– Społeczne Towarzystwo Oświatowe powstało w czasie, gdy państwo posiadało jeszcze monopol na prowadzenie szkół. W 1989 roku szkoły STO znalazły się wśród pierwszych placówek edukacyjnych, które dały rodzicom realną alternatywę i od tamtej pory mogą oni decydować, jak chcą kształcić swoje dzieci – mówi Bartosz Tymiński, Prezes Społecznego Towarzystwa Oświatowego. – Art. 70 ust.3 Konstytucji RP potwierdza, że takie zróżnicowanie i przysługująca rodzicom wolność wyboru to niezwykle istotne wartości. Niestety, coraz częściej formułowane są publicznie postulaty, które tym wartościom zagrażają – dodaje.
– Uważamy, że szkoły i przedszkola niesamorządowe to kluczowy element, wzbogacający system oświat. Ich potencjał powinien wykorzystywany, a nie tłumiony – mówi Mateusz Krajewski, Prezes Związku Pracodawców Edukacji. – Oczekujemy w związku z tym, że władze publiczne będą sprzyjać funkcjonowaniu oraz swobodzie wyboru różnych szkół i przedszkoli, także tych niesamorządowych. Jesteśmy otwarci na dialog i udział w debacie na temat polskiej oświaty oraz roli takich niesamorządowych placówek – dodaje.
Plany Koalicji 70.3
Koalicja 70.3 będzie bronić praw i wolności gwarantowanych w art. 70 ust. 3 Konstytucji. Koalicjanci chcą dostarczać rzetelnych informacji o szkołach i przedszkolach niesamorządowych, zamierzają też reagować na sytuacje, w których gwarantowana przez Konstytucję wolność wyboru szkoły jest zagrożona lub zostaje naruszona.
Koalicja zachęca do zgłaszania przypadków potencjalnych naruszeń drogą mailową, na adres: [email protected].
Oświata niesamorządowa w Polsce
Stowarzyszenia, fundacje, osoby prywatne i inne, niesamorządowe podmioty, prowadzą obecnie w Polsce ponad 12 700 szkół i przedszkoli. Uczęszcza do nich ok. 1 mln 125 tys. dzieci[1] w całym kraju.
[1] Dane z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych na dzień 16 marca 2026 r.
Źródło: Społeczne Towarzystwo Oświatowe
