Publicystyka - ngo.pl

Ustawa ta jest ważna z punktu widzenia podmiotów ekonomii społecznej, w tym spółdzielni socjalnych i przedsiębiorstw społecznych, które realizują usługi społeczne i w swej ofercie mają usługi opiekuńcze, wytchnieniowe.

Ustawa realizuje kamień milowy A70G w Krajowym Planie Odbudowy, w ramach reformy A4.6 „Wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki długoterminowej”. Chodzi o stworzenie spójnego systemu opieki długoterminowej, który łączy ochronę zdrowia i pomoc społeczną.

Ustawa wprowadza zasady koordynacji opieki długoterminowej, współpracy podmiotów działających w ramach systemu ochrony zdrowia (m.in. zakładów opiekuńczo-leczniczych) i jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (w tym: OPS, CUS, DPS) w zakresie opieki długoterminowej oraz jej monitorowania, zadania JST w obszarze wsparcia opiekunów nieformalnych, uruchamia także Bon Senioralny (wsparcie usługowe).

Wprowadzono definicję opieki długoterminowej, która oznacza system usług i świadczeń dla osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych, ustalanych indywidualnie na podstawie kryteriów kwalifikacyjnych właściwych dla określonych usług i świadczeń, którego celem jest zmniejszenie utraty, utrzymanie lub poprawa sprawności i samodzielności oraz zwiększenie niezależności tych osób, zgodnie z ich potrzebami i z poszanowaniem ich godności, a także wsparcie opiekunów nieformalnych i osób bliskich. Opieka długoterminowa obejmuje usługi i świadczenia opieki zdrowotnej, pomocy społecznej dla osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych. Usługi i świadczenia opieki długoterminowej powinny być realizowane w sposób kompleksowy i skoordynowany w środowisku zamieszkania osoby wymagającej wsparcia (chodzi tu o osoby powyżej 60 r.ż.)

Samorządy lokalne mają prowadzić działania informacyjne i edukacyjne dotyczące opieki długoterminowej, które mają wspierać opiekunów nieformalnych i osoby bliskie. Działania w zakresie wsparcia tych osób mogą obejmować: szkolenia, spotkania edukacyjne lub integracyjne, grupy wsparcia i zapewnianie konsultacji psychologicznych, zapewnianie czasowego zastępstwa opiekuna nieformalnego w sprawowaniu opieki nieformalnej, spotkania ze specjalistami w zakresie opieki długoterminowej.

Koordynacją zadań w zakresie opieki długoterminowej mają zajmować się powiaty (zadanie własne powiatu). Zadanie to ma realizować koordynator do spraw opieki długoterminowej. Zadaniem koordynatora jest m.in. współpraca z podmiotami ekonomii społecznej w zakresie zapewnienia i rozwoju opieki długoterminowej. Koordynator ma także identyfikować potrzeby oraz ograniczenia w zakresie dostępności usług i świadczeń opieki długoterminowej na terenie powiatu. I to co bardzo istotne – ma on doradzać i udzielać informacji w zakresie identyfikacji i wyboru usług lub świadczeń opieki długoterminowej dostosowanych do potrzeb i sytuacji osoby wymagającej wsparcia, a także świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej.

Bon senioralny to forma wsparcia usługowego dla osób powyżej 65 roku życia świadczenie w ramach rządowego Programu Bonu Senioralnego, który ma na celu realizację polityki senioralnej w zakresie rozwijania i zapewniania usług wsparcia seniorom. Pierwszy rok realizacji 3-letniego Programu Bonu Senioralnego ma ruszyć już w IV kwartale 2026 r.

Program będą realizowały gminy (zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej). Usługi wsparcia (usługi opiekuńcze) gminy będą mogły realizować własnymi zasobami lub zlecić je wybranym podmiotom (w tym podmiotom ekonomii społecznej, przedsiębiorstwom społecznym).

W ramach bonu senioralnego mają być realizowane usługi wsparcia obejmujące zaspokajanie podstawowych potrzeb życia codziennego seniora, w szczególności:

• pomoc w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku,
• wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych,
• opiekę higieniczno-pielęgnacyjną,
• zapewnienie kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.

Bon senioralny ma być przyznawany seniorowi, który ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. To co istotne gmina, która otrzyma środki na realizację Bonu Senioralnego będzie musiała ocenić potrzeby seniora oraz zawrzeć z nim umowę.

Warunki jakie muszą być spełnione, by senior otrzymał wsparcie:

1) osoba musi być obywatelem polskim lub obywatelem UE, EOG, Konfederacji Szwajcarskiej, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
2) średni miesięczny dochód tej osoby w ciągu ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza kwoty 3410 zł. Kwota ta ma być waloryzowana co roku.

Program Bonu Senioralnego ma być realizowany w pierwszej kolejności – w gminach, na których terenie do dnia złożenia zapotrzebowania na środki na realizację Programu nie były realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów (takich gmin w Polsce jest 13%), następnie – w gminach, na których terenie publiczne usługi opiekuńcze są świadczone dla nie więcej niż 10 osób (około 32% gmin), następnie – w gminach o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby i odsetka seniorów.

Pierwsza edycja Programu ma obejmować lata 2026 – 2028. Łącznie na pierwszy Program ma być przeznaczony 1 mld zł, w tym w 2026 r. 100 mln, w 2027 – 400 mln zł, w 2028 – 500 mln zł.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (opublikowania w Dzienniku Ustaw). Do końca 2026 r. Koordynatorzy podejmą działania przygotowawcze i organizacyjne, by rozpocząć pełne działanie w 2027 r.

Projekt „SAMO-ES. Samoorganizacja przedsiębiorstw społecznych jako odpowiedź na wyzwania społeczne” realizowany jest w partnerstwie, które tworzą Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych (lider), Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości Społecznej „Być Razem” z Cieszyna, Stowarzyszenie na rzecz Spółdzielni Socjalnych, Stowarzyszenie Klon/Jawor.

ℹ️ Odwiedź nas: www.samo-es.pl