Jak pomagać ziemi, przeznaczając godzinę w tygodniu? Odpowiada Zuzanna Rudzińska-Bluszcz [film]
Weszliśmy w czasy autentyczności. Autentyczni są: aktywiści i aktywistki, którzy bronią Puszczy Białowieskiej i Grupa Granica, która mówi – nie ma naszej zgody, by ludzie chorowali i umierali na granicy. Dziś każda osoba może przekazać swoją relację i prawdę światu – zostać ambasadorem lub ambasadorką sprawy. Nie musimy rzucać wszystkiego i jechać w Bieszczady. Wystarczy przeznaczyć godzinę tygodniowo na bycie rzecznikiem swojego rozwiązania.
Jakie wyzwania stoją przed polskimi organizacjami społecznymi w najbliższym czasie?
Rola organizacji społecznych w Polsce jest ogromna. Często mówię, że NGO w 2022 roku wypełniały luki tam, gdzie państwo nie było w stanie wystarczająco chronić swoich obywateli – mówi Zuzanna Rudzińska-Bluszcz. To naprawdę niesamowite i niezwykłe w skali światowej. Organizacje społeczne są tam, gdzie uchodźcy giną w lasach, są wsparciem dla ofiar przemocy domowej, edukują obywatelsko w szkołach, zapewniają ochronę środowiska w kontekście lokalnym i forsują zmiany na rzecz klimatu w kontekście systemowym.
Jednym z największych wyzwań trzeciego sektora jest dziś brak systemowego finansowania. Gdy rozmawiam z moimi koleżankami i kolegami z organizacji, to właśnie brak wsparcia strukturalnego, które pomogłoby im złapać oddech, nie na kilka grantowych miesięcy, tylko na kilka lat, zaplanować coś w dłuższej perspektywie czasu, jest największym wyzwaniem.
Tych problemów jest dużo więcej: wypalenie zawodowe aktywistów i aktywistek, hejt, działania państwa i jego organów przeciwko organizacjom społecznym. Zwykły brak wsparcia z góry jest bardzo dużym wyzwaniem w codziennej pracy. Dodatkowo społecznie cały czas pracowniczki i pracownicy NGO są postrzegani jako ludzie, którym zawodowo coś w życiu nie wyszło. A to przecież oddane specjalistki i specjaliści, którzy zdecydowali się naprawić kawałek świata i robią to bardzo skutecznie – podsumowuje Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, prezeska zarządu Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi.
O czym organizacje społeczne nie mogą zapomnieć, gdy profesjonalizują swoje działania?
Polski trzeci sektor bardzo szybko się profesjonalizuje. Mam wrażenie, że aktywiści i aktywistki potrzebują wsparcia profesjonalnych osób od komunikacji i PR. Łączenie takich usług, które zazwyczaj były zastrzeżone dla biznesu z działaniami organizacji społecznych, bardzo dobrze nam zrobi. Z jednej strony pozwoli lepiej i głębiej docierać do społeczeństwa i do wszystkich zainteresowanych, z drugiej, pozyskiwać środki finansowe, a z trzeciej, docierać do decydentów.
Nie chciałabym natomiast, żeby ta profesjonalizacja zgubiła nasz ogień i naszą ułańską fantazję, żebyśmy stali się zasiedziałymi organizacjami, w których decyzje podejmowane są zupełnie jak w korporacji. Zależy mi, żebyśmy mieli nadal w sobie tę odrobinkę naszej fantazji i gorącego serca, które nas niesie w polskim trzecim sektorze.
Jak być skutecznym rzecznikiem lub rzeczniczką spraw społecznych?
Kończą się powoli czasy, kiedy ekspert mówił nam, jak żyć, co jest białe, a co czarne, i co jest prawdą. Dziś dzięki mediom społecznościowym, każdy może przekazać swoją relację i swoją prawdę szerokiemu gronu odbiorców. Weszliśmy w czasy autentyczności.
Autentyczna jest matka, która walczy z państwem o finansowanie leku dla swojego dziecka. Autentyczny jest protest osób z niepełnosprawnościami w sejmie. Autentyczni są aktywiści, którzy bronią dosłownie własną piersią Puszczę Białowieską przed wycinką. Autentyczna jest Grupa Granica, która łączy się i mówi „nie” – nie ma naszej zgody, by ludzie chorowali i umierali na naszych granicach. To przyniósł nam XXI wiek, cyfrowe media i bardzo się z tego cieszę – mówi Zuzanna Rudzińska-Bluszcz.
Każda osoba może być ambasadorem i ambasadorką swojej sprawy. Nie musimy od razu rzucać wszystkiego i jak to kiedyś było, jechać w Bieszczady. Wystarczy poświęcić jedną godzinę tygodniowo na bycie rzecznikiem jakiegoś rozwiązania. Każdy z nas w życiu ma bardzo wiele problemów, które go poruszają i popychają do działania. Możemy i powinniśmy z nimi iść dalej, tworzyć wspólnotę ludzi, których ta sprawa porusza i budować między nimi zaufanie.
Dlaczego kryzys klimatyczny to kryzys praw człowieka?
Nazwa naszej Fundacji – ClientEarth Prawnicy dla Ziemi – mówi sama za siebie. Jesteśmy organizacją, w której pracuje 30 bardzo różnych osób, ale w większości jesteśmy prawniczkami i prawnikami, którzy rzeczywiście mają jedną klientkę i tą klientką jest Ziemia. Ja przyszłam do ClientEarth, jako „pani od praw człowieka” i nadal pozostaje im wierna. Wierzę w misję Fundacji, ponieważ dla mnie na koniec dnia wszystko sprowadza się właśnie do człowieka.
A dlaczego kryzys klimatyczny jest kryzysem praw człowieka? Bo dotyka pojedynczych ludzi. Najpierw mieszkańców globalnego południa, którzy będą musieli migrować w poszukiwaniu warunków nadających się do życia. Kiedyś te fale migrantów klimatycznych dotrą do naszej bezpiecznej i zasobnej Europy i będziemy musieli temu problemowi stawić czoła. Polska z jednej strony zdała egzamin, gdy wybuchła wojna w Ukrainie – jestem bardzo dumna z naszej reakcji. Oblaliśmy niestety egzamin jako państwo na granicy z Białorusią, nie zapewniając bezpieczeństwa, ochrony życia i zdrowia ludzi, którzy dostawali i dostają się na terytorium Polski.
Jak pomagać ziemi, przeznaczając godzinę w tygodniu?
Warto się rozejrzeć wokół siebie i zastanowić, co porusza nasze serce. Być może to wycinka lasu za naszym płotem, być może budowa obwodnicy przez obszar Natura 2000, który znajduje się dwa kilometry od nas, a może nasz marny trawnik za oknem, który jest tak równo strzeżony, że nie ma na nim motyli, które oglądaliśmy jeszcze w rok roku.
Kiedy znajdziemy tę jedną sprawę, to pogadajmy o niej z sąsiadem, sąsiadką, przyjaciółmi i zbudujmy wokół niej wspólnotę, wspólnotę opartą na zaufaniu. Wtedy nagle dostrzeżemy, że polityka i walki przy ulicy Wiejskiej nie mają znaczenia w kontekście naszego przystrzyżonego trawnika. Razem możemy zmieniać nasz mały wycinek rzeczywistości niezależnie od tego, czy i na kogo głosujemy.
↗️ SPIS TREŚCI:
- 00:18 Jakie wyzwania stoją przed polskimi organizacjami społecznymi?
- 03:30 O czym NGO nie mogą zapomnieć, kiedy profesjonalizują swoje działania?
- 05:00 Jak być skutecznym rzecznikiem lub rzeczniczką spraw społecznych?
- 07:39 Dlaczego kryzys klimatyczny to kryzys praw człowieka?
- 11:19 Jak pomagać ziemi, przeznaczając godzinę w tygodniu?
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz: Prawniczka zajmująca się prawami człowieka, prezeska Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi. Na przełomie 2020/21 obywatelska kandydatka na Rzecznika Praw Obywatelskich. W latach 2015-2021 odpowiadała za strategiczne postępowania sądowe w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, a także za prace Okrągłego Stołu do walki z patotreściami w internecie przy RPO. Absolwentka Leadership Academy for Poland, Marshall Memorial Fellowship i Obama Foundation: Leaders Europe.
Interesujesz się nowymi technologiami i chcesz w oparciu o nie rozwijać swoją organizację? Zajrzyj również na blog Sektora 3.0 i dołącz do naszego newslettera, by nie przegapić kolejnych przydatnych tekstów. Zapraszamy!
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
●Dorota Setniewska, ngo.pl
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Iwona Danilewicz