Jak planować finanse NGO? Powstaje mapa finansowania organizacji pozarządowych
Wiedza o źródłach finansowania NGO to „wiedza skończona”. Nie istnieje źródło finansowania, którego jeszcze nie odkryliśmy. Granty, darowizny, fundraising, działalność odpłatna, biznes, 1,5%. To wszystko już znamy. Kluczem jest świadomy wybór źródeł.
NGO między misją a ciągłą walką o środki
Większość organizacji pozarządowych w Polsce działa dziś w warunkach dużej niepewności finansowej. Mimo że w sektorze pojawia się coraz więcej programów grantowych i źródeł finansowania, wiele organizacji nadal funkcjonuje „od projektu do projektu”, bez stabilnego zaplecza.
Brak rezerw finansowych oznacza w praktyce ciągłe ryzyko:
- trudności z utrzymaniem zespołu,
- problemy z płynnością,
- ograniczone możliwości planowania długofalowego rozwoju,
- zależność od pojedynczych konkursów grantowych.
Dodatkowo trudności w zdobywaniu funduszy pozostają najczęściej wskazywanym problemem organizacji pozarządowych. Według badań Klon/Jawor doświadcza ich aż 72% NGO, a skala tego problemu w ostatnich latach wzrosła. To pokazuje, że choć środków w sektorze teoretycznie jest więcej, „konkurencja” o dostępne środki staje się coraz większa, a stabilność finansowa dla większości nadal pozostaje wyzwaniem.
Nie każda organizacja powinna finansować się tak samo
Od ponad 20 lat pracuję z organizacjami pozarządowymi i coraz częściej widzę, że problemem nie jest wyłącznie brak pieniędzy.
Problemem jest także brak uporządkowanej wiedzy:
- jakie źródła finansowania są adekwatne dla konkretnego typu organizacji,
- jakie modele rozwoju są realne,
- jakie możliwości mają małe organizacje lokalne, a jakie organizacje usługowe, sportowe czy przedsiębiorstwa społeczne.
Inne perspektywy finansowe ma przecież:
- niewielkie stowarzyszenie organizujące kilka działań rocznie,
- klub sportowy,
- ngo świadcząca usługi społeczne,
- przedsiębiorstwo społeczne,
- organizacja rzecznicza,
- ogólnopolska charytatywna czy międzynarodowa.
Nie każda organizacja musi rozwijać działalność gospodarczą. Nie każda będzie gotowa na wieloletnie projekty unijne. Nie każda potrzebuje etatowego zespołu i własnego biura.
Wiele NGO, z którymi pracuję w Stowarzyszeniu Centrum PISOP, ma trudność w poruszaniu się po zróżnicowanym świecie źródeł finansowania.
Dlatego chcemy stworzyć mapę finansowania NGO
Pracujemy nad koncepcją narzędzia, które pomoże organizacjom:
- lepiej rozumieć własny model działania,
- dobierać adekwatne źródła finansowania,
- planować realistyczny rozwój, analizować skalowanie usług
- unikać nietrafionych strategii finansowych,
- świadomie budować stabilność organizacji.
Mapa finansowania NGO ma porządkować wiedzę o możliwościach finansowych sektora i pokazywać różne ścieżki rozwoju organizacji zależnie od ich charakteru, zasobów i skali działania.
Potrzebujemy doświadczeń organizacji z całej Polski
Jesteśmy na etapie zbierania danych i perspektyw organizacji pozarządowych.
Chcemy lepiej zrozumieć:
- z jakich źródeł finansowania korzystają NGO,
- jakie modele działają w praktyce,
- gdzie organizacje widzą największe bariery,
- jak wygląda realna stabilność finansowa sektora.
Dlatego zapraszamy organizacje pozarządowe do udziału w badaniu i współtworzenia mapy finansowania NGO.
Bo być może sektor potrzebuje dziś nie tylko kolejnych konkursów grantowych, ale przede wszystkim większej przejrzystości, świadomości i strategicznego podejścia do finansowania organizacji społecznych.
O badaniu
Badanie realizuje Stowarzyszenie Centrum PISOP. Organizacja od ponad 25 lat wspierająca rozwój społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych, liderów społecznych oraz ekonomii społecznej.
Od lat obserwujemy, jak zmieniają się modele działania organizacji i z jakimi wyzwaniami finansowymi mierzy się sektor pozarządowy.
Pomysł stworzenia mapy finansowania NGO wyrósł właśnie z wieloletniej praktyki pracy z organizacjami z całej Polski. Chcemy połączyć doświadczenia sektora, uporządkować wiedzę o źródłach finansowania i pokazać bardziej realistyczne ścieżki rozwoju organizacji pozarządowych.
Dlatego zależy nam, aby mapa powstawała wspólnie z organizacjami w oparciu o ich doświadczenia, wyzwania i codzienną praktykę funkcjonowania.
Badanie realizuje zespół Centrum PISOP. Badaczki, ekspertki sektora NGO Monika Wieczorek i Joanna Piechocka, Dorota Surma ekspertka ds. finansów NGO we współpracy z naukowczynią z Katedry Socjologii i Etyki Gospodarczej z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, dr Anną Waligórą.
Link do badań https://pisop.org.pl/strona-glowna oraz kod QR na końcu artykułu.
Krok w rozwoju
Projekt mapy finansowania NGO jest także ważnym etapem rozwoju Stowarzyszenia Centrum PISOP.
Przez ponad 25 lat Centrum PISOP wspierało sektor społeczny poprzez Poradnictwo, Informacje Szkolenia Organizacji Pozarządowych. Dziś działamy szerzej, na styku sektorów, łącząc ludzi, instytucje i idee.
Idea Pozarządowego Instytutu Społeczeństwa Obywatelskiego i Partnerstwa powstała jako odpowiedź na potrzebę:
- wzmacniania działań o charakterze systemowym,
- budowania trwałych mechanizmów wsparcia dla sektora społecznego.
To naturalne rozwinięcie wieloletnich doświadczeń oraz odpowiedź na nowe wyzwania społeczne.
Rozwój możliwy dzięki dofinansowaniu w ramach grantu na rozwój instytucjonalny Fundacji PKO BP.