Jak działają Biura Obsługi Interesantów w sądach? INPRIS publikuje raport z monitoringu
Wyobraź sobie, że musisz stawić się w sądzie, a nie wiesz, od czego zacząć - jakie dokumenty przygotować, kiedy przyjść, do kogo się zgłosić. Dla wielu obywateli to stresująca i skomplikowana sytuacja. Właśnie po to w sądach działają Biura Obsługi Interesantów (BOI) - miejsca, które pomagają obywatelom poruszać się w gąszczu przepisów i procedur.
Pracownicy BOI wyjaśniają formalności, sprawdzają dokumenty, odpowiadają na pytania o terminy rozpraw i prowadzą interesantów krok po kroku przez zawiłości sądowe. To pierwszy, kluczowy punkt kontaktu obywatela z wymiarem sprawiedliwości, który może zmienić stres i niepewność w poczucie bezpieczeństwa i pewności, że wszystko zostanie załatwione prawidłowo.
Instytut Prawa i Społeczeństwa opublikował raport podsumowujący projekt „Wzmocnienie działań monitoringowych w zakresie dostępu do prawa”, w którym szczegółowo przygląda się funkcjonowaniu Biur Obsługi Interesantów (BOI) w sądach powszechnych. Raport pokazuje rolę BOI w zapewnianiu obywatelom dostępu do informacji, wsparcia organizacyjnego oraz kontaktu z wymiarem sprawiedliwości, ale też ujawnia wyzwania systemowe, z którymi mierzą się sądy.
Badanie zostało zrealizowane w dwóch uzupełniających się modułach: ilościowym i jakościowym.
W części ilościowej INPRIS zebrał dane od wszystkich sądów powszechnych w Polsce. Analiza objęła m.in. sposób organizacji Biur Obsługi Interesantów, zakres ich kompetencji, liczbę spraw i zapytań obsługiwanych przez BOI, praktyki informacyjne wobec interesantów oraz stosowanie ankiet satysfakcji. Wyniki pokazały duże zróżnicowanie rozwiązań organizacyjnych pomiędzy sądami, brak jednolitych standardów w zakresie rejestrowania spraw oraz ograniczoną dostępność publicznych informacji o jakości obsługi interesantów.
Część jakościowa raportu oparta została na wywiadach pogłębionych z sędziami, profesjonalnymi pełnomocnikami (adwokatami i radcami prawnymi), prezesami i dyrektorami sądów oraz kierownikami Biur Obsługi Interesantów. Pozwoliła ona uchwycić praktyczne doświadczenia korzystania z BOI oraz napięcia pojawiające się na styku obsługi interesanta, pracy orzeczniczej i zarządzania sądem. Zebrane opinie wskazują, że BOI realnie odciążają sekretariaty i porządkują pierwszy kontakt z sądem, ale jednocześnie ujawniają systemowe problemy związane m.in. z obiegiem informacji, wyzwaniami kadrowymi oraz ograniczoną użytecznością BOI dla profesjonalnych uczestników postępowań.
Raport pokazuje, że Biura Obsługi Interesantów stały się trwałym elementem organizacji sądów, jednak ich funkcjonowanie wymaga dalszych zmian – zarówno organizacyjnych, jak i systemowych. Wśród kluczowych wniosków znalazły się m.in. potrzeba lepszego wykorzystania danych generowanych przez BOI, dalszego ujednolicania standardów obsługi oraz inwestycji w szkolenia i wsparcie pracowników BOI.
Pobierz raport (w załączniku poniżej) i dowiedz się, jak Biura Obsługi Interesantów wspierają obywateli oraz jakie zmiany mogą usprawnić działanie sądów w Polsce.
Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata 2018–2030.
INPRIS to niezależna organizacja ekspercka #nonprofit, która od 2009 roku łączy praktyków prawa, naukowców i decydentów. Przygotowuje i publikuje analizy, ocenia przepisy, wskazuje obszary wymagające zmian wraz z rekomendacjami. Korzysta z “collective intelligence” by realnie wspierać i wpływać na jakość prawa w Polsce.
Źródło: Instytut Prawa i Społeczeństwa