Publicystyka - ngo.pl

Zareggiuj się to największa w Polsce ogólnopolska konferencja poświęcona tematyce edukacji wczesnodziecięcej organizowana przez Wioski, skupiająca osoby związane kształceniem najmłodszych i filozofią Reggio Emilia. Inicjatywa narodziła się w 2021 roku jako kameralne spotkanie pedagogów w jednej z warszawskich Wiosek, a z czasem rozwinęła się w większe wydarzenie będące przestrzenią do spotkań, wymiany doświadczeń i rozmowy o pracy z dziećmi.

W tym roku organizatorzy kierują uwagę uczestników na samą istotę Reggio Emilia i pytania, które stoją za codzienną pracą z dziećmi.

Hasło tegorocznej konferencji jest zaproszeniem do przyjrzenia się temu, od czego właściwie zaczyna się praca inspirowana Reggio Emilia. Czy widzimy w dziecku kogoś, komu trzeba powiedzieć, jak jest, czy kogoś, kto sam może odkrywać świat? Czy przestrzeń jest jedynie miejscem, w którym odbywa się edukacja, czy może aktywnie wspierać poznawanie rzeczywistości? Jak rozumiemy uczenie się? Jaką rolę odgrywają relacje i komunikacja? Co zmienia zaangażowanie i uważna obecność dorosłego? To właśnie wokół takich pytań koncentrować się będzie tegoroczne Zareggiuj się.

– Reggio bardzo łatwo sprowadzić do tego, co widać: przestrzeni, materiałów czy konkretnych rozwiązań. Tymczasem wszystko zaczyna się dużo wcześniej – od tego, jaki obraz dziecka mamy jako dorośli i jaką rolę sami przyjmujemy w jego procesie uczenia się. Hasłem „Nie ma Reggio bez Reggio” chcemy wrócić właśnie do tego fundamentu – mówi Aleksandra Kozera, założycielka Wiosek oraz pomysłodawczyni konferencji Zareggiuj się.

W tym roku Zareggiuj się odbędzie się 18–20 września w Radomiu, w siedzibie Wioska Dziecięca Baza przy ul. Marii Fołtyn 2. Przez trzy dni uczestnicy będą mogli brać udział w spotkaniach poświęconych praktycznym i aktualnym zagadnieniom z obszaru edukacji najmłodszych. W programie pojawią się m.in. tematy związane z rozwijaniem dziecięcej intuicji i kompetencji przyszłości, nauką poprzez zabawę i ruch, wczesnym czytelnictwem, dysleksją rozwojową oraz pracą z dziećmi w duchu Reggio Emilia. Spotkania poprowadzą m.in. Aleksandra Kozera, Agnieszka Kuźba, Monika Makowska-Wiącek i Magdalena Wilczewska.

Reggio Emilia narodziło się z bardzo konkretnej decyzji. Tuż po wojnie mieszkańcy włoskiego miasteczka znaleźli porzucony czołg, sprzedali go na części i wspólnie zdecydowali, na co przeznaczyć uzyskane pieniądze. Mężczyźni chcieli kina, kobiety – miejsca dla dzieci. Ostatecznie wygrała ta druga idea. Z czasem wyrosła z niej filozofia edukacyjna, w której dziecko nie jest biernym odbiorcą wiedzy, lecz aktywnym badaczem świata, a dorosły nie tyle instruuje, co towarzyszy mu w procesie odkrywania.

Podejście to kładzie nacisk na rozwijanie kreatywności, samodzielności i poczucia własnej wartości dzieci, a jednym z jego istotnych elementów jest tworzenie inspirującego środowiska edukacyjnego. Dzieci otrzymują w nim przestrzeń do swobodnego eksplorowania, wyrażania siebie i współpracy z innymi. Znaczenie ma więc nie tylko efekt nauki, lecz także sam proces poznawania rzeczywistości: obserwowanie, odkrywanie, próbowanie, zadawanie pytań i poszukiwanie własnych rozwiązań. Pierwsze lata życia nie są w tym podejściu jedynie „poczekalnią” przed właściwą edukacją, ale ważnym etapem rozwoju i intensywnego poznawania świata. 

Takie spojrzenie na edukację nabiera dodatkowego znaczenia w świecie, który szybko się zmienia. Dostęp do informacji jest coraz łatwiejszy, a nowe technologie stają się naturalnym elementem codzienności także najmłodszych. Tym bardziej aktualne pozostają pytania o to, jak wspierać dzieci w samodzielnym poznawaniu świata, rozwijaniu pomysłów i budowaniu relacji z innymi.

Jedną ze zmian, które dziś wpływają na dyskusję o edukacji, jest rozwój sztucznej inteligencji. Narzędzia wykorzystujące AI potrafią w kilka sekund podsunąć informację, odpowiedzieć na konkretne zagadnienie czy wygenerować gotową propozycję. Nie oznacza to jednak, że sam proces uczenia się traci na znaczeniu. Wręcz przeciwnie – coraz ciekawsze staje się to, co dzieje się przed pojawieniem się odpowiedzi. Skąd bierze się pytanie? Co wzbudza ciekawość dziecka? Czy próbuje ono różnych możliwości, eksperymentuje i tworzy własne rozwiązania?

W podejściu Reggio Emilia kreatywność nie ogranicza się do działań artystycznych. Wiąże się również ze sposobem poznawania rzeczywistości, swobodą eksplorowania i możliwością wyrażania własnych pomysłów. W świecie coraz łatwiejszego dostępu do gotowych odpowiedzi szczególnego znaczenia nabiera więc nie tylko to, czego dzieci się uczą, ale również to, czy uczą się jak myśleć, a nie co myśleć.

– Rozwój sztucznej inteligencji sprawia, że pytanie o to, czego właściwie chcemy dziś uczyć dzieci, nabiera nowego kontekstu. Dostęp do informacji jest coraz prostszy, ale ciekawość, kreatywność, samodzielne poszukiwanie czy umiejętność współpracy pozostają niezwykle ważne. Reggio Emilia od lat zwraca uwagę na sam proces odkrywania – na dziecko, które nie tylko otrzymuje odpowiedzi, ale przede wszystkim obserwuje, pyta, próbuje i tworzy – zaznacza Aleksandra Kozera. – Dziś, dzięki neuronauce, wiemy też, że taki sposób odkrywania świata jest zgodny z tym, jak uczy się mózg. Najlepiej zapamiętujemy i rozumiemy wtedy, gdy nauka jest osadzona w konkretnym kontekście, wynika z wewnętrznej motywacji i skupia się na samym procesie, a nie tylko na końcowym efekcie.

Szczegółowe informacje dotyczące konferencji oraz biletów dostępne są na stronie zareggiuj.pl.