Publicystyka - ngo.pl

Choć proces usamodzielniania jest w Polsce formalnie uregulowany, w praktyce pomoc systemowa często bywa ograniczona do minimum administracyjnego i jednorazowych świadczeń. Tymczasem z badań Fundacji Dobrych Inicjatyw wynika, że to brak ciągłości wsparcia po opuszczeniu placówki jest podłożem kryzysów w tej grupie, a pierwszy rok po wyjściu z systemu jest najbardziej krytyczny. Kumulują się wtedy problemy mieszkaniowe, finansowe i emocjonalne. Wiele z nich wynika ze zderzenia sposobu funkcjonowania w placówce z realiami codziennego życia na własną rękę.

— Ja miałam tak, że dosłownie po wyjściu z placówki musiałam chodzić do psychiatry. Nie dawałam sobie rady psychicznie. Czułam się sama, że wszystko jest na mojej głowie i nie ma nikogo, kto by pomógł — mówi jedna z usamodzielnionych biorąca udział w badaniach FDI.

W kampanii „Co wynosisz z domu?”, opartej na badaniach i raportach FDI z lat 2023–2026, Fundacja Dobrych Inicjatyw pokazuje osamotnienie i pustkę, w jakiej znajdują się młodzi dorośli opuszczający pieczę zastępczą. Ich trudności nie wynikają z braku chęci czy ambicji, lecz z braku odpowiedniego zaplecza — kompetencyjnego, materialnego i relacyjnego. Są też pozbawieni „niewidzialnego kapitału”, który wielu z nas wynosi z domu: wiedzy, kontaktów i codziennych umiejętności potrzebnych w dorosłym życiu.

— Większość z nas, wchodząc w dorosłość, oprócz marzeń o przyszłości miała plan B — rodzinę, do której można wrócić po pierwszym błędzie. Wynieśliśmy też z domu kapitał społeczny i kulturowy, który pozwala nam odnajdywać się pośród różnych codziennych spraw — jak wizyty w urzędach czy negocjowanie warunków zatrudnienia. Młodzi ludzie opuszczający domy dziecka tego nie mają. Dla nich dorosłość to samotny skok na głęboką wodę — bez asekuracji i kół ratunkowych. Wchodzą w dorosłość sami, bez odpowiedniej wiedzy o życiu i praktycznych umiejętności. W kompletnej pustce. W FDI każdego dnia robimy wszystko, by ta pustka ich nie pochłonęła i wypełniamy ją dobrymi relacjami, pomocą terapeutyczną, wsparciem edukacyjnym i rozwojowym. Upominamy się także o ich dobro przy okazji zmian systemowych, które właśnie teraz wchodzą w kluczową fazę i dlatego ten moment wybraliśmy na start naszej kampanii — podkreśla Bartłomiej Jojczyk, prezes zarządu Fundacji Dobrych Inicjatyw.

Kampania FDI „Co wynosisz z domu?” rusza na finiszu konsultacji międzyresortowych dotyczących zmian w systemie pieczy zastępczej i tuż przed konsultacjami społecznymi. To społeczna interwencja, która do debaty publicznej o kształcie systemu wprowadza perspektywę młodych dorosłych opuszczających domy dziecka. Kampanii, oprócz obrazowego spotu, towarzyszy publikacja raportu „Kto zapyta, jak się masz?”, który oddaje głos wychowankom instytucjonalnej pieczy zastępczej i pokazuje ich doświadczenia z procesu usamodzielniania. Premiera przewidziana jest na początek marca podczas Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach. Materiały kampanii oraz informacje o możliwości wsparcia zmian systemowych prowadzonych przez FDI dostępne są na stronie Fundacji.

Badania FDI ukazują rozbieżności między założeniami systemu a realnym doświadczeniem młodych dorosłych, chociażby na etapie szukania pracy. Tylko 12% usamodzielnionych uważa, że otrzymało pomoc w tym aspekcie, podczas gdy 54% pracowników placówek opiekuńczo-wychowawczych deklaruje, że takie wsparcie jest zapewniane (Raport „Start w dorosłość”, 2023). To pokazuje, że przewidziane przez system wsparcie nie odpowiada na realne potrzeby.

— Dla opuszczających pieczę instytucjonalną dorosłość pojawia się nagle, bez okresu przejściowego. Oznacza to konieczność nagłego przejęcia pełnej odpowiedzialności za swoje życie, często bez wystarczającego wsparcia emocjonalnego i relacyjnego. Taka sytuacja może wywoływać silne napięcie, poczucie zagubienia i osamotnienia. W warunkach przewlekłego stresu rośnie ryzyko podejmowania impulsywnych decyzji, wchodzenia w niezdrowe relacje oraz zachowań ryzykownych, jako sposobów na radzenie sobie z emocjami. W dłuższej perspektywie utrwala to trudności w funkcjonowaniu psychospołecznym— wyjaśnia Katarzyna Salmanowicz, psychoterapeutka, kierowniczka projektów społecznych w Fundacji Dobrych Inicjatyw.

Dzięki wsparciu darczyńców i partnerów Fundacja Dobrych Inicjatyw odpowiada na problemy usamodzielniających się i realizuje programy, które uzupełniają braki systemowe— zapewnia bezpieczne mieszkanie, wsparcie terapeutyczne i towarzyszenie w pierwszych, najtrudniejszych latach. Angażuje się też w działania systemowe, by zmieniać zasady, które dziś pozostawiają młodych bez ciągłości wsparcia.

W kampanii „Co wynosisz z domu?” FDI pokazuje też, że każdy z nas może pomóc w przezwyciężaniu wyzwań z jakimi mierzą się młodzi dorośli z doświadczeniem instytucjonalnej pieczy zastępczej i podzielić się z nimi tym, co sam wyniósł z domu.

Przekazując 1,5% podatku Fundacji Dobrych Inicjatyw pomagasz w skutecznym usamodzielnieniu wychowanków domów dziecka .

Przekaż 1,5% podatku Fundacji Dobrych Inicjatyw. KRS: 000049797

Więcej informacji o kampanii na stronie: https://fdi.org.pl/przekaz-15-podatku/