Publicystyka - ngo.pl

Konkurs dziennikarski to kolejna forma upamiętnienia dr Anny Drabarz (1979-2025), jednej z liderek ruchu praw osób z niepełnosprawnościami. Jako doktor nauk prawnych specjalizowała się w prawie międzynarodowym, w tym Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem praw człowieka oraz równego traktowania. Działała na szczeblu regionalnym (w 2017 r. współzakładała Podlaski Sejmik Osób z Niepełnosprawnościami, od początku pełniąc funkcję jego prezeski), ogólnopolskim (od 2019 r. działając w Zarządzie Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami) oraz międzynarodowym (w 2022 r. została wybrana członkinią Zarządu Europejskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami – European Disability Forum). Swoimi działaniami i swoją postawą propagowała pełne wdrożenie w Polsce Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Jury konkursu miało niełatwe zadanie – wybrać najlepsze materiały spośród kilkudziesięciu zgłoszonych różnorodnych tekstów, audycji, reportaży telewizyjnych i form wideo. Poziom nadesłanych propozycji był na tyle wysoki, że oprócz trzech nagród przewidzianych regulaminem, zdecydowano się na dwa wyróżnienia.

Pierwszą nagrodę otrzymał Jędrzej Dudkiewicz za artykuł „Trzeba przełamać schemat biednej „kaleki”, której trzeba współczuć i rzucić piątaka”, opublikowany w „Wysokich Obcasach”. Jury nagrodziło tekst, który poprzez prezentację czterech kobiet z niepełnosprawnościami doskonale przekazuje czytelnikom, czym może być niezależne życie osób z niepełnosprawnościami oraz ich duma. Przekazuje on też ideę sojusznictwa i siostrzeństwa, dzięki którym właśnie te kobiety we własnym gronie znajdują siłę, wsparcie oraz… niezbędny dystans i humor do pokonywania ableistycznych przekonań i postaw w społeczeństwie.

Jak podkreślił w swoim wpisie w mediach społecznościowych zwycięzca konkursu, „walkę o niezależne życie można rozumieć na wiele sposobów. Robią to również kobiety z dziećmi, które uciekają z przemocowych domów”. Dlatego całą nagrodę główną – 3000 zł – przekazał właśnie na wsparcie takich kobiet w ramach ośrodka prowadzonego przez Fundację Feminoteka.

Ewelina Burda za artykuł „Będę twoimi rękami”, zamieszczony w „Tygodniku Powszechnym”, otrzymała drugą nagrodę (2000 zł). To portret asystentek osobistych, ukazujący sens tej pracy i relacji nawiązywanej z użytkownikami asystencji, który jednocześnie nie omija tematów trudnych – zarówno związanych ze wsparciem osób z niepełnosprawnościami, jak i z warunkami zatrudnienia. Pokazuje on czytelnikowi możliwości związane z niezależnym życiem z drugiej, rzadko poruszanej perspektywy – tych, którzy to niezależne życie umożliwiają.

Trzecią nagrodę w wysokości 1000 zł przyznano Annie Gmiterek-Zabłockiej za audycję „Czy osoba z niepełnosprawnością może żyć niezależnym życiem? I co to znaczy?”, wyemitowaną w serwisie Radia TOK FM. Laureatka sportretowała w nim to, jak odpowiednie rozwiązania w mieszkalnictwie wspierają niezależne życie osób z niepełnosprawnością intelektualną. Głos mają tu matki żyjących niezależnie dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną z jasnym ideowym kompasem – ważne jest dla nich, by dać swoim dzieciom szansę na wzięcie życia we własne ręce – na miarę ich możliwości.

Beacie Dązbłaż za artykuł „Anna Majdak: Osoby neuroróżnorodne w pracy to zysk”, opublikowany na portalu Prawo.pl, przyznano wyróżnienie. To tekst, który przedstawia jasną korzyść, jaka płynie z zapewnienia odpowiednich warunków pracy osobom, które mogą ich potrzebować.

Wyróżniony został także Mateusz Różański za artykuł „Miesiąc dumy to opór OzN wobec narracji o niepełnosprawności”, zamieszczony w „Krytyce Politycznej”. Jury wyróżniło w ten sposób wnikliwy wywiad, mądrze opisujący tematykę dumy osób z niepełnosprawnościami, bez lęku o kontrowersje i trudne pytania.

Tematem I Konkursu dziennikarskiego im. dr Anny Drabarz „Na własnych zasadach” było niezależne życie osób z niepełnosprawnościami, definiowane zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, a także Komentarzem ogólnym nr 5 do art. 19 Konwencji – czyli przede wszystkim jako samodzielne podejmowanie decyzji o sobie i życie w lokalnej społeczności na równi z innymi obywatelami i obywatelkami. Celem Konkursu jest promocja osób, które swoim przykładem udowadniają i propagują możliwość prowadzenia niezależnego życia, a także rozwiązań, inicjatyw i narzędzi służących prowadzeniu niezależnego życia. Wyniki zostały ogłoszone podczas Międzynarodowej konferencji im. dr Anny Drabarz „Nie zostawiać nikogo w tyle”, która omawiała zastosowanie Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami jako standardu rozwoju Polski i odbudowy Ukrainy.

Jury obradowało w składzie: Agnieszka Jędrzejczyk (dziennikarka OKO.press), Małgorzata Szumowska (aktywistka i dyrektorka generalna Niewidzialnej Wystawy), Jerzy Chodorek (dziennikarz RDC), dr Krzysztof Kurowski (konstytucjonalista i przewodniczący PFON), Tomasz Przybysz-Przybyszewski (dziennikarz i członek Zarządu PFON) oraz Bartosz Tarnowski (aktywista i redaktor Magazynu Kontakt). Są to osoby, które w swojej działalności dziennikarskiej i aktywistycznej wielokrotnie poruszały temat niepełnosprawności oraz prowadzenia przez osoby z niepełnosprawnościami niezależnego życia.

Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami działa od maja 2003 r. Jest organizacją parasolową, zrzeszającą stowarzyszenia i związki stowarzyszeń osób z niepełnosprawnościami w Polsce, a także stowarzyszenia i fundacje działające na ich rzecz.

Misją Forum jest jednoczenie sił społecznych i instytucjonalnych do tworzenia warunków wyrównywania szans, równoprawnego uczestnictwa w życiu społecznym oraz walki z wszelkimi przejawami dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami, aby mogły żyć godnie i w pełni korzystać z praw człowieka.

PFON jest organizacją non profit o statusie organizacji pożytku publicznego (OPP). Od 2004 r. należy do Europejskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami (European Disability Forum – EDF). W 2023 r. PFON otrzymał Nagrodę Rzecznika Praw Obywatelskich im. Pawła Włodkowica.

Informacja prasowa Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami, fot. Marcin Kluczek / Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich