Debata o przyszłości bez klimatu? Federacja Bezpieczna Żywność apeluje do Premiera
Federacja Bezpieczna Żywność skierowała do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska apel o włączenie ekspertów i ekspertek w zakresie systemów żywnościowych do nowo powołanej Rady Przyszłości. Federacja podkreśla, że planowanie przyszłości Polski w obszarach sztucznej inteligencji, biotechnologii czy technologii kosmicznych nie może pomijać kwestii bezpieczeństwa żywności oraz prawa do żywności jako nadrzędnego, horyzontalnego celu polityki państwa.
Apel, który został poparty przez ponad 120 ekspertów i ekspertek oraz organizacji pozarządowych z całej Polski, przesłano do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w dniu 12 marca 2026 r.
Rada Przyszłości bez żywności to niepełna rada
Premier Tusk w dniu 10 lutego 2026 r. powołał Radę Przyszłości, wskazując jako kluczowe obszary prac sztuczną inteligencję, technologie kosmiczne, biotechnologie, technologie finansowe oraz rozwiązania dual-use. Federacja Bezpieczna Żywność w przesłanym apelu zwróciła uwagę na poważną lukę, jaką jest brak uwzględnienia strony eksperckiej od systemów żywnościowych w składzie rady.
Żywność to nie tylko jeden z sektorów gospodarki. To fundament zdrowia publicznego, stabilności społecznej i odporności państwa. Polska eksportuje żywność o wartości ponad 50 miliardów euro rocznie i należy do największych producentów żywności w Unii Europejskiej. Pominięcie tej sfery w pracach strategicznej rady doradczej byłoby błędem, który Polska może odczuć przez kolejne dekady.
Żywność łączy wszystkie obszary strategiczne
Federacja wskazuje, że zarówno bezpieczeństwo żywności, jak i bezpieczeństwo żywnościowe są bezpośrednio powiązane z każdym z obszarów, którymi zajmie się Rada Przyszłości. Sztuczna inteligencja może rewolucjonizować zarządzanie uprawami, monitorowanie suszy i optymalizację łańcuchów dostaw. Technologie kosmiczne i systemy satelitarne są już dziś wykorzystywane do obserwacji jakości gleb i zasobów wodnych. Biotechnologia bezpośrednio kształtuje przyszłość rolnictwa i produkcji białka. Technologie finansowe decydują o dostępie do kapitału dla rolników. A ochrona infrastruktury krytycznej, którą obejmują rozwiązania dual-use, dotyczy również systemu żywnościowego.
Anna Spurek, Prezeska Federacji Bezpieczna Żywność; “System żywnościowy jest konsekwentnie pomijany w debacie o zdrowiu, o klimacie a tym razem także o przyszłości. Technologie to tylko narzędzia a nie systemowe rozwiązania najważniejszych wyzwań.”
Żywność jest jednocześnie jednym z głównych źródeł globalnych emisji gazów cieplarnianych i jedną z dziedzin najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu.
Nieodrobiona lekcja, czyli żywność jako narzędzie polityczne
Federacja Bezpieczna Żywność przypomina, że agresja Rosji na Ukrainę pokazała wyraźnie, jak dostęp do żywności może być wykorzystywany jako instrument presji geopolitycznej. Polska, leżąca na granicy strefy wpływów i będąca ważnym węzłem europejskich łańcuchów żywnościowych, powinna traktować suwerenność żywnościową jako priorytet bezpieczeństwa na równi z bezpieczeństwem energetycznym i obronnym.
Apel Federacji Bezpieczna Żywność
Federacja apeluje o uznanie bezpieczeństwa żywności i prawa do żywności za horyzontalny fundament prac Rady Przyszłości, czyli punkt odniesienia dla oceny wszystkich planowanych kierunków rozwoju.
Apel zawiera też kwestię włączenia do Rady ekspertów i ekspertek reprezentujących takie dziedziny jak żywienie i zdrowie publiczne, ekonomia żywności, prawo żywnościowe, rolnictwo, technologie produkcji oraz polityka klimatyczna i środowiskowa. Federacja podkreśla też, że zespół ekspercki powinien być zróżnicowany pod względem płci, co podnosi jakość podejmowanych decyzji i poszerza spektrum analizowanych perspektyw.
Szerokie poparcie dla apelu
Pod apelem podpisało się 17 ekspertów i ekspertek naukowych reprezentujących m.in. Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Śląski, Politechnikę Wrocławską, Akademię Górniczo-Hutniczą oraz Centrum Działań dla Klimatu i Transformacji Społecznych. Apel poparły też 107 organizacje pozarządowe działające w obszarach środowiska, zdrowia, praw zwierząt, edukacji i aktywizmu klimatycznego.
To jeden z szerzej zakrojonych apeli środowisk eksperckich i obywatelskich kierowanych do rządu w 2026 roku.
Pełna wersja apelu jest dostępna pod linkiem.
Kontakt dla mediów: [email protected]
Źródło: Green REV Institute
