Publicystyka - ngo.pl

Stowarzyszenie „Dla Ziemi” od wielu lat pracuje z osobami z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, kobietami, dziećmi, seniorami oraz osobami narażonymi na wykluczenie. W tej pracy coraz wyraźniej widać, że wsparcie nie może ograniczać się wyłącznie do rozmowy, dokumentów, nauki języka czy pomocy organizacyjnej. Bardzo często ciało „pamięta” napięcie, lęk, przeciążenie i doświadczenia, których trudno dotknąć słowami.

W ramach programu Erasmus+ trzy osoby związane ze stowarzyszeniem wzięły udział w kursie Edukacji Ruchu Somatycznego „Ligamentous and Fascial System”, który odbył się w Tuscania we Włoszech. Szkolenie realizowane było w CasaNave alle Mura, w spokojnym otoczeniu sprzyjającym nauce, regeneracji i pogłębionej pracy.

Edukacja somatyczna pozwala pracować łagodnie, z szacunkiem dla granic, tempa i możliwości każdej osoby. Uczy uważności, rozpoznawania sygnałów płynących z ciała, budowania poczucia bezpieczeństwa i regulowania napięcia. Dla organizacji społecznej, która tworzy przestrzenie integracji i wzajemnego wsparcia, są to kompetencje niezwykle ważne.

Projekt „Połączone – edukacja somatyczna drogą do porozumienia” powstał po to, aby rozwijać nowe narzędzia pracy z dorosłymi osobami uczącymi się, wzmacniać kadrę i wolontariuszy oraz tworzyć autorską ofertę warsztatów opartych na ruchu, tańcu, dotyku i świadomej pracy z ciałem.

Tematem włoskiego kursu był układ więzadłowo-powięziowy. Uczestnicy i uczestniczki poznawali rolę więzadeł oraz powięzi w organizacji ruchu, stabilizacji ciała, precyzji, sprężystości i ekonomii poruszania się. Zajęcia prowadzone były poprzez praktyczne doświadczenie: ruch, dotyk, obserwację, pracę indywidualną, ćwiczenia w parach i w grupie.

Program kursu obejmował między innymi wprowadzenie do pracy somatycznej, badanie funkcji więzadeł, rozwijanie świadomości połączeń w ciele, analizę ograniczeń ruchowych wynikających z napięć oraz integrację więzadeł z płaszczyznami powięziowymi. Ważnym elementem była także refleksja nad tym, jak zdobytą wiedzę można wykorzystać w pracy edukacyjnej i społecznej z osobami dorosłymi.

Jedna z uczestniczek podkreślała, że szczególnie cenne było dla niej doświadczenie międzynarodowej grupy. Spotkanie osób z różnych krajów pozwoliło zobaczyć, jak różne doświadczenia, praktyki i sposoby pracy z ciałem wpływają na wspólny proces uczenia się. Zwracała też uwagę na znaczenie uważnego słuchania ciała i obserwowania, jak zmienia się jakość ruchu pod wpływem pracy z konkretnymi strukturami organizmu.

Inny uczestnik opisywał kurs jako bardzo intensywny i bogaty w wiedzę. Szczególnie ważna była dla niego nauka anatomii powięzi i więzadeł poprzez doświadczenie — z wykorzystaniem ruchu, dotyku, pomocy naukowych, rozmów i kręgów dzielenia się. Podkreślał prostotę i skuteczność praktyk, które pozwalały odczuć głębokie rozluźnienie, lepsze rozumienie ciała i nowe możliwości pracy z napięciem.

Ten kurs nie był tylko zdobywaniem kolejnych narzędzi zawodowych. Był także doświadczeniem osobistym. Uczestnicy wrócili z większą świadomością własnego ciała, z nowym językiem opisywania ruchu i napięcia oraz z praktykami, które można wprowadzać do codziennej pracy warsztatowej.

W edukacji somatycznej nie chodzi o szybkie efekty ani o narzucanie jednej prawidłowej formy ruchu. Chodzi raczej o stworzenie warunków, w których osoba może bezpiecznie badać własne ciało, zauważać swoje granice, odzyskiwać swobodę i budować zaufanie do siebie. To szczególnie ważne w pracy z osobami, które żyją w długotrwałym stresie, doświadczyły przemocy, migracji, utraty domu albo przeciążenia opieką nad innymi.

Dla Stowarzyszenia „Dla Ziemi” udział w kursie jest kolejnym krokiem w rozwijaniu działań łączących integrację społeczną, edukację dorosłych, sztukę, naturę i troskę o dobrostan psychofizyczny. Wiedza zdobyta podczas mobilności będzie wykorzystywana przy tworzeniu warsztatów dla kobiet, osób z doświadczeniem uchodźstwa, kadry organizacji społecznych oraz wszystkich tych, którzy potrzebują bezpiecznej przestrzeni do zatrzymania się, ruchu i odzyskiwania kontaktu ze sobą.

Erasmus+ daje organizacjom społecznym możliwość uczenia się od praktyków i praktyczek z innych krajów, ale najważniejsze zaczyna się po powrocie. To wtedy nowe doświadczenia trzeba przełożyć na lokalny kontekst, potrzeby konkretnych grup i codzienną pracę z ludźmi.

W przypadku projektu „Połączone” oznacza to rozwijanie warsztatów, które będą wspierały integrację, przeciwdziałały izolacji i pomagały osobom uczestniczącym lepiej rozumieć własne ciało. To także inwestycja w kadrę i wolontariuszy — osoby, które na co dzień wspierają innych, same potrzebują narzędzi chroniących przed wypaleniem, przeciążeniem i utratą sił.

Edukacja somatyczna może stać się ważnym elementem pracy społecznej. Może pomagać tam, gdzie słowa nie wystarczają. Może budować porozumienie ponad językami, doświadczeniami i kulturami. Może przypominać, że integracja zaczyna się nie tylko od spotkania z drugim człowiekiem, ale także od odzyskania kontaktu z samym sobą.

Projekt „Połączone – edukacja somatyczna drogą do porozumienia” pokazuje, że ciało może być przestrzenią nauki, dialogu i odbudowy. A ruch — drogą do większej uważności, wolności i wspólnoty.

Wyjazd do Włoch był elementem projektu „Połączone – edukacja somatyczna drogą do porozumienia”, realizowanego w ramach Programu Erasmus+ – krótkoterminowe projekty mobilności dorosłych osób uczących się i kadry w sektorze edukacji dorosłych (KA122-ADU). Celem projektu jest m.in. rozwój kompetencji kadry w obszarze edukacji somatycznej i ekosomatyki, tworzenie autorskiej oferty warsztatów opartych na ruchu i pracy z ciałem, budowanie dobrostanu osób działających społecznie oraz wzmacnianie współpracy międzynarodowej – tak, by jeszcze lepiej wspierać osoby z doświadczeniem migracji, kryzysu i wykluczenia.