Publicystyka - ngo.pl

Agnieszka Matan, jak sama przyznaje, swoją przygodę z III Sektorem zaczęła dość przypadkowo. Nudziła się w szkole, zaczęła więc szukać aktywności, która by ją pochłonęła. Okazał się nią wolontariat. – Moje zainteresowanie wolontariatem wzięło się ze słuchania muzyki rockowej. Strasznie chciałam jechać na Przystanek Woodstock, a moja mama mówiła, że nie ma takiej opcji – opowiada. – To były czasy, kiedy telewizja bardzo mocno promowała Jurka Owsiaka, więc przez całe wakacje puszczane były fragmenty jego inicjatywy, a ja siedziałam przed telewizorem i płakałam. Zobaczyłam jednak, że jest coś takiego, jak Pokojowy Patrol, że ludzie są wolontariuszami i że często są to przystojni chłopcy z długimi włosami. Postanowiłam więc, że też zostanę wolontariuszką – dodaje.

W ten sposób trafiła wpierw do Ośrodka Pomocy Społecznej na Ochocie, a następnie do Klubu Osiedlowego Surma. – Co prawda nie było tam nawet pół przystojnego chłopca, ale skoro przyszłam, to zostałam. To był taki mikrokosmos, wydawało mi się, że to jest centrum dowodzenia wszechświatem – śmieje się Agnieszka. Była tak zaangażowana w działalność Surmy i akcje społeczne na Ochocie, że często zapominała o studiach w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych UW (ścieżka organizacji pozarządowych). – To zabawne. Wśród moich znajomych na roku miałam w sumie największe doświadczenie praktyczne, a zarazem najgorsze oceny – wspomina. W którymś momencie okazało się też, że Surma połączona jest z Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL. W ten sposób trafiła do powstającej tam Akademii Praktyk Sąsiedzkich, w której stworzono Q-Ruch Sąsiedzki.

Na pomysł programu, który miałby wspierać osoby chcące działać lokalnie wpadł Paweł Jordan z BORIS-a. Jednak wszystko, co działo się w nim, od stylu, przez sposób komunikacji, po szukanie ludzi zależało od Agnieszki Matan i Karoliny Kopińskiej. – Wymagało to może nie tyle odwagi, co bezczelności – mówi Agnieszka. – Masz 23 lata, wydaje ci się, że zebrałaś już mnóstwo doświadczenia. Jeździsz po dzielnicach, spotykasz się ze znacznie starszymi ludźmi i opowiadasz im, że można zorganizować coś takiego jak dzień sąsiada. Tak naprawdę dopiero potem sprawdziłam na własnej skórze, jak taką imprezę zorganizować – dodaje.

Wraz z Pawłem Jordanem, zdecydowali, że lepiej jest wybrać dzielnice, w których miał on już wyrobione kontakty, zamiast zaczynać od działań na terenie całej Warszawy. – Polegało to głównie na sieciowaniu ludzi, bo często okazywało się, że na danym terenie działa dużo aktywnych ludzi, którzy nigdy się nie poznali, nie wymienili doświadczeniami, wiedzą, pomysłami – opowiada Agnieszka. Przy okazji okazało się, że wyobrażenie o Stolicy, przez pryzmat Ochoty, nie do końca odpowiada rzeczywistości. – Grażyna Gnatowska zadbała o to, by na Ochocie wszystkie instytucje ze sobą współpracowały. Zorganizowanie tam Dnia Sąsiada to był pryszcz. Szybko jednak zrozumiałam, że nie wszędzie są wolontariusze, przychylni ludzie – mówi Agnieszka. – Jak jesteś sam, to bardzo trudno jest się tak po prostu odezwać do innych osób.

Przeczytaj wywiad z Agatą Konarzewską na temat ostatniej edycji Dnia Sąsiada.

Q-Ruch Sąsiedzki odniósł jednak sukces, co w dużym stopniu było zasługą energii i zapału Agnieszki Matan. – Agnieszka to młoda, energiczna osoba, z mnóstwem pomysłów i inicjatywą – mówi Paweł Jordan. – Jest w ciągłym ruchu, z wiarą, że można zmieniać rzeczywistość ramię w ramię z mieszkańcami Warszawy – dodaje. Do pewnego stopnia Agnieszka Matan jest prekursorką działań sąsiedzkich w Stolicy. – Q-Ruch Sąsiedzki miał oczywiście jakieś wymogi formalne, ale poza tym to był czysty freestyle. Wszystko wymyślaliśmy na bieżąco, bo nikt się tym wcześniej nie zajmował – tłumaczy Agnieszka. – Ważnym aspektem było wciąganie we współpracę nie tylko NGO, ale też lokalne biznesy. Wtedy było to dla mnie dużym zaskoczeniem, jak wiele, na przykład niewielkich kawiarni, angażuje się w życie swojej okolicy.

Co uznaje za swój największy sukces? – Najważniejsze dla mnie jest to, że ludzie, którzy wtedy po raz pierwszy zorganizowali Dzień Sąsiada robią to do dziś. Są w tym już wielkimi ekspertami, przygotowują znacznie bardziej zaawansowane akcje – mówi Agnieszka. – Cieszę się, że udało się ich zachęcić. Wiele osób boi się zrobić pierwszy krok. A oni się nie bali.

Oczywiście nie zawsze wszystko układało się tak, jak powinno. Agnieszka Matan przyznaje, że nie raz ponosiła porażki, jak na przykład wtedy, gdy próbowała zorganizować zebranie w sprawie organizacji Dnia Sąsiada, a na spotkanie nikt nie przyszedł. – Wtedy od razu trzeba zastanowić się, co się źle zrobiło, co dokładnie napisało się na tych ulotkach – tłumaczy Agnieszka. – No bo jeśli nikt wcześniej nie miał z czymś takim do czynienia, to co pomyśli, jak zobaczy „Hej, zróbmy dzień sąsiada, poznajmy się”? No, nienormalna jakaś – śmieje się.

Brak zrozumienia niekiedy był widoczny także w mediach, które zainteresowały się działaniami Q-Ruchu Sąsiedzkiego. – Pamiętam, że któregoś razu szłam do radia, bardzo podekscytowana, bo to była moja pierwsza taka wizyta – wspomina Agnieszka. – Prowadzący program miał pięć minut na każdy temat, więc mój był dla niego którymś z kolei. Przeczytał informację na kartce, po czym spojrzał na mnie i spytał: „Ty nie masz przyjaciół, że się takimi rzeczami zajmujesz?”.

Przeczytaj podsumowanie siódmej edycji Dnia Sąsiada.

Jednak tym, co w największym stopniu wpłynęło na życie Agnieszki Matan była utrata pasji. – Bardzo długo jechałam na szaleństwie, zaangażowaniu, entuzjazmie. W którymś momencie zorientowałam się, że brakuje mi wiedzy i doświadczenia, w końcu ile można uczyć ludzi, jak zorganizować Dzień Sąsiada? – tłumaczy Agnieszka. – Myślę, że po prostu trochę przesadziłam. Ale tak to jest w tej pracy: nie możesz po prostu zamknąć laptopa i przestać o tym myśleć. Bardzo łatwo jest się więc wypalić.

Do tego doszły problemy ze zdrowiem. Kiedy stawia się swój projekt i innych ludzi na pierwszym miejscu, łatwo jest czasem zapomnieć o samym sobie. – Gdybym miała komuś coś doradzić, to powiedziałabym, żeby skupiać się też na własnych potrzebach. Twoje idee, cele są super ważne, ale musisz o siebie dbać, jeść. Ja się rozchorowałam, bo po prostu o tym nie myślałam – mówi Agnieszka.

Obecnie Agnieszka Matan pracuje w Centrum Komunikacji Społecznej, gdzie zajmuje się dokładnie tym samym, co za czasów aktywności w III Sektorze. – Jako urzędniczka mogę wpływać na mechanizmy miejskie, których zadaniem jest wspieranie aktywności mieszkańców Warszawy – tłumaczy Agnieszka. – Aczkolwiek niekiedy wciąż, żeby wytłumaczyć komuś, co robię, muszę się mocno nagimnastykować. Dla wielu osób jest to abstrakcja – dodaje.

Ważną częścią życia stała się też improwizacja teatralna. – To nie jest tylko hobby, tylko sens życia – mówi Agnieszka. – Wpierw poszłam na warsztaty do Szkoły Impro, a potem zaczęłam współpracować z Klubem Komediowym i się wkręciłam. Jak ważna jest jej obecność, opowiada koleżanka z Klubu, Joanna Pawluśkiewicz: – Agnieszka nie zawodzi nigdy. Improwizacja polega na współpracy idealnej: trzeba się słuchać, zgadzać, szanować swoje wybory. Polega też na myśleniu o innych, a nie o sobie. Agnieszka potrafi na obu tych polach działać doskonale.

Podczas naszej rozmowy nawet przez chwilę nie uwierzyłem w to, iż Agnieszka straciła energię i zapał. Wystarczy wspomnieć jej o jakiejś ciekawej inicjatywie i od razu można dojrzeć w jej oczach ten specyficzny błysk. Najwyraźniej niektórzy nie zmieniają się nigdy.

Poznaj ludzi sektora pozarządowego, dowiedz się, kto jest kim w NGO. Odwiedź serwis ludziesektora.ngo.pl.

Wystarczy wspomnieć jej o jakiejś ciekawej inicjatywie i od razu można dojrzeć w jej oczach ten specyficzny błysk.