4 kwietnia obchodzimy Dzień Zwierząt Bezdomnych. Czy proponowane projekty przyniosą zmiany?
W najbliższą sobotę, 4 kwietnia, obchodzony jest Dzień Zwierząt Bezdomnych – międzynarodowa inicjatywa ustanowiona w 1992 roku przez International Society for Animal Rights, mająca na celu zwrócenie uwagi na problem porzucania i bezdomności zwierząt. Problem, który w Polsce pozostaje wciąż na wysokim poziomie i niepokojąco rośnie.
Szacuje się, że w Polsce żyje ponad 950 tysięcy bezdomnych zwierząt (raport NIK 2024), co stanowi istotny odsetek populacji zwierząt domowych. Bezdomność psów i kotów ma charakter systemowy i od lat nie ulega znaczącej redukcji.
Główne przyczyny problemu to niekontrolowane rozmnażanie zwierząt oraz brak powszechnego systemu identyfikacji. Obecne regulacje skupiają się przede wszystkim na skutkach, nie eliminując źródeł zjawiska. Eksperci i organizacje społeczne, w tym Fundacja Viva!, wskazują na konieczność wdrożenia rozwiązań systemowych, obejmujących obowiązkową kastrację i sterylizację, powszechne czipowanie psów i kotów, zwiększenie nadzoru nad schroniskami i ograniczenie pseudohodowli.
W Sejmie RP procedowane są różne rozwiązania prawne, w tym Krajowy Rejestr Oznakowania Psów i Kotów (KROPiK), mający na celu stworzenie jednolitego systemu czipowania psów i kotów, oraz projekty poselskie koncentrujące się na mniej radykalnych zmianach. Jednocześnie ponad pół miliona obywateli poparło obywatelski projekt kompleksowej nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt (druk 700), zakładający obowiązkowe znakowanie zwierząt, kastrację i sterylizację, ograniczenie pseudohodowli, zwiększenie kar za znęcanie się nad zwierzętami oraz usankcjonowanie odpowiedzialności opiekunów.
Istotną rolę w systemie opieki nad zwierzętami bezdomnymi odgrywają organizacje pozarządowe, które często przejmują odpowiedzialność za dobrostan porzuconych zwierząt. Fundacja Viva! prowadzi m.in. schronisko w Korabiewicach – jedno z największych w kraju. W 2025 roku objęła opieką 2700 zwierząt, a w ciągu 25 lat działalności było ich łącznie ok. 40 tysięcy, w tym psów, kotów, lisów, koni, świń, krów, kur, kóz i gęsi. Jak podkreśla prezeska Fundacji Viva!, samo utrzymanie schroniska generuje miesięczne koszty rzędu ok. 300 tys. zł – o jedną trzecią więcej niż w roku poprzednim – i stanowi tylko część całkowitych wydatków Fundacji.
– Opieka nad zwierzętami w Polsce w dużej mierze spoczywa na barkach obywateli i organizacji pozarządowych. Istnieją nieliczne regulacje prawne, jednak w praktyce bezdomne, chore lub starsze psy i koty pozostają zależne od zaangażowania ludzi dobrej woli oraz działalności fundacji – dodaje Anna Zielińska.
Warto pamiętać, że w okresie rozliczeń podatkowych możliwe jest przekazanie 1,5% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, np. wybranej przez siebie organizacji prozwierzęcej. Celem statutowym Fundacji Viva! jest ochrona zwierząt, w tym działania prowadzone na rzecz ograniczenia bezdomności psów i kotów. Przekazanie 1,5% podatku pozwala nie tylko realizować bieżące cele, ale także planować działania na kolejny rok. Mechanizm ten stanowi jedno z kluczowych źródeł finansowania opieki nad zwierzętami, interwencji oraz działań edukacyjnych.
Jeśli komuś bliski jest los i pomoc dla bezdomnych zwierząt zachęcamy do wsparcia przez przekazanie 1,5% podatku i wpisanie w PIT nr KRS Fundacji Viva! KRS 0000135274
Więcej możliwości wsparcia naszych działań można znaleźć na stronie www.pomagam.viva.org.pl
Źródło: Fundacji Viva!