Publicystyka - ngo.pl

Bliskość drugiego człowieka to nie przywilej, lecz podstawowa potrzeba biologiczna i psychiczna, kluczowa dla zachowania równowagi. Skalę dramatu potwierdzają liczby: co trzeci Polak po 80. roku życia mieszka sam, a co czwarty odczuwa osamotnienie i nie ma z kim porozmawiać o tym jak się czuje [źródło: Samotność osób 80+, Stowarzyszenie mali bracia Ubogich]. Utrata bliskich, postępujące ograniczenia sprawności fizycznej oraz brak naturalnych kontaktów społecznych sprawiają, że seniorzy z dnia na dzień znikają z życia społecznego. Uwięzieni we własnych czterech ścianach, często nie mają do kogo otworzyć ust przez wiele dni. Doświadczenie to potrafi być paraliżujące, o czym mówi 80-letnia pani Krystyna, uczestniczka Programu „Obecność”  we Wrocławiu.  – Samotność jest okrutna. Jeśli prowadziło się dom, pracowało, miało rodzinę… Ciągle byłam z ludźmi, a tu nagle nikogo. Zdarzało mi się mówić do lustra i to stało się przerażające.

Długotrwała izolacja nie jest dla człowieka stanem naturalnym i niesie za sobą dramatyczne konsekwencje. Lekarze i psychoterapeuci alarmują: przewlekłe osamotnienie to bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia. Brak relacji i bodźców z zewnątrz wywołuje silny stres biologiczny, pogłębia stany lękowe, odbiera poczucie bezpieczeństwa i drastycznie przyspiesza spadek formy psychofizycznej. Samotni seniorzy znacznie szybciej tracą samodzielność, a apatia odbiera im siły do walki z codziennymi trudnościami.  Codzienność tę z bliska obserwują koordynatorzy organizacji:

– Brak zainteresowania ze strony otoczenia, niskie poczucie własnej wartości czy obezwładniająca bezradność sprawiają, że osoby starsze tracą radość życia i popadają w marazm. Towarzyszy im przewlekły smutek oraz pustka. Dlatego tak kluczowe jest, by dotrzeć do nich z pomocą, zanim samotność bezpowrotnie odbierze im chęć do życia i motywację do codziennego funkcjonowania – wyjaśnia Elżbieta Prządka, koordynatorka regionu Stowarzyszenie mali bracia Ubogich.

Odpowiedzią na ten narastający kryzys jest prowadzony nieprzerwanie od 2003 roku Program „Obecność”. To regularne, cotygodniowe odwiedziny wolontariuszy w domach seniorów oraz w Domach Pomocy Społecznej. Nie są to jednak doraźne akcje społeczne, lecz starannie przemyślany proces łączenia ludzi. Organizacja dobiera pary senior–wolontariusz na podstawie wspólnych zainteresowań, doświadczeń i wrażliwości, dzięki czemu zwykłe spotkania przy herbacie naturalnie przeradzają się w głębokie, wieloletnie przyjaźnie.

Dla osób starszych kluczowa okazuje się także przewidywalność. Świadomość, że w kalendarzu są dni, w których ktoś zapuka do drzwi specjalnie dla nich, przywraca poczucie bezpieczeństwa. – Moje przyjaciółki niestety już odeszły, a z 94-letnią siostrą nie ma już kontaktu przez demencję. Z wolontariuszką od pierwszego spotkania złapałyśmy wspólny język. Jestem po prostu szczęśliwa. Czuję się mniej samotna i nie mam już takich napadów smutku jak dawniej. Kontakt z drugim, serdecznym człowiekiem daje mi ogromną siłę, a świadomość, że Magda znowu przyjdzie, przynosi mi wyczekiwany spokój – dzieli się swoim doświadczeniem 80-letnia pani Ewa z Krakowa.

Obecność wolontariusza to nie tylko antidotum na pustkę, ale też motywacja do aktywności. Wspólne spacery, powrót do dawnych pasji, rozmowy o codzienności czy lektura książek sprawiają, że seniorzy na nowo odzyskują poczucie własnej wartości i przestają czuć się niewidzialni dla świata.

Dziś Stowarzyszenie mali bracia Ubogich dociera do osamotnionych seniorów w 15 polskich miastach. Aby program mógł działać profesjonalnie i bezpiecznie, wymaga stałego zaplecza logistycznego, metodycznego i finansowego. Organizacja zachęca więc do dołączenia do grona Przyjaciół Osób Starszych – ustanowienie regularnej darowizny to bezpośredni wkład w rozwój Programu „Obecność”. Pomóc można zlecając stały przelew bezpośrednio na numer konta: 29 1600 1462 1818 9539 9000 0004 lub ustawiając comiesięczną płatność na www.obecnoscpomaga.pl.