Na przełomie stycznia i lutego 2026 roku cztery osoby ze Stowarzyszenia „Dla Ziemi” wzięły udział w dwudniowym kursie zarządzania stresem, m.in. metodą dr Butejki. Wyjazd zrealizowany był w ramach projektu „Edukacja na rzecz dobrego sąsiedztwa – partnerstwo polsko-cypryjskie”
Dlaczego oddech ma znaczenie w pracy społecznej?
Oddychamy bez przerwy – a jednocześnie rzadko zwracamy uwagę na to jak oddychamy. Tymczasem stres (czyli stan napięcia i zmartwienia wywołany trudną sytuacją) jest naturalną reakcją człowieka i dotyczy nas wszystkich, a sposób, w jaki na niego odpowiadamy, realnie wpływa na codzienne funkcjonowanie.
W pracy z osobami doświadczającymi uchodźstwa stres jest obecny po obu stronach relacji pomocowej. Dla nas – osób wspierających – oddech bywa jednym z najszybszych i najbardziej dostępnych narzędzi samoregulacji: pomaga wrócić do „tu i teraz”, obniżyć napięcie i uspokoić pobudzoną reakcję walki/ucieczki, kiedy dzień przynosi za dużo bodźców, historii i spraw do uniesienia.
Metoda Butejki: mniej znaczy więcej
Metoda opracowana przez dr Konstantyna Butejko koncentruje się na reedukacji oddechu i zmianie nawyków, które mogą prowadzić do nadmiernego, zbyt głębokiego oddychania (hiperwentylacji). W praktyce dużo uwagi poświęca się m.in. oddychaniu przez nos, uspokojeniu oddechu oraz budowaniu uważności na sygnały z ciała.
Podczas kursu pracowałyśmy nad rozpoznawaniem własnych wzorców (np. tendencji do oddychania „górą klatki”, zbyt szybko, w stresie) i nad tym, jak w prosty sposób wspierać nawyk oddychania nosem także w codziennych sytuacjach – w pracy, w drodze, podczas spotkań. Poruszyłyśmy też temat oddychania ustami (w tym w nocy) i tego, jak je zauważać oraz stopniowo ograniczać bez presji i bez „rozwiązań na skróty”.
Dotyk Motyla i TRE: dodatkowe narzędzia redukcji napięcia
Równolegle poznałyśmy podstawy dwóch metod, które mogą wspierać obniżanie napięcia w ciele – szczególnie wtedy, gdy stres „siada w mięśniach” i trudno go rozładować samą rozmową.
Masaż Dotyk Motyla to bardzo delikatna technika opracowana przez dr Evę Reich – oparta na lekkim, uważnym dotyku, wykonywanym nawet przez ubranie. W opisach metody podkreśla się jej łagodność oraz to, że może służyć uspokojeniu i rozluźnieniu, z poszanowaniem granic i komfortu osoby.
TRE (Tension & Trauma Releasing Exercises) to z kolei podejście somatyczne wykorzystujące serię ćwiczeń, które aktywują naturalny mechanizm drżenia/wibracji mięśniowych – opisywany jako sposób na uwalnianie głębokiego napięcia i regulację układu nerwowego.
Co przywozimy z Poznania?
Wracamy z kursu z konkretnymi, „małymi” praktykami, które chcemy wprowadzać do codzienności – po to, by lepiej dbać o własną odporność psychiczną i jakość wsparcia, jakie dajemy innym:
• większą uważność na wzorce oddechu (zwłaszcza w pośpiechu i pod presją),
• proste sposoby na zatrzymanie się i uspokojenie oddechu między działaniami,
• pomysły na krótkie, bezpieczne mikro-praktyki w zespole (np. przed trudnym spotkaniem),
• inspirację do łączenia pracy oddechowej z łagodną pracą z ciałem (Dotyk Motyla, elementy TRE) – jako uzupełnienie, a nie „zastępstwo” innych form wsparcia.
To dla nas ważne, bo pokazuje, że rozwój kompetencji i dbanie o dobrostan zespołów pomocowych nie jest dodatkiem – jest warunkiem długofalowej, odpowiedzialnej pracy z ludźmi w kryzysie.
Udział w warsztatach w Poznaniu wpisuje się w szerszy kontekst projektu, którego celem jest wzmacnianie kompetencji osób pracujących edukacyjnie i społecznie oraz podnoszenie jakości działań włączających i wzmacniających – szczególnie na rzecz dorosłych zagrożonych wykluczeniem, w tym kobiet napotykających krzyżowe bariery (ekonomiczne, edukacyjne). Projekt „Edukacja na rzecz dobrego sąsiedztwa – partnerstwo polsko-cypryjskie” realizowany jest w ramach Programu Erasmus+ KA210-ADU – Partnerstwa na małą skalę w sektorze edukacji dorosłych.
Źródło: Stowarzyszenie Dla Ziemi
