Publicystyka - ngo.pl

Według danych GUS w roku szkolnym 2024/25 w polskiej oświacie zatrudnionych było ponad 511 tysięcy nauczycieli, do których trzeba doliczyć jeszcze personel niepedagogiczny mający codzienny kontakt z dziećmi: woźne, sekretarki, pracowników kuchni, świetlic, opiekunów na koloniach i obozach.

Warto przy tym rozróżnić, jak działają oba systemy – bo to dwa różne mechanizmy weryfikacji. W przypadku KRK to zwykle sama zainteresowana osoba samodzielnie składa wniosek i pobiera własne zaświadczenie o niekaralności. W przypadku RSPTS jest inaczej – to pracodawca lub podmiot mający ustawowy obowiązek weryfikacji zakłada konto instytucjonalne, składa wniosek i sprawdza w rejestrze konkretną osobę, np. przed jej zatrudnieniem.

Skoro dla setek tysięcy ludzi korzystanie z tych systemów jest dziś prawnym obowiązkiem, a nie opcją, zapytaliśmy Ministerstwo Sprawiedliwości wprost: czy te systemy są w ogóle dostępne cyfrowo?

Po osobistym zmaganiu się z panelem e-KRK – w tym z nieoczywistym krokiem zatwierdzania konta ukrytym pod ikoną czarnej gwiazdki, bez żadnego opisu tekstowego – spisaliśmy dla Ministerstwa konkretną listę problemów z dostępnością (WCAG) i użytecznością systemu:

“Niejednoznaczne ikony (UX): kluczowe operacje (jak wspomniane zatwierdzanie konta) opierają się na symbolach graficznych (czarna gwiazdka) zamiast na czytelnych przyciskach tekstowych, co dezorientuje użytkownika […] Brak deklaracji języka w kodzie strony: brak elementu lang=”pl” sprawia, że programy czytające dla osób niewidomych i słabowidzących odczytują polski tekst z zagraniczną fonetyką […] Formaty dokumentów: wymóg pobierania dokumentów w starszym formacie .doc (Word 97-2003) zamiast korzystania z nowoczesnych formularzy HTML utrudnia pracę na komputer

Odpowiedź, którą otrzymaliśmy z Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, jest w gruncie rzeczy szczera:

“W deklaracji wskazano, że strona internetowa nie jest zgodna z wymaganiami określonymi w załączniku do ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.”

Innymi słowy – Ministerstwo samo potwierdza w oficjalnej deklaracji dostępności, że obecny system e-KRK nie spełnia wymogów prawa. Dobra wiadomość jest taka, że resort pracuje już nad nową wersją usługi – e-KRK 2.0 – projektowaną od podstaw zgodnie ze standardem WCAG 2.1, z logowaniem przez Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej, elektronicznym podpisywaniem formularzy bez konieczności pobierania plików oraz kodami QR do weryfikacji zaświadczeń.

Systemy, z których obowiązkowo korzystają setki tysięcy osób pracujących z dziećmi w Polsce – zarówno jako indywidualni wnioskodawcy w KRK, jak i jako administratorzy kont instytucjonalnych w RSPTS – nie mogą być barierą nie do przejścia dla kogokolwiek. Cieszymy się, że Ministerstwo Sprawiedliwości traktuje temat poważnie i pracuje nad nowym systemem zgodnym ze standardami dostępności. Będziemy monitorować postępy prac nad e-KRK 2.0 i informować Was, gdy pojawią się kolejne wieści.