Watchdog Polska: Radni na etatach w gminach. Pierwsze wyniki ogólnopolskiego monitoringu
Ponad 2000 zgłoszeń w miesiąc. Monitoring ujawnia skalę zatrudniania radnych w podmiotach zależnych od gmin.
Liczba zgłoszeń do serwisu kazdymusigdziespracowac.pl pokazuje, że zatrudnianie radnych w instytucjach podległych gminom jest zjawiskiem powszechnym i niedoszacowanym. Pierwsze wyniki monitoringu wskazują na skalę, która rodzi pytania o niezależność radnych oraz potencjalne konflikty interesów.
Serwis kazdymusigdziespracowac.pl został uruchomiony 16 marca 2026 r. w celu dokumentowania przypadków zatrudniania radnych w podmiotach zależnych od gmin, takich jak szkoły, przedszkola, spółki komunalne czy instytucje kultury. Choć obowiązujące przepisy dopuszczają taką sytuację (o ile radny nie pełni funkcji kierowniczej), pojawia się pytanie o możliwość rzetelnej kontroli działań władz lokalnych przez osoby zatrudnione w podległych im instytucjach.
Chcieliśmy sprawdzić skalę zjawiska. Pojedyncze sygnały od aktywistów nie oddawały jego rzeczywistego zakresu. Dopiero zgłoszenia z całej Polski pokazują, z jak szerokim problemem mamy do czynienia.
Na dzień 10 kwietnia 2026 r. w serwisie zarejestrowano 2010 zgłoszeń:
· 100 oczekuje na weryfikację,
· 1012 jest w trakcie weryfikacji,
· 780 zostało potwierdzonych,
· 100 nie zostało potwierdzonych (instytucja zaprzeczyła, że zatrudnia wskazanego radnego),
· 18 spraw pozostaje nierozstrzygniętych (odmowa odpowiedzi lub brak danych).
Każde zgłoszenie jest weryfikowane – najpierw pod kątem zależności instytucji od gminy, a następnie poprzez wniosek o informację publiczną kierowany do danego podmiotu.
Wstępne dane pokazują, że radni najczęściej pracują w:
· szkołach – ok. 40%,
· spółkach komunalnych – 18%,
· przedszkolach – 15%,
· jednostkach sportu i rekreacji – 8%,
· instytucjach kultury – 6%,
· administracji – 5%,
· pomocy społecznej i ochronie zdrowia – 4%,
· żłobkach – 2%.
Zdecydowana większość zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę, choć zdarzają się również umowy cywilnoprawne.
Najwięcej radnych zatrudnionych w podmiotach zależnych od gmin odnotowano w:
· Grudziądzu – 10 osób,
· Ciechocinku i Suwałkach – po 9 osób,
· Chełmie – 8 osób.
Wśród instytucji wyróżniają się m.in. OSiR w Ciechocinku (5 radnych), Ozorkowskie Przedsiębiorstwo Komunalne (4 radnych) oraz Zakład Usług Komunalnych w Świdnicy (4 radnych).
Monitoring ma charakter obywatelski i opiera się na zaangażowaniu użytkowników zgłaszających przypadki do sprawdzenia. W kolejnych tygodniach planowana jest dalsza analiza danych oraz publikacja kolejnych wniosków.
Źródło: Sieć Obywatelska Watchdog Polska