Publicystyka - ngo.pl

🌳 144-letni Czarny las na granicy z Rosją - PUSZCZA ROMINCKA

Lokalizacja:

• Nazwa województwa: Warmińsko-Mazurskie
• Nazwa powiatu: Gołdapski
• Nazwa gminy: Gołdap

Dokładna lokalizacja

1️⃣ Wartości przyrodnicze

144-letni Czarny Las na granicy z Rosją, to dobrze zachowane siedlisko Natura 2000 grądu subkontynentalnego z lipą i świerkami w wieku 144 lata, starymi grabami, dębami i klonami. W 144-letnim Czarnym Lesie na granicy z Rosją, rośnie duża liczba drzew w dojrzałym wieku ale część lasu została we wcześniejszych latach wycięta. W zachowanej części rosną okazałe lipy, świerki, graby i drzewa biocenotyczne, na których są epifity nadrzewne- mchy i porosty. Część z nich to bioindykatory lasów puszczańskich.

2️⃣ Moratorium

144-letni Czarny Las na granicy z Rosją, to las objęty moratorium ze wskazaniami odstąpienia od użytkowania rębnego.

3️⃣ Drzewa mateczne

Jest to las z tak zwanymi drzewami matecznymi, wyselekcjonowanymi przez Lasy Państwowe pod kątem rozmnażania pożądanych gospodarczo cech genetycznych przyszłych lasów.

4️⃣ Odrzucony starolas i nieautoryzowane kryteria

Jest to również wybrany w preselekcji starolas, jednak odrzucony przez nadleśnictwo Gołdap podczas weryfikacji w I kwartale 2025 r. prawdopodobnie na podstawie samodzielnie stworzonego kryterium weryfikacji starolasów, dotyczącego obecności drzewostanów nasiennych i drzew matecznych. Las ten spełnia kryteria staroleśne.

W aktualnym Planie Urządzenia Lasu planowane są czyszczenia w młodnikach na północnym zachodzie wyciętego lasu. Z wnętrza 144-letniego Czarnego Lasu na granicy z Rosją, widać barierę elektroniczną przebiegającą wzdłuż granicy Państwa.

5️⃣ Skutki

144-letni Czarny Las na granicy z Rosją, został odrzucony przez nadleśnictwo Gołdap z listy starolasów w I kwartale 2025 r. ze skutkiem pozbawienia go przyszłej ochrony prawnej. Starolasy to planowana nowa forma ochrony przyrody, która zostanie sformułowana w znowelizowanej ustawie o ochronie przyrody.

6️⃣ Starolas, granica z Rosją i Ministerstwo

144-letni Czarny Las na granicy z Rosją, ma znaczenie dla obronności Państwa. Obok lasu przebiega droga gruntowa w kierunku granicy z Rosją. Droga ma przygotowane do rozstawienia gwiazdobloki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wdraża wielostronne rozmowy na temat „Tarczy Wschód”, które dotyczą między innymi inwestycji w zdolność do obrony przed zagrożeniem zewnętrznym ze Wschodu. Ważnym elementem „Tarczy Wschód” jest wykorzystanie potencjału przyrody i ukształtowania terenu.

Północna granica z Federacją Rosyjską jest również narażona na inwigilację, działania hybrydowe i działania taktyczne wojsk lądowych. 144-letni Czarny Las na granicy z Rosją znajduje się 35 metrów od granicy państwa. Brak ochrony prawnej w formie starolasu będzie skutkować w dalszej perspektywie, wykonaniem cięć uprzątających skutkujących wycięciem lasu na 95 % powierzchni, co doprowadzi do następujących konsekwencji przyrodniczych i obronnych:

‼ utrata starolasu spełniającego kryteria staroleśne, odrzuconego ze względu na nieautoryzowane kryteria weryfikacji, utworzone przez Lasy Państwowe
‼ utrata gatunków wskaźnikowych dla lasów puszczańskich,
‼ odsłonięcie 4 hektarów granicy państwa w wyniku cięć uprzątających.

✅ REKOMENDACJE

📣 Działania systemowe

Uznanie za nadrzędny interes publiczny doprowadzenie do renaturalizacji lasów przylegających do północnej granicy Państwa (wydzielanie się martwego drewna liściastego i iglastego, starzenie się drzew).

Bezwarunkowe uznanie za starolasy wszystkich wydzieleń leśnych wybrane podczas preselekcji starolasów.

Nałożenie większego reżimu ochronnego dla kryteriów weryfikacji potencjalnych starolasów znajdujących się w odległości 15 km od granicy państwa, pod kątem funkcji obronnych, w oparciu o pierwotnie wypracowane kryteria starolasów, w procesie partycypacyjnym Ogólnopolskiej Narady o Lasach:

▪ obniżenie wieku gatunków dominujących w lesie,
▪ wyznaczanie wieku dla starolasu na podstawie gatunku najstarszego a nie panującego,
▪ Klasa Odnowieniowa (KO) czyli starolasy wybrane w preselekcji z zainicjowanymi rębniami są bezwarunkowo uznawane za starolasy poprzez odgórną decyzję.

📣 Działania społeczne

Skierowanie przez lokalne NGOsy pisma do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem o uwzględnienie postulatów dotyczących ochrony przygranicznych lasów.

🕙📌 NASTĘPNY: 200-letnie Uroczysko - lasy aglomeracji krakowskiej

Informacje o Raporcie 2 Fundacji Las Naturalny

Raport 2 | Monitoring procesów ochrony lasów w Polsce | sierpień–wrzesień 2025 został przygotowany na potrzeby decydentów, samorządów, organów ochrony przyrody, zespołów społecznych oraz placówek oświatowych. Projekt jest wspierany przez Inicjatywę European Space Agency Network of Resources (https://eo4society.esa.int/network-of-resources/otwiera się w nowej karcie).

Pełny raport 2 (160 MB, PDF) dostępny jest pod linkiem: https://drive.google.com/file/d/1CSPjxZE4i9j7m8V5t1ne0bR3ygxBLY5e/view?usp=sharingotwiera się w nowej karcie

Dostępny jest również Raport 1 | Monitoring procesów ochrony lasów w Polsce | czerwiec–lipiec 2025 (110 MB, PDF): https://drive.google.com/file/d/1TLH2dzdLBVQCY7fVzNeALK33_h4E797l/view?usp=sharing

Raport | MONITORING PROCESÓW OCHRONY LASÓW W POLSCE | Czerwiec- Lipiec 2025 r. Projekt wspierany przez Inicjatywę European Space Agency Network of Resources