Publicystyka - ngo.pl

Nazwa województwa: Wielkopolskie Nazwa powiatu: Wągrowiecki Nazwa gminy: Skoki🧭 LOKALIZACJA

1️⃣ Drzewostan nasienny to nie starolas?

177– letnie Majestatyczne dęby, jest to las liściasty z dębami w wieku 177 lat, siedlisko Natura 2000 – grądy środkowoeuropejskie i subkontynetalne. Las ten został uznany przez nadleśnictwo Łopuchówko za gospodarczy drzewostan nasienny i uprawę pochodną. Nadleśnictwo Łopuchówko zainicjowało w tym lesie zaplanowaną w Planie Urządzenia Lasu rębnię gniazdową. Wycinka została zainicjowana przed 1 stycznia 2025 r. 177-letnie Majestatyczne Dęby, jest to potencjalny starolas, wyznaczony w preselekcji do puli starolasów mających zostać zweryfikowane i zabezpieczone w 2026 r.

2️⃣ Przyczyny wycinki

177-letnie Majestatyczne dęby zostały częściowo wycięte w 2024 r. co zostało spowodowane:

▪ brakiem elastyczności nadleśnictwa Łopuchówko w kwestii zatwierdzania prac gospodarczych w potencjalnych starolasach, na 3 miesiące przed zainicjowaniem procesu ich wyznaczania i ochrony,▪ wadliwym procesem ochrony potencjalnych starolasów, który wyklucza korekty w rozstrzygniętych przetargach na prace leśne w 2024 r. co z kolei umożliwia ścinkę drzew, przeniesienie ich do puli lasów identyfikowanych i zabezpieczanych dopiero w 2026 r. lub negatywną weryfikację w przyszłości i brak ochrony prawnej przed dalszą wycinką.

3️⃣ Spóźniony proces ochrony starolasów

Nadleśnictwo Łopuchówko zainicjowało kolejny etap wycinki 177-letnich Majestatycznych dębów, poprzez wykonanie cięć jesienią 2024 r. mniej więcej na 3 miesiące przed wydaniem przez Ministra Klimatu i Środowiska polecenia wobec Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie identyfikacji i zabezpieczenia puli lasów. Proces ochrony starolasów powinien obejmować korekty przetargów przygotowywanych tuż przed rozpoczęciem procesu ochrony.

4️⃣ Konsekwencje polityczne

Politycy podejmując decyzję o wydaniu polecenia Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych w dniu 1 stycznia 2025 r., które ma na celu zidentyfikowanie i zabezpieczenie puli starolsów, zawiedli w tym przypadku. Polecenie zostało wydane wadliwie, gdyż nie skorygowało wyników przetargu na wycinki drzew w nadleśnictwie Łopuchówko, który został rozstrzygnięty a zaplanowane prace wykonane późną jesienią 2024 r., tuż przez wydaniem polecenia. Tym samym las stracił kryteria starolasu, który mógłby zostać zidentyfikowany i zabezpieczony w I kwartale 2025 r.

5️⃣ Nieautoryzowane kryteria

177-letnie Majestatyczne dęby, prawdopodobnie ze względu na status gospodarczego drzewostanu nasiennego, zostaną odrzucone przez nadleśnictwo Łopuchówko podczas identyfikacji starolasów w 2026 r. Negatywne kryteria identyfikacji starolasów przyjęte przez Lasy Państwowe bez wiedzy i uzgodnienia z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, dotyczące drzewostanów nasiennych i drzew matecznych, nie znajdują uzasadnienia w rzeczywistych kryteriach na podstawie których są wyznaczane starolasy.

✅ REKOMENDACJE

177-letnie Majestatyczne dęby, nie mają w 2025 r. zaplanowanych prac gospodarczych a prace zaplanowane na 2024 r. zostały zakończone. W aktualnym Planie Urządzenia Lasu prawdopodobnie nie będą w tym lesie wycinane drzewa.

📣 Działania systemowe

177-letnie Majestatyczne dęby oczekują na pozytywną identyfikację i zabezpieczenie w ramach drugiej puli starolasów w 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska powinno indywidualnie podejść do kwestii drzewostanów nasiennych i drzew matecznych, biorąc pod uwagę wszystkie kryteria weryfikacji starolasów. Drzewostany nasienne to często fragmenty lasów, które nie są gospodarowane przez wiele lat, co skutkuje renaturalizacją.

📣 Działania społeczne:

Tak zwane drzewostany nasienne i drzewa mateczne, odrzucane przez Lasy Państwowe w ramach identyfikacji starolasów, wymagają indywidualnej oceny przez stronę społeczną pod kątem nagromadzenia kryteriów weryfikacji starolasów, co pozwoli zapobiec utracie cennych, często przez wiele lat nie użytkowanych fragmentów lasów.

🕙📌 NASTĘPNY: Relikty lasów pierwotnych pod Warszawą – lasy aglomeracji warszawskiej

Raport 1 | Monitoring procesów ochrony lasów w Polsce | czerwiec–lipiec 2025 (110 MB, PDF): został przygotowany na potrzeby decydentów, samorządów, organów ochrony przyrody, zespołów społecznych oraz placówek oświatowych. Dostępny jest pod tym linkiem. 

Dostępny jest również Raport 2 | sierpień-wrzesień 2025 (160 MB, PDF)