Publicystyka - ngo.pl

Dotychczas Komisja Europejska zatwierdziła 5 krajowych programów operacyjnych:

• Polska Cyfrowa (PO PC),
• Program Pomoc Techniczna (PO PT),
• Program Polska Wschodnia (PO PW),
• Program Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ),
• Program Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER).

PO PC to prawie 2,2 mld euro z UE na szerokopasmowy internet, e-administrację i podniesienie kompetencji cyfrowych społeczeństwa.

PO PT to nieco ponad 700 mln euro z UE na „oliwienie” systemu wdrażania funduszy unijnych w Polsce tak, by inwestowanie tych pieniędzy odbywało się prawidłowo (m.in. szkolenia dla beneficjentów i pracowników instytucji wdrażających fundusze).

PO PW (2 mld euro z UE) to dodatkowe, obok programów krajowych i regionalnych, wsparcie dla województw lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. Środki z programu trafią na przedsiębiorczość i innowacyjność, transport publiczny i drogi w miastach wojewódzkich Polski Wschodniej oraz kolej.

PO IiŚ to, podobnie jak jego poprzednik z perspektywy 2007-2013 największy polski program operacyjny (27,4 mld euro z UE). Będzie źródłem funduszy na infrastrukturę transportową, ochronę środowiska, energetykę, gospodarkę niskoemisyjną, ochronę zdrowia i kulturę.

PO WER (4,65 mld euro z UE i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia osób młodych) to fundusze na aktywizację zawodową osób młodych (15-29 lat), reformy polityk publicznych w obszarze rynku pracy, gospodarki i edukacji, rozwój szkolnictwa wyższego, wyższą jakość usług służby zdrowia i programy profilaktyczne oraz na innowacje społeczne i współpracę ponadnarodową.

Na zatwierdzenie oczekuje jeszcze Program Inteligentny Rozwój (PO IR), czyli 8,6 mld euro z UE, które zainwestujemy w innowacyjność polskiej gospodarki, współpracę nauki z biznesem, rynkowe wdrażanie efektów badań.

Programy regionalne, nad którymi pieczę sprawują zarządy poszczególnych województw, to w sumie 31,3 mld euro. Programy są sukcesywnie przyjmowane przez Komisję Europejską.

W nowej perspektywie akcent położymy na działania prowadzące do wzrostu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki opartej na wiedzy, kapitale intelektualnym oraz korzyściach z przemian cyfrowych – a nie na niskich kosztach pracy. Lwia część środków (ponad połowa z 40,2 mld euro dla Polski z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) trafi na wsparcie badań naukowych, technologie informacyjno-komunikacyjne, konkurencyjność małych i średnich przedsiębiorstw oraz gospodarkę niskoemisyjną.

Większy nacisk położymy na osiąganie założonych efektów. W 2019 roku Komisja Europejska powie „sprawdzam” i przeprowadzi przegląd efektów programów wyrażonych wskaźnikami. Wynikiem będą decyzje o przyznaniu poszczególnym częściom programów puli środków zwanej rezerwą wykonania.

Zdecydowanie więcej środków niż w poprzedniej perspektywie (40 proc. puli wobec 25 proc. w latach 2007-2013) podzielą marszałkowie województw w ramach programów regionalnych. To oni najlepiej znają swoje regiony, ich mocne strony i specyficzne problemy. W związku z tym najlepiej ukierunkują wsparcie. Programy regionalne będą dwufunduszowe, tzn., że można będzie z nich pozyskać środki na projekty „miękkie” (dotyczące np. podnoszenia kwalifikacji pracowników, szkoleń, outplacementu) oraz typowo inwestycyjne. Dzięki takiej koordynacji wsparcia pomoże zwiększyć skuteczność inwestowania funduszy unijnych.

Wybrane obszary, w które zainwestujemy:

• przedsiębiorczość – około 20 mld euro
• budowa i modernizacja dróg – blisko 15 mld euro
• kolej – około 10 mld euro,
• transport publiczny – około 4,4 mld euro,
• aktywizacja zawodowa i poprawa sytuacji na rynku pracy osób młodych (15-29 lat) – prawie 1,8 mld euro,
• szkolnictwo wyższe – około 1,2 mld euro,
• dostęp do szerokopasmowego internetu – ponad 1 mld euro,
• cyfryzacja administracji, usługi publiczne dostępne przez internet – prawie 1 mld euro,
• bezpieczeństwo energetyczne – ponad 1 mld euro.

Głównymi beneficjentami pozostaną przedsiębiorcy i samorządy.

• styczeń 2014 r. – Rada Ministrów przyjęła Umowę Partnerstwa i krajowe programy operacyjne. Polska jako pierwszy kraj przesłała Umowę do KE. Do Komisji trafiły też programy krajowe;
• kwiecień 2014 r. – do KE przesłane zostały programy regionalne;
• 23 maja 2014 r. – Komisja Europejska po negocjacjach z Polską przyjęła Umowę Partnerstwa. Była to trzecia umowa przyjęta przez Komisję – po dokumentach duńskim i niemieckim;
• lipiec – listopad 2014 r. - trwały negocjacje programów krajowych. Wszystkie programy krajowe zostały przekazane do zatwierdzenia KE w dniach 29 października – 10 grudnia;
• wrzesień – grudzień 2014 r. – trwały negocjacje RPO;
• grudzień 2014 r. – Komisja Europejska zatwierdziła 7 programów krajowych.