Publicystyka - ngo.pl

Polecamy kolejną analizę z cyklu „Polskie podziały”, w którym opisujemy to, co łączy i co różnicuje polskie społeczeństwo. Tym razem Michał Grzębowski próbuje uporządkować debatę o problemach mężczyzn w Polsce, przyjrzeć się zasilającym ją danym oraz opisać wnioski społeczne i polityczne, które są z niej wyciągane albo których wciąż brakuje.

Michał Grzębowski pokazuje, że rzetelna dyskusja o sprawach mężczyzn nie musi wpisywać się w retorykę „wojny płci”. Kluczem do zrozumienia istoty sporu jest odrzucenie pokusy licytacji na to, która płeć znajduje się w trudniejszym położeniu. Autor zauważa, że „mężczyźni jako całość nie są strukturalnie wykluczeni w tym samym sensie, co kobiety, ale niektóre grupy mężczyzn doświadczają realnych nierówności, które słabo mieszczą się w dotychczasowym języku polityk publicznych”. W wielu obszarach – od zdrowia psychicznego i profilaktyki, po wycenę pracy opiekuńczej czy zaangażowane rodzicielstwo – postulaty środowisk męskich i feministycznych okazują się zbieżne.

Inną pułapką jest postrzeganie mężczyzn jako jednolitej grupy, podczas gdy płeć działa zawsze w splocie z klasą społeczną oraz geografią. Statystyki dotyczące wysokiej liczby samobójstw, krótszego trwania życia, wykluczenia edukacyjnego czy bezdomności nabierają innego znaczenia, gdy spojrzymy na nie przez pryzmat nierówności regionalnych i majątkowych. Jak podkreśla autor: – Chłopiec ze wsi na Podlasiu i chłopiec z warszawskiego liceum należą do tej samej kategorii analitycznej – „mężczyźni”, ale ich wyniki edukacyjne, ścieżki życiowe oraz szanse na rynku pracy mają ze sobą niewielkie wspólnego.

Analiza mapuje środowiska kształtujące obecnie dyskurs na ten temat wyzwań, przed którym stają polscy mężczyźni – od badaczy i organizacji społecznych po partie polityczne – oraz bada gotowość państwa do udzielenia systemowych odpowiedzi. Szczególnie ważna jest tu krytyczna diagnoza postaw partii politycznych, które choć coraz chętniej zabiegają o głos męskiego elektoratu, rzadko oferują mu dojrzałe programy systemowe. Zamiast monetyzować poczucie pominięcia czy resentyment, politycy powinni wypracować precyzyjne odpowiedzi instytucjonalne.

– Przed kolejnymi wyborami warto więc obserwować nie tylko to, czy partie będą więcej mówić o męż­czyznach, ale też jak zdefiniują ich problemy. Czy „problemy mężczyzn” staną się osobną kategorią polityczną z własną agendą i swoim elektoratem? Czy zostaną wchłonięte przez szerszą debatę o nie­równościach, usługach publicznych, zdrowiu, edukacji i rodzinie? […] To właśnie określi, czy debata o problemach mężczyzn przyczyni się do zmniejszenia nierówności, czy też do pogłębienia podziałów – podsumowuje Michał Grzębowski.