Publicystyka - ngo.pl

W najnowszym raporcie przyglądamy się związkom Polek i Polaków z naturą oraz ich postawom wobec ochrony przyrody. Nasze badanie wskazuje, że aż 90% Polek i Polaków odczuwa dumę z polskiej przyrody, przy czym 42% respondentów wskazuje jej najwyższy możliwy poziom („bardzo dużą dumę”). Przyroda, krajobrazy i środowisko naturalne zdecydowanie wyprzedzają pozostałe źródła dumy z Polski. Druga najpopularniejsza odpowiedź – polska historia – została wskazana o niemal 10 punktów procentowych rzadziej.

Zobacz raport

Polki i Polacy wysoko cenią także osobisty kontakt z przyrodą i jego pozytywny wpływ na ich dobrostan. Aż 89% badanych zauważa, że przebywanie w naturze poprawia ich samopoczucie. Dla większości respondentów jest to również łatwo dostępna forma dbania o siebie – 94% deklaruje, że mieszka w odległości nie większej niż 15 minut spacerem od terenów zielonych, takich jak parki, lasy czy łąki. Mimo to aż 83% osób chciałoby spędzać więcej czasu na łonie natury. Co ważne, potrzeba częstszego kontaktu z przyrodą jest równie silna niezależnie od wielkości miejscowości, w której mieszkają badani.

Polki i Polacy postrzegają przyrodę jako bezcenne dobro wspólne, co przekłada się na szerokie poparcie dla działań na rzecz jej ochrony. Dotyczy to zarówno flory, jak i fauny. Aż 87% badanych uważa, że zwierzęta zasługują na ochronę, ponieważ są czującymi istotami. Taki sam odsetek uznaje dbanie o przyrodę za obowiązek każdego człowieka.

Polskie społeczeństwo podchodzi do ochrony środowiska przede wszystkim jako do gwarancji lepszego jutra, a nie nadmiernego obciążenia. 67% respondentów zgadza się ze stwierdzeniem, że ochrona przyrody to inwestycja w lepszą przyszłość Polski, podczas gdy tylko 16% uważa ją za hamulec rozwoju naszego kraju. Ponad połowa badanych (61%) uważa, że ochrona przyrody sprzyja rozwojowi gospodarczemu – nie jest to więc kwestia wyboru między jednym a drugim, lecz raczej ich wzajemnego powiązania. Niemniej jednak poparcie dla tego stwierdzenia różni się w zależności od preferencji wyborczych.

– Mimo wysokiego poparcia dla ochrony przyrody, dla wielu Polek i Polaków troska o naturę sprowadza się przede wszystkim do indywidualnych działań, takich jak segregacja odpadów, niezaśmiecanie otoczenia czy dbanie o własny ogród. Ochrona środowiska rzadko jest natomiast łączona z polityką i decyzjami systemowymi. W wypowiedziach naszych rozmówców często słyszeliśmy, że dla polityków „przyroda znajduje się gdzieś na szarym końcu” – komentuje współautorka raportu Maria Wittels.

Jednocześnie ochrona przyrody okazuje się jedną z tych coraz rzadszych wartości, które łączą nas ponad podziałami partyjnymi i ideologicznymi. Prawie połowa (48%) Polek i Polaków uważa, że ochrona przyrody jest bliska ludziom w Polsce niezależnie od poglądów politycznych. Co ciekawe, osoby o poglądach konserwatywnych zgadzały się z tym stwierdzeniem częściej niż osoby o bardziej liberalno-lewicowym nastawieniu.

– Nasze badanie pokazuje, że znacznie większy potencjał społeczny tkwi dziś w budowaniu szerokiej wspólnoty wokół troski o przyrodę niż w podkreślaniu różnic światopoglądowych. Ochrona środowiska może stać się obszarem budowania ponadpartyjnych sojuszy, opartych nie na politycznej tożsamości, lecz na wspólnym poczuciu odpowiedzialności za przyrodę – podsumowuje Zofia Włodarczyk, współautorka raportu.

Badanie ilościowe zostało zaprojektowane przez More in Common Polska i zrealizowane metodami CATI/CAWI przez agencję Opinia24 w dniach 1–15 października 2025 r., N =1500. W ramach badania jakościowego zrealizowaliśmy 5 wywiadów grupowych online z przedstawicielkami przedstawicielami 7 segmentów społecznych, zróżnicowanymi pod względem płci, wieku i miejsca zamieszkania.

Na wykresach, w których uwzględniono filtry z preferencjami partyjnymi, prezentujemy wyniki dla wszystkich elektoratów. Jednak ze względu na niewielką liczebność wyborców Polski 2050, PSL, Konfederacji Korony Polskiej, Nowej Lewicy i Razem deklaracje tych elektoratów należy interpretować z ostrożnością.