Organizujemy zbiórkę publiczną!
NGO-sy prowadzą zbiórki - w tym zbiórki publiczne - przez cały rok. Jednak okres świąteczny i noworoczny to wyjątkowy czas, kiedy intensywność takich działań jest szczególnie widoczna. Dlatego przypominamy materiały o zbiórkach publicznych. Przydadzą się one zarówno organizatorom zbiórek, którym powinno zależeć, żeby wszystko zrobić jak trzeba (zgodnie z prawem), jak i darczyńcom zainteresowanym zasadami dotyczącymi tej formy pozyskiwania funduszy przez organizacje.
W potocznym i dość powszechnym rozumieniu zbiórki mogą oznaczać wiele różnych działań organizacji pozarządowych (i innych podmiotów). Są jednak takie zbiórki, które spełniają definicję z ustawy o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych. Te zbiórki trzeba rejestrować a także sprawozdawać się z ich przeprowadzenia i z wydatkowania zebranych w ten sposób środków. Zbiórki takie mogą prowadzić tylko wskazane w ustawie podmioty.
ZBIÓRKI W SKRÓCIE
[regulacja] Określenie "zbiórki publiczne" jest opisane i zdefiniowane w prawie - znajduje się w ustawie o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych.
[definicja] Zbiórką publiczną jest zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na określony, zgodny z prawem cel pozostający w sferze zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o działalności pożytku, oraz na cele religijne.
[kto może zbierać] Organizacja pozarządowa (ale też związek zawodowy, organizacje pracodawców, spółdzielnie socjalne), tzw. organizacja kościelna lub wyznaniowa oraz komitet społeczny powołany w celu przeprowadzenia zbiórki publicznej.
[rejestracja] Zbiórki publiczne, które mieszczą się w definicji z ustawy muszą zostać zgłoszone do portalu zbiórek publicznych zbiorki.gov.pl. Można je zgłosić elektronicznie lub "w postaci papierowej".
[co nie jest zbiórką] Zbiórkami publicznymi nie są przelewy na konto bankowe, crowdfunding, SMS-y charytatywne, zbiórki na cele religijne, prowadzone na terenie kościołów, zbiórki koleżeńskie, w zamkniętym gronie (np. w zakładzie pracy, urzędzie, szkole), loterie pieniężne czy fantowe.
Definicja zbiórki publicznej
art. 1 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych
Zbiórką publiczną jest zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na określony, zgodny z prawem cel pozostający w sferze zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057), oraz na cele religijne.
Które zbiórki trzeba zgłaszać, bo podlegają regulacji ustawowej?
Regulowane jest zbieranie pieniędzy i darów rzeczowych w miejscach publicznych, ponieważ gotówka lub dary zbierane w ten sposób nie są ewidencjonowane i nie pozostaje ślad ich przepływu – informacje o przekazanej gotówce i darach, a także o darczyńcy są niedostępne dla kontroli skarbowej.
Zbiórki publiczne, które mieszczą się w definicji z ustawy muszą zostać zgłoszone do portalu zbiórek publicznych zbiorki.gov.pl. Można je zgłosić elektronicznie lub "w postaci papierowej" (art. 6).
Więcej o definicji zbiórki i zasadach zgłaszania zbiórek: ZBIÓRKI PUBLICZNE
Zbiórki, których nie trzeba rejestrować
W działaniach NGO-sów możemy spotkać się często z zastosowaniem określenia „zbiórki” do szerszego spektrum działań polegających na zbieraniu środków i rzeczy, niż te, które wskazuje ustawa. Zgłaszać na zbiorki.gov.pl trzeba jednak tylko zbiórki odpowiadające definicji z ustawy.
Przykłady zbiórek, które nie wymagają rejestracji na portalu zbiórek publicznych:
- wszelkie zbiórki, których efektem jest dokonanie przelewu na konto bankowe NGO,
- przekazywanie darów, pieniędzy za pomocą wirtualnych platform (np. crowdfunding),
- SMS-y charytatywne dla organizacji pozarządowych,
- zbiórki na cele religijne, prowadzone na terenie kościołów,
- zbiórki koleżeńskie, w zamkniętym gronie, np. w pracy, w urzędzie,
- loterie pieniężne, fantowe.
Art. 2. ustawy o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych
Zbiórką publiczną nie jest zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze:
1) na cele religijne, na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz na utrzymanie duchownych i członków zakonów, jeżeli odbywa się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony;
2) w drodze loterii pieniężnych i fantowych;
3) wśród grona osób znajomych osobiście przeprowadzającym zbiórkę;
4) wśród młodzieży szkolnej na terenach szkolnych, odbywające się na podstawie pozwolenia władz szkolnych;
5) w ramach zbiórek koleżeńskich odbywających się w:
a) lokalu urzędu publicznego na podstawie pozwolenia kierownika urzędu, lub
b) innym zakładzie pracy.
Kto może organizować zbiórki publiczne?
Zbiórkę może zorganizować:
- organizacja pozarządowa (fundacja, stowarzyszenie, stowarzyszenie zwykłe, klub sportowy, ale też związek zawodowy, organizacje pracodawców, spółdzielnie socjalne),
- tzw. organizacja kościelna lub wyznaniowa,
- komitet społeczny powołany w celu przeprowadzenia zbiórki publicznej.
więcej o organizatorach: Kto może prowadzić zbiórkę publiczna
Infografika: Co jest, co nie jest zbiórką publiczną
Co jest zbiórką publiczną, którą zgłasza się na portalu zbiorki.gov.pl, a co nią nie jest, i nie zgłasza się na portalu zbiórek? Pomocna w zrozumieniu i zapamiętaniu może okazać się INFOGRAFIKA [zobacz] Zbiórka publiczna
O zbiórkach i nie tylko. Zobacz nagranie z #ngoplLIVE
Omawiamy trzy dostępne źródła finansowania działań NGO, z których możecie skorzystać od razu - zaraz po założeniu NGO, kiedy dopiero zaczynacie działać. Jednym z takich źródeł jest zbiórka publiczna👇
Zbiórki publiczne – obowiązek sprawozdawczy
Przebieg zbiórek, jak również sposób wydatkowania środków, które pozyskaliśmy w trakcie zbiórki (także rozdysponowania darów), powinien być sprawozdany. Podobnie jak informacje o zbiórce, również sprawozdania dotyczące zbiórki udostępniane są przez portal zbiorki.gov.pl.
Przeczytaj o sprawozdawaniu zbiórek w poradnik.ngo.pl: Jak sprawozdajemy się ze zbiórki publicznej.
Dla obywateli - darczyńców
Portal zbiorki.gov.pl służy m.in. do tego, żeby każdy mógł sprawdzić: kto prowadzi zbiórkę, w jaki sposób, co się stało z pieniędzmi lub darami rzeczowymi, które przekazaliśmy, jak zostały rozliczone. Korzystając z wyszukiwarki, można odszukać zbiórki o określonych cechach (np. takim samym celu).
Więcej informacji, które mogą się przydać darczyńcom: Jakie informacje mogą znaleźć obywatele i organizatorzy na zbiórki.gov.pl, jak sprawdzić czy zbiórka jest zgłoszona.
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
Skorzystaj ze Stołecznego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych
(22) 828 91 23
-
●Dorota Setniewska, ngo.pl
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Iwona Danilewicz