Publicystyka - ngo.pl

Znacznik to specjalny kod przypisywany do kont księgowych.

Nie zmienia on sposobu księgowania.

Nie zmienia również numerów kont.

Dodaje jedynie informację, co dane konto oznacza z punktu widzenia sprawozdawczości finansowej i podatkowej.

Można to porównać do kodów kreskowych w sklepie.

Klient widzi nazwę produktu.

Kasjer widzi cenę.

Natomiast system odczytuje kod kreskowy i wie dokładnie, z jakim produktem ma do czynienia.

Tak samo będzie z kontami księgowymi.

Dla księgowego konto nadal będzie miało nazwę np. „Koszty realizacji projektu Erasmus”, ale dla systemu KAS będzie oznaczone odpowiednim znacznikiem wskazującym, że jest to określony rodzaj kosztu działalności.

Najważniejsze grupy to:

Znaczniki bilansowe 

Dotyczą wszystkich kont aktywów i pasywów.

Obejmują m.in.:

• środki trwałe,
• należności,
• środki pieniężne,
• fundusz statutowy,
• zobowiązania,
• rozliczenia międzyokresowe.

Dzięki nim system automatycznie rozpozna, która pozycja trafi do bilansu.

Znaczniki wynikowe 

Odnoszą się do rachunku zysków i strat.

Obejmują:

• przychody,
• koszty działalności,
• pozostałe przychody operacyjne,
• pozostałe koszty operacyjne,
• przychody i koszty finansowe.

W przypadku organizacji pozarządowych będą obejmowały zarówno działalność statutową, jak i działalność gospodarczą, jeśli jest prowadzona.

 Znaczniki podatkowe 

To najbardziej interesująca administrację skarbową grupa.

Pozwalają wskazać między innymi:

• przychody podatkowe,
• koszty uzyskania przychodów,
• wydatki niestanowiące kosztów podatkowych,
• różnice pomiędzy wynikiem bilansowym i podatkowym.

To właśnie te dane będą wykorzystywane przy analizie rozliczeń podatku CIT.

Znaczniki dla kont pozabilansowych 

Obejmują konta, które nie wpływają bezpośrednio na bilans ani wynik finansowy, ale mają znaczenie ewidencyjne.

Przykładem mogą być niektóre ewidencje pomocnicze prowadzone przez organizacje pozarządowe.

Większa automatyzacja kontroli

Dotychczas urzędnik, chcąc przeanalizować księgi fundacji, musiał najpierw zrozumieć jej plan kont.

Po wdrożeniu znaczników zrobi to komputer.

System będzie wiedział:

• gdzie znajdują się środki trwałe,
• które koszty są kosztami działalności statutowej,
• jakie są zobowiązania,
• jak wygląda struktura przychodów.

Oznacza to, że wiele analiz będzie wykonywanych automatycznie.

 Konieczność uporządkowania planu kont

Dla wielu organizacji będzie to największe wyzwanie.

Każde konto będzie musiało zostać przypisane do odpowiedniego znacznika.

Nie będzie już możliwości pozostawienia bardzo ogólnych kont typu:

• „pozostałe koszty”,
• „inne rozliczenia”,
• bez określenia ich rzeczywistego charakteru.

Plan kont będzie musiał jednoznacznie odpowiadać strukturze sprawozdania finansowego.

Analiza danych przez KAS

Największą zmianą będzie możliwość analizowania ogromnych zbiorów danych.

System będzie mógł automatycznie porównywać organizacje o podobnym charakterze działalności.

Przykładowo:

Fundacja prowadząca szkołę może zostać porównana z innymi fundacjami prowadzącymi szkoły.

Stowarzyszenie sportowe z innymi klubami sportowymi.

Organizacja realizująca projekty unijne z podobnymi beneficjentami.

Jeżeli jedna organizacja znacząco odbiega od typowych wskaźników kosztów lub przychodów, system może wskazać ją do dalszej analizy.

Nie oznacza to automatycznie kontroli, ale zwiększa prawdopodobieństwo, że urząd poprosi o wyjaśnienia.

Co to oznacza dla księgowych NGO?

Najważniejsza zmiana polega na tym, że przedmiotem oceny nie będzie już wyłącznie poprawność zapisów księgowych, lecz również ich prawidłowa klasyfikacja.

Coraz większego znaczenia nabierze jakość planu kont, właściwe przypisanie kont do odpowiednich pozycji bilansu, rachunku zysków i strat oraz zgodność ewidencji z przepisami podatkowymi.

Można powiedzieć, że księgowość organizacji pozarządowych wkracza w nowy etap – etap, w którym równie ważna jak poprawne zaksięgowanie dokumentu będzie umiejętność przygotowania danych do automatycznej analizy przez systemy administracji skarbowej.

Rozporządzenia Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1314), które rozszerza zakres danych wykazywanych w księgach rachunkowych przekazywanych w JPK_KR_PD

Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm.), zgodnie z którym jednostka ma obowiązek posiadać dokumentację opisującą przyjęte zasady rachunkowości, w tym zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych oraz opis systemu przetwarzania danych.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – art. 9 ust. 1c, 1e oraz ust. 5 pkt 1, stanowiące podstawę prowadzenia i przekazywania ksiąg rachunkowych w postaci elektronicznej oraz wydania przepisów wykonawczych.