Publicystyka - ngo.pl

Forum odbyło się w ramach prac Parlamentarnego Zespołu ds. Jakości Żywienia Dzieci w Placówkach Opiekuńczych i Oświatowych, któremu przewodniczy posłanka dr Dorota Olko. Wydarzenie objął honorowym patronatem marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. Uczestniczyli w nim parlamentarzyści, przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej i samorządów, eksperci, organizacje społeczne oraz młodzież.

Dyskusja dotyczyła wdrażania nowych zasad żywienia, obowiązujących od 1 września 2026 r. W wystąpieniach dr Doroty Olko, dr Sylwii Spurek i Anny Krzemińskiej z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wybrzmiała rola zdrowego jedzenia w profilaktyce i prawie dzieci do zdrowia. Dwa panele poświęcono codziennej pracy szkolnych stołówek oraz odpowiedzialności państwa i samorządów za warunki wprowadzania zmian.

Ważnym punktem Forum była prezentacja dr. hab. Mariusza Jaworskiego z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, dotycząca raportu Green REV Institute „Stołówki w czasie zmiany”, autorstwa dr Katarzyny Wolnickiej. W badaniu pilotażowym obejmującym 416 placówek 64,2 proc. wskazało potrzebę gotowych jadłospisów, a 60,8 proc. – szkoleń dla personelu kuchni. Z kolei 35,8 proc. oceniało, że dostępny budżet nie pozwoli lub raczej nie pozwoli wdrożyć nowych wymagań. Badanie przeprowadzono od marca do lipca, przed wejściem przepisów w życie; pokazuje ono deklarowane potrzeby, nie efekty reformy.

W trakcie Forum przypominano, że nowe przepisy nie nakazują dzieciom diety wegańskiej ani nie zakazują mięsa. W tygodniowym planie obiadów przewidziano m.in. co najmniej jedno danie z nasion roślin strączkowych bez produktów odzwierzęcych, a także dania z mięsem i rybą. Kluczowe pytanie dotyczy więc nie tylko zapisów w rozporządzeniu, ale także tego, jak przygotować wartościowy, smaczny posiłek, który dzieci będą chciały zjeść.

Wnioski z Forum i zaprezentowanego raportu można ująć w sześciu postulatach dotyczących wdrażania nowych standardów:

1. Pakiet wdrożeniowy – wzorcowe jadłospisy, receptury, narzędzia do bilansowania posiłków i jasne wyjaśnienia przepisów.

2. Szkolenia personelu – praktyczne warsztaty dla osób planujących jadłospisy i pracowników szkolnych kuchni.

3. Przetargi, w których liczy się nie tylko cena – kryteria uwzględniające jakość i wartość odżywczą posiłków oraz dobre wzory dokumentów zakupowych.

4. Wsparcie dla najsłabiej przygotowanych – pomoc ekspercka, organizacyjna i finansowa dopasowana do potrzeb placówek.

5. Monitoring i ewaluacja – sprawdzanie, co dzieci rzeczywiście jedzą, jak oceniają posiłki, ile kosztują i ile żywności się marnuje.

6. Komunikacja i współpraca – rzetelne informacje dla rodziców, udział uczniów w ocenianiu menu, degustacje i edukacja żywieniowa.

Green REV Institute oraz European Climate Pact podkreśliły, że wokół szkolnych posiłków potrzebna jest rozmowa oparta na faktach, a nie na uproszczeniach i sporach ideologicznych. Udział Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu umożliwił połączenie kwestii zdrowia dzieci i jakości żywienia z troską o środowisko. Organizatorzy zapowiedzieli dalsze prace nad rekomendacjami dla decydentów. Wydarzenie przygotowano we współpracy z Biurem Posłanki Doroty Olko i Federacją Bezpieczna Żywność.