Publicystyka - ngo.pl

Polacy rzadko uczestniczą w życiu publicznym. Jedynie 25% z nas w ostatnim roku poszukiwało informacji na temat decyzji podejmowanych przez władze lokalne. 10% brało udział w konsultacjach organizowanych w gminach, tyle samo zgłaszało przedstawicielom władz swoje opinie i sugestie - wyliczają organizatorzy konferencji. Partycypacja osób wykluczonych społecznie jest na jeszcze niższym poziomie. Decyduje o tym słaba wiedza o samych mechanizmach partycypacji (możliwościach angażowania się), brak kompetencji i niewielkie poczucie wpływu. Powody, dla których w sprawy publiczne nie włączają się niepełnosprawni są bardziej skomplikowane ze względu na odmienne bariery, jakie powstają przy różnych rodzajach niepełnosprawności. W ostatnich latach podejmowane były próby legislacyjnego poradzenia sobie z tymi ograniczeniami. Zaczęła obowiązywać ustawa o języku migowym, wprowadzono też znaczące zmiany do prawa wyborczego (głosowanie korespondencyjne i przepisy umożliwiające uzyskanie informacji wyborczej). Jednak w opinii Pauliny Sobiesiak-Penszko z Instytutu Spraw Publicznych, były to zmiany doraźne. Nie ma systematycznego podejścia na poziomie regulacji prawnych do problemu uczestnictwa osób wykluczonych, w tym niepełnosprawnych.

Partycypacja, aktywność... praca

Spotkanie szybko zdominował temat szerzej rozumianej aktywności osób niepełnosprawnych. Wypowiedzi uczestników koncentrowały się najczęściej na problemie jakim jest niechęć i brak warunków do podejmowania zatrudnienia. Mamy ok. 4 mln niepełnosprawnych. Co najmniej 3 miliony mogłyby pracować. Jednak zatrudnionych jest 500-600 tysięcy i poziom taki utrzymuje się od lat - tłumaczył Piotr Pawłowski z Integracji. Wg Pawłowskiego nie ma większych przeszkód po stronie pracodawców. Szczególnie w dobie kryzysu zatrudnienie niepełnosprawnego jest dla nich atrakcyjne ekonomicznie. Bariery zdają się tkwić w samych osobach niepełnosprawnych - nie są przygotowane do pracy i nie chcą pracować. Ale system wspierania niepełnosprawnych też pozostawia wiele do życzenia. Środki są stosunkowo duże jednak nie zawsze skutecznie wykorzystywane. W systemie brak spójności i jasnych priorytetów. Piotr Pawłowski wiąże nadzieje z ratyfikowaną niedawno Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Konwencja musi jednak zafunkcjonować zarówno w umysłach urzędników jak i samych inwalidów.

Nie chcą stać się zwykłymi ludźmi

Bariery tkwiące w osobach niepełnosprawnych mocno podkreślił Krzysztof Kaperczak, specjalista zajmujący się problemami związanymi z samodzielnym poruszaniu się osób niepełnosprawnych w przestrzeni publicznej. Od osoby niepełnosprawnej nikt nie wymaga, żeby pracowała. Formalnie jest uprzywilejowana na wiele sposobów. Idąc do pracy w jakimś sensie traci „komfort” bycia niepełnosprawnym. Staje się „zwyczajnym człowiekiem” i jak każdy musi przesiedzieć osiem nudnych godzin w pracy. Nawet jeśli wcześniej była to aktywna osoba niepełnosprawna (np. uprawiająca sport) to taka perspektywa nie jest dla niej atrakcyjna.

Edukacja i informacja

Kluczem do większego zaangażowania w sprawy społeczności jest dostęp do informacji. Istotna jest już choćby wiedza, że zaangażowanie jest możliwe. Ale nawet taka informacja omija niepełnosprawnych. Dobitnym przykładem jest wykorzystanie procedury głosowania korespondencyjnego w ostatnich wyborach. Mimo licznych informacji i nagłośnienia sukcesu, jakim było wprowadzenie głosowania korespondencyjnego (uchwalenie przepisów wcale nie było proste - przeforsowanie takiego rozwiązania trwało kilka lat), tylko ok. 800 osób niepełnosprawnych skorzystało z tej możliwości. Z kolei potrzebę edukacji (tym razem skierowanej do urzędników) pokazuje praktyka stosowania, wprowadzonych w 2011 r., przepisów dających niepełnosprawnym większe szanse na zatrudnienie w administracji publicznej. Z relacji uczestników spotkania wynika, że przepisy są w najlepszym wypadku nieskuteczne, a w najgorszym mogą prowadzić wręcz do dyskryminacji niepełnosprawnych w procesie rekrutacji.


Projekt "Decydujmy razem. Wzmocnienie mechanizmów partycypacyjnych w kreowaniu i wdrażaniu polityk publicznych oraz podejmowaniu decyzji publicznych" jest wspólnym przedsięwzięciem siedmiu instytucji i organizacji: Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Instytutu Spraw Publicznych, Fundacji Partnerstwo dla Środowiska, Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL, Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej, Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych i Fundacji "Fundusz Współpracy". Więcej: http://www.decydujmyrazem.pl