Publicystyka - ngo.pl

Osoby poniżej 30. roku życia stanowią 4 procent kadry pedagogicznej. Ponad jedna trzecia nauczycielek i nauczycieli ma powyżej 50 lat. Nauczyciel początkujący zarabia 5308 zł brutto – o nieco ponad 500 zł więcej niż wynosi płaca minimalna (4806 zł). Nauczyciel dyplomowany: 6397 zł, czyli o jedną trzecią więcej niż pracownik bez żadnych kwalifikacji.

Podwyżka z 2024 roku (30–33 procent) była odczuwalna. Ale po niej przyszła waloryzacja 5 procent w 2025 zamiast wnioskowanych 10, a teraz 3 procent na 2027 – mimo że ministra edukacji wnioskowała o co najmniej 11. W 2012 roku pensje nauczycielskie przewyższały przeciętne wynagrodzenie w gospodarce o około 20 procent. Dziś ta relacja wygląda zupełnie inaczej.

Szkoły nie mają kim zastępować osób, które przechodzą na emeryturę albo odchodzą do innych branż. Wakaty w matematyce, fizyce, informatyce i językach obcych przestały być sezonowym problemem – stały się stanem trwałym. Doraźne podwyżki, po których następuje kilka lat zamrożenia, nie odbudują zaufania ani nie przekonają absolwentek i absolwentów, że warto wejść do zawodu. Decyzję o pracy w szkole podejmuje się na lata, a nie na jeden korzystny rok budżetowy.

Jako Sieć Organizacji Społecznych dla Edukacji – koalicja ponad 90 organizacji – zwracamy się do Ministra Edukacji, Ministra Finansów oraz parlamentarzystek i parlamentarzystów wszystkich klubów o pięć rzeczy:

1. Uchwalenie w 2026 roku ustawowego mechanizmu wiążącego płace nauczycielskie z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce.
2. Wieloletnią ścieżkę wzrostu wynagrodzeń rozłożoną na 3–4 lata, przywracającą relacje płac z 2012 roku.
3. Odczuwalną podwyżkę w budżecie na 2027 rok – zamiast zaplanowanych 3 procent.
4. Pakiet wsparcia zawodu: pomoc psychologiczną, odbiurokratyzowanie, czas na doskonalenie.
5. Stały dialog ze stroną społeczną w formule okrągłego stołu płacowego.

W „100 konkretach" Koalicji Obywatelskiej zapisano podwyżkę o co najmniej 30 procent, nie mniej niż 1500 zł brutto, oraz automatyczną waloryzację wynagrodzeń. Pierwsza część została zrealizowana. Druga – nie.

Apel podpisują osoby indywidualne i organizacje. Im więcej podpisów, tym trudniej będzie potraktować tę sprawę jako zamkniętą.