Publicystyka - ngo.pl

Tegoroczny Światowy Festiwal Wikliny i Plecionkarstwa w Nowym Tomyślu był, jak zwykle, okazją do podziwiania kunsztu rzemieślników polskich i tych przybyłych z różnych stron świata.

23 sierpnia 2015 Stowarzyszenie Serfenta, współorganizator festiwalu, stworzyło pasjonatom plecionkarstwa bez granic unikatową okazję do spotkania i wymiany doświadczeń. Uczestnicy Forum „Społeczne oblicze plecionkarstwa” mogli odbyć niezwykłą podróż dookoła świata, choć chciałoby się rzec – dookoła koszyka. Bowiem to koszyk, pierwotnie jak Ziemia okrągły, zapoczątkował cykl zmian w społecznościach, którym udało się dostrzec i wykorzystać możliwości, jakie tkwią w starym rzemiośle. Międzynarodowi prelegenci, reprezentujący organizacje pozarządowe, upletli ze swoich opowieści interesującą materię, łączącą tradycję z innowacyjnością.

Frances Potter, działająca w ramach organizacji The New Basket Workshop, przedstawiła studium przypadku lokalnej społeczności z Ghany. Jej członkinie od pokoleń wykorzystywały swoje umiejętności wyplatania wyłącznie do wytwarzania przedmiotów codziennego użytku, potrzebnych w ich gospodarstwach. Kosze te były zwykłe i proste. Doradztwo ze strony projektantów, ekspertów wzornictwa i plecionkarzy z innych krajów uruchomiło kreatywność lokalnych twórczyń. Proces prób i błędów, zwieńczyły nowe formy, które znajdują klientów a nawet nielegalnych naśladowców.

Dzięki Hildigard Mufukare, uczestnicy forum mogli poznać historię organizacji Lupane Women's Centre, która pomogło kobietom z Zimbabwe uczynić z rzemiosła sposób zarabiania na życie. Kluczem do powodzenia tej inicjatywy było wykorzystanie międzynarodowego wsparcia do rozwoju umiejętności uczestniczek projektu, zarówno w zakresie wysokiej jakości plecionkarstwa, jak i podstaw prowadzenia działalności handlowej. Dzięki inicjatywie Hildigard, wsparcie to objęło także rozwój produktu oraz tworzenia prężnie działających struktur lokalnej spółdzielni. W efekcie projektu, jego uczestniczki zyskały niezależność finansową. Niezależność ta pomogła w podniesieniu jakości ich życia i zwiększyła dostęp dzieci do edukacji. Pomogła kobietom uzyskać decyzyjność, a przez to stała się też początkiem zmian społeczno-obyczajowych.

Sara Ibrahim z Etiopii przedstawiła przemawiający do wyobraźni projekt połączenia zrównoważonej turystyki oraz plecionkarstwa. Jej prezentacja pokazała inicjatywę dobrze zaplanowaną i konsekwentnie zrealizowaną, która przyniosła lokalnej społeczności konkretne i mierzalne rezultaty. Również w tym przypadku, międzynarodowe wsparcie pomogło afrykańskim rodzinom samodzielnie zatroszczyć się o własne potrzeby. Kobiety – gdyż tylko one w Etiopii mają prawo wyplatać kosze – uzyskały realny wpływ na życie i zdrowie swoje oraz swoich dzieci.

Podczas swojego wystąpienia Indrasen Vencatachellum pokazał rękodzieło w dwóch, dynamicznie wpływających na siebie, kontekstach. Z jednej strony dziedzictwa kulturowego, które wymaga ochrony i wsparcia (np. za pośrednictwem UNESCO), ale także przemysłu artystycznego, który czerpie z lokalnego dziedzictwa i funkcjonuje w oparciu o sobie właściwy łańcuch wartości. Indrasen przedstawił mechanizmy, a nawet procedury, umożliwiające różnorodne wsparcie dedykowane tym dwóm obszarom. Nie do przecenienia było również jego bogate doświadczenie konsultanta z ramienia Niezależnego Stowarzyszenia Konsultantów na rzecz Rozwoju Rzemiosła (RIDA) oraz wyniki badań tej organizacji. Badania te pokazują branżę rzemieślniczą, która działając lokalnie, musi brać pod uwagę globalne trendy rynkowe, takie jak chociażby znaczenie sprawiedliwego handlu, czy nastawienie na produkty przyjazne środowisku. Produkty rzemieślnicze nie mogą powstawać w oderwaniu od klienta, jego preferencji i potrzeb, muszą być jakościowo dobre, funkcjonalne, a jednocześnie niepowtarzalne. Indrasen podkreślał, jak duże znaczenie dla marketingu produktów rzemieślniczych ma autentyczny, profesjonalny storytelling. Tezę tę zobrazował niesamowitym przykładem rwandyjskich „koszyków pokoju”, które są wspólnym przedsięwzięciem biznesowym kobiet Hutu i Tutsi.

Ostatnie wystąpienie należało do Shimul Mehta Vyas z Indii, reprezentującą National Institue of Design, która dzieliła się swoimi doświadczeniami z zakresu zastosowania dizajnu w pracy z plecionkarkami z różnych krajów afrykańskich. Realizując swój projekt, kładła nacisk na zróżnicowanie i dostosowanie strategii wsparcia do lokalnych uwarunkowań oraz potrzeb. Zachęcała także zgromadzony plecionkarzy, podobnie jak robiła to w przypadku uczestniczek projektu, do czerpania inspiracji z szerokiego kontekstu kultury lokalnej i obecnej w niej sztuki. Duże znaczenie dla trwałości zmiany, jaką wprowadził jej projekt w pięciu krajach afrykańskich (Zimbabwe, Etiopia, Ghana, Zambia i Malawi), miało przygotowanie i przeszkolenie grupy trenerek, które mogą lokalnie przygotowywać do współpracy kolejne plecionkarki.

Wszyscy chętni mieli okazję do rozmów z prelegentami, a kameralna atmosfera forum sprzyjała wyplataniu sieci nowych kontaktów. Entuzjastyczne przyjęcie, z jakim spotkała się konferencja, pozwala mieć nadzieję na realizację nowych inicjatyw opartych na strategii biznesowego rozwoju przedsięwzięć plecionkarskich.