Publicystyka - ngo.pl

W latach 2024 i 2025 Fundacja GPW zrealizowała cykl 12 zamkniętych kursów „Finanse Osobiste”, skierowanych do osób należących do grup, które mają utrudniony dostęp do podstawowej wiedzy ekonomicznej i finansowej. W szkoleniach uczestniczyli m. in. seniorzy, młodzież z domów dziecka (w wieku 16–20 lat), uczniowie ze specjalnymi potrzebami i samotne matki. Kursy miały na celu przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia finansowego, a w konsekwencji również wykluczenia społecznego osób narażonych na negatywne skutki wynikające z deficytów wiedzy finansowej. Przez dwa lata trwania projektu udało nam się przeszkolić około 330 osób z grup docelowych.

Podczas kursu uczestnicy dowiedzieli się, w jaki sposób zarządzać finansami osobistymi w życiu codziennym, jak planować budżet domowy, w jaki sposób podejmować decyzję o wyborze kredytu oraz w jaki sposób rozpocząć przygodę z inwestowaniem. Poruszono również tematy odpowiedzialnego oszczędzania, ryzyka związanego z inwestycjami ,a także planowania emerytury. W ramach każdego z kursów przeprowadzono 6 wykładów, trwających łącznie 14 godzin. Uczestnicy otrzymali również dodatkowe materiały z wykładów oraz mieli możliwość poszerzenia swojej wiedzy w czasie konsultacji z prowadzącym.

Dr Tomasz Filipiak, jeden z prowadzących zajęcia dla łódzkiej grupy seniorów, podsumował projekt w następujący sposób:

„Ten szeroko zakrojony projekt potrafił zainteresować także osoby starsze – środowiska seniorów. Co prawda pewna część prezentowanych wątków w ich przypadku dotyczyła zdarzeń przeszłych (jak na przykład odkładanie na przyszłą emeryturę), tym nie mniej możliwość zapoznania się z najnowszymi trendami, jeśli chodzi o proces inwestycyjny, zrozumienie ryzyka rynkowego czy właściwe podchodzenie do różnych zdarzeń o charakterze pułapek, cieszyła się dużym zainteresowaniem i żywo była dyskutowana podczas zajęć. Na szczególną uwagę zasługuje również ogromną chęć zrozumienia przez nich  mechanizmów napędzających współczesny świat w kwestiach gospodarczych i finansowych”.

Kurs w szczególności obejmował następujące tematy:

1. Pierwsze kroki w planowaniu finansowym

W ramach tego wykładu słuchacze dowiedzieli się, jak zarządzać finansami w gospodarstwie domowym. Poruszone zostały tematy takie jak: znaczenie i etapy planowania finansowego oraz potrzeby i cele jakie należy uwzględnić w planach finansowych. Uczestnicy nauczyli się również w jaki sposób należy stworzyć optymalny plan finansowy oraz jak dbać o bilans w budżetu domowego.

2. Finanse to też liczby – piękne i użyteczne

Wykład umożliwił uczestnikom zrozumienie zmiennej wartości pieniądza w czasie, znaczenia i rodzajów stóp procentowych, sposobu określenia wartości przeszłej i bieżącej inwestycji oraz stopy zwrotu z inwestycji. Podczas kursu zostały omówione również kwestie dotyczące inwestowania i kredytów – m. in. na podstawie jakich kryteriów należy porównywać oferty inwestycyjne, kredytowe i pożyczkowe.

3. Z pustego i Salomon nie naleje – co zrobić aby osiągnąć dochody

Wykład miał na celu przedstawienie różnic między oszczędzaniem a inwestowaniem. Głównym tematem tej części kursu jest omówienie inwestycji finansowych w  instrumenty takie jak akcje, obligacje i tytuły uczestnictwa w funduszach. Ważnym aspektem inwestycji w życiu codziennym są także inwestycje rzeczowe, dlatego część wykładu została poświęcona inwestycjom w towary, nieruchomości i aktywa emocjonalne.

4. Jak pożyczać i nie wpaść w pułapkę

Wykład dotyczył kredytów i pożyczek, a w szczególności: rodzajów kredytów, określaniu zdolności kredytowej, kosztów długu i pułapkom związanym z zaciąganiem zobowiązań. W ramach tej części szkolenia słuchacze otrzymali również odpowiedź na pytanie w jaki sposób dostosować rodzaj i wartość zaciąganego zobowiązania do możliwości jego obsługi.

5. Ryzyko, którego nie należy się bać

Wykład ten był poświęcony najważniejszym rodzajom ryzyka towarzyszącym decyzjom finansowym – omówiono ryzyko rynkowe, kredytowe, płynności, operacyjne, polityczne i prawne, a także ryzyko na rynku nieruchomości. Podczas wykładu poruszono również temat błędów, czyli najczęstszych „wpadek” finansowych gospodarstw domowych, takich jak inwestowanie w struktury o charakterze piramidy finansowej, zaciąganie kredytów w walutach obcych lub o zmiennej stopie procentowej, czy wysoko oprocentowane pożyczki.

6. Emerytura to też twoje życie – zaplanuj ją wcześniej

Podczas ostatniego wykładu przedstawiony został system emerytalny w Polce oraz główne wyzwania stojące przed systemami emerytalnymi na świecie. Uczestnikom zostały przybliżone także zagadnienia odwróconego kredytu hipotecznego i renty dożywotniej. Ważną częścią spotkania była analiza rozwiązań w zakresie pracowniczych i indywidualnych form oszczędzania emerytalnego.

Jak wynika z przedstawionego programu zajęć, udział w kursie był ogromną szansą na zdobycie niezbędnej wiedzy dotyczącej zarządzania środkami finansowymi. Uczestnicy mieli możliwość uzyskania odpowiedzi na często nurtujące gospodarstwa domowe pytania.

Program kursu i materiały szkoleniowe, obejmujące prezentacje ze szkoleń i broszurę informacyjną, zostały przygotowane przez zespół doświadczonych dydaktyków z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, z Katedry Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem dr hab. Katarzynę Kuziak, dr hab. Radosława Pietrzyka i dr Agnieszkę Wojtasiak-Terech pod kierownictwem prof. dr. hab. Krzysztofa Jajugi, kierownika Katedry. Wykładowcami są praktycy rynku finansowego oraz nauczyciele akademiccy.

Więcej informacji dotyczących zakresu szkolenia, znajduje się w zaktualizowanej broszurze zamieszczonej na stronie projektu: https://www.gpw.pl/fundacja-gpw-finanse-osobiste.

Kurs został przeprowadzony przez Fundację GPW oraz sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 PROO.