Publicystyka - ngo.pl

Nie jesteśmy specjalistami od samorządów ani ustawy o finansach publicznych. Działamy w lokalnych stowarzyszeniach: „Akcja Konin”, „Jeden Świat” i „Kaliska Inicjatywa Miejska” i chcemy wiedzieć, jak wyglądają budżety naszych miast oraz co przeciętny mieszkaniec może z ich lektury zrozumieć. Wzorując się na doświadczeniach naszego partnera „Centrum voor budgetmonitoring en burgerparticipatie” z Amsterdamu, postanowiliśmy zaproponować mieszkańcom oraz samorządom Kalisza i Konina nowy sposób rozmowy o miejskich finansach. Obywatelski monitoring budżetu potraktowaliśmy jako narzędzie wzmacniające głos mieszkańca w dyskusji o budżecie miasta, zwiększające wiedzę na temat publicznych finansów zarówno wśród mieszkańców, jak samorządowców oraz rozwijające ich kompetencje jako partnerów współdecydujących o swoim mieście.

W sondzie ulicznej, przeprowadzonej na początku projektu, poprosiliśmy przechodniów o przeczytanie dowolnego fragmentu uchwały budżetowej Kalisza. Kształt uchwały budżetowej odpowiada wymogom ustawy o finansach publicznych, ale jak można się łatwo domyślić, dla przeciętnego mieszkańca język uchwały oraz jej skomplikowana struktura skutecznie zniechęcają do głębszej lektury. „Niestety, ale nie ogarniam” – podsumowuje swoją próbę czytania budżetu jedna z kaliszanek.

Zaczęliśmy od otwartych spotkań na tematy związane z budżetem, dostępem do informacji publicznej, jawnością danych i komunikacją między samorządem a mieszkańcami. Równolegle trwała obywatelska analiza budżetu – poznawaliśmy miejskie dokumenty, rozszyfrowywaliśmy urzędowy żargon, dopytywaliśmy o brakujące informacje i szukaliśmy sposobów na czytelne przedstawienie danych finansowych (jak powstawały infografiki możesz przeczytać tutaj). W czerwcu powstały wizualizacje z planów budżetów na 2013 i 2014 rok dla Konina i Kalisza:

• mapa planowanych inwestycji Miasta Kalisza na 2014 rok oraz infografiki przedstawiające wydatki na wybrane działy budżetu, m.in. na kulturę, sport, edukację, gospodarkę mieszkaniową i komunalną,

• zestawienie wydatków na opiekę społeczną i promocję miasta Konina,

• porównanie budżetów Kalisza, Konina i Ostrowa Wielkopolskiego w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Udostępniamy także szablony, za pomocą których można w prosty sposób przygotować wizualizacje budżetu swojego miasta. Wystarczy wpisać podstawowe dane do pliku, a infografika wygeneruje się automatycznie. Szablony wraz z instrukcją obsługi dostępne są na naszej stronie internetowej. Dane do wprowadzenia można odnaleźć w Biuletynach Informacji Publicznej odpowiednich samorządów.

Pracę nad analizą budżetu oraz opinie mieszkańców o naszych wizualizacjach podsumowaliśmy w formie rekomendacji dla samorządów. Włodarze Kalisza i Konina mogli zapoznać się z naszymi propozycjami zmian, które zwiększają przejrzystość i dostępność informacji o dochodach i wydatkach z publicznego portfela. Proponowaliśmy m.in. publikowanie edytowalnej i jednolitej wersji budżetu (po bieżących zmianach), wprowadzenie budżetu zadaniowego, wprowadzenie corocznych konsultacji projektu budżetu miasta na możliwie najwcześniejszym etapie i publikowanie wizualizacji danych budżetowych na stronach Urzędów Miast.

We wrześniu, w Kaliszu, odbędzie się konferencja kończąca projekt. Zaprezentujemy na niej publikację, która podsumowuje pierwszy obywatelski monitoring budżetu w formie praktycznego miniprzewodnika oraz zaprosimy na spotkanie z przedstawicielami holenderskiej organizacji, której doświadczenie było podstawą i inspiracją „Liczy się miasto”. Szczegółowe informacje o konferencji już niebawem na www.liczysiemiasto.pl.

„Liczy się miasto” jest objęte licencją Creative Commons CC BY co oznacza to, że można dowolnie i nieodpłatnie korzystać z naszych materiałów – wymagamy jedynie podania źródła, czyli www.liczysiemiasto.pl.

„Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej” - projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.