Publicystyka - ngo.pl

Do Świętego Spokoju prowadzi zapach kawy. I zapach lokalności. – Większość gości znam po imieniu. Wiem, czym się kto zajmuje. Niesamowicie umila to pracę – mówi Mikołaj, jedna piąta kawiarnianej załogi. Świętego Spokoju trzeba szukać na Gocławiu, przy Bora-Komorowskiego, pomiędzy blokami, przedzielonymi miejską łączką. Sielsko tu, zwłaszcza latem, gdy pachnie skoszoną trawą. A przede wszystkim spokojnie i z dala od miejskiego zgiełku.

– Naszą mocną stroną jest to, że większość rzeczy, które można u nas zjeść i wypić, robimy sami – tłumaczy Joanna, z wykształcenia polonistka i kucharka. Poleca słodkości własnego wyrobu – pavlovę albo tarty, także na słono. Bardziej głodni mogą liczyć na lunch: do wyboru są zupy, kanapki, naleśniki, np. z pęczakiem i bakłażanem. Joanna lubi eksperymenty i niecodzienne połączenia smakowe: potrafi przyrządzić konfiturę z cebuli albo pesto z pietruszki.

Święty Spokój to też punkt odbioru dla grupy zakupowej z Lokalnego Rolnika, więc można być pewnym, że zjemy tu zdrowo. Ale podstawa to kawa. – Kawę mamy od Java Coffee – polskiej palarni, której przedstawiciele to prawdziwi pasjonaci – tłumaczy Joanna. Wszystkich swoich dostawców wybierali starannie. – To są pozytywne świry, dla których mniej ważne jest zarabianie pieniędzy, a liczy się pasja – dodaje.

To samo można powiedzieć o spółdzielcach ze Świętego Spokoju. Jest ich piątka. Joanna rządzi kulinariami, Magda C. estetyką, Mikołaj jest odpowiedzialny za organizowanie wydarzeń, a Magda B. dopiero się rozkręca. Prezeską i sprawczynią całego spółdzielczego zamieszania jest Beata. „To ona miała odwagę i siłę, by zebrać nasze wizje do kupy i konsekwentnie przeprowadzić nas przez góry wyzwań, rozstępując morze przeszkód i dając nadzieję na obiecaną ziemię spółdzielczą” – piszą na swojej stronie internetowej.

– Nie byłam do końca pewna, co chciałabym robić w życiu. Ale wiedziałam, czego nie chcę, jak nie chcę pracować – mówi Beata. Wynotowała sobie, co powinno być w takiej wymarzonej pracy: kawa, muzyka, ludzie, walory estetyczne, społeczne, edukacyjne. I to wszystko ułożyło jej się w dom kultury z kawą, czyli klubokawiarnię. Nie chciała, żeby obowiązywały w niej zwykłe zasady – jest kierownik, są pracownicy. – Zawsze ważna była dla mnie idea współpracy i współtworzenia – mówi Beata. Najlepszym rozwiązaniem okazało się więc założenie spółdzielni.

Osób, z którymi mogłaby ją stworzyć, szukała długo. Obie Magdy poznała na warsztatach dla kobiet, które znalazły się poza rynkiem pracy. A ponieważ do założenia spółdzielni potrzeba minimum pięciu osób, dały ogłoszenie w portalu ngo.pl. Odzew był przeogromny. Z kilkudziesięciu osób, które się zgłosiły, wybrały Joannę i Mikołaja.

– Na ogłoszenie odpowiedziało wielu ludzi zmęczonych wyścigiem szczurów, który jest bardzo odczuwalny w dużych miastach, zwłaszcza w Warszawie – mówi Mikołaj. – Człowiek nie nadąża za tym, co tu się dzieje. Nie ma czasu na refleksję, na rozwój – dodaje.

Starają się utrzymywać kontakt z tymi, którzy odpowiedzieli na ogłoszenie, bo jak podkreśla Mikołaj, to ciekawe, pozytywne osoby z pomysłami. Jedna z nich w kawiarni poprowadzi niedługo warsztat jogi.

Oprócz kawy mocnym elementem działalności Świętego Spokoju są właśnie warsztaty. – Teraz zaczynamy cykl warsztatów pogłębiania relacji. Planujemy też warsztat radiowy, który poprowadzą reporterzy polskiego radia – mówi Mikołaj. – Zauważyliśmy, że w naszej okolicy mieszka sporo właścicieli psów, więc z myślą o nich zorganizujemy warsztat z zoopsychologiem – dodaje.

Co tydzień można do kawiarni przyjść na planszówki. W planach jest też klub filmowy i koncerty. – We wrześniu wystąpi u nas Anna Przybysz, która zaprezentuje piosenki Hanki Ordonówny – opowiada Mikołaj.

Znalezienie odpowiednich ludzi było najmniejszym problemem. – Ogromną przeszkodą okazała się papierologia i mnóstwo niespełnialnych kryteriów – mówi Beata. – W przepisach dotyczących spółdzielni socjalnych jest tak dużo paradoksów, że trzeba się naprawdę nagłowić, żeby wszystko spiąć – dodaje.

Jak tłumaczy, trzeba spełnić wyśrubowane kryteria, które pozwoliłyby na ubieganie się o dofinansowanie z funduszu pracy. Tego samego dnia, co wniosek o dofinansowanie trzeba złożyć wniosek o rejestrację spółdzielni, z przedłożonym dokumentem potwierdzającym prawo do użytkowania lokalu, a przynajmniej z obietnicą jego użytkowania.

– Jak znaleźć właściciela takiego lokalu, który wynajmie go ludziom, którzy nie wiadomo, czy dostaną pieniądze? – pyta retorycznie Beata. – Mało tego, jest informowany na wstępie, że pieniądze najwcześniej dostanie za dwa miesiące. Miasto ma pulę lokali dla spółdzielni socjalnych, ale nie można się o nie ubiegać, nie będąc zarejestrowaną spółdzielnią. Z kolei bez lokalu nie można złożyć wniosku o rejestrację. Podobnych „paragrafów 22” jest więcej.

– Mając do wyboru zakupienie rzeczy za 3000 zł albo za 300 zł, jako spółdzielnia socjalna, która dostała dotację, musimy kupić tę droższą rzecz, bo jej wartość nie może być niższa niż 1000 zł – tłumaczy Beata. – Można te wymogi obchodzić, ale to kosztuje dużo energii – dodaje Mikołaj.

– Spółdzielnie zakładają szaleńcy – podsumowuje Joanna. – Pozytywni, ale jednak szaleńcy. Wykonujemy heroiczną pracę, a tak naprawdę nie mamy pewności, czy ten ogrom włożonej pracy przyniesie efekt – dodaje. Jak mówią, wciąż stają przed podobnymi absurdami, ale z każdym problemem sobie radzą. Mimo trudności nie wyobrażają sobie, że mogliby pracować inaczej.

– Plusy kompletnie przyćmiewają minusy – mówi Mikołaj. – Przede wszystkim mamy pracę. I to taką, którą sami sobie wybraliśmy. Poza tym jesteśmy nie tylko pracownikami, ale też właścicielami tego przedsięwzięcia. Wkładamy w to mnóstwo serca i ludzie to czują. Wiele osób do nas wraca.