Publicystyka - ngo.pl

Spotkanie poprowadzi Roman Pawłowski – Białostoczanin z urodzenia, publicysta i krytyk teatralny, związany zawodowo z warszawskim TR, a ostatnio także z Tykocinem.

W rozmowie udział wezmą:

- Rafał Rudnicki – zastępca prezydenta Białegostoku, odpowiedzialny m.in. za departament architektury i urbanistyki;

- Katarzyna Sztop-Rutkowska – członkini Fundacji SocLab, reprezentująca koalicję „Na Ratunek Starym Domom”, socjolożka i wykładowczyni Uniwersytetu w Białymstoku;

- Iwona Górska – kierowniczka Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa, autorka publikacji poświęconych ochronie zabytków;

- Łukasz Nazarko – wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Podlaskiego, architekt i menedżer.

Debata to kolejny krok na rzecz ochrony historycznej zabudowy Białegostoku w ramach działań prowadzonych od 2021 roku przez koalicję „Na Ratunek Starym Domom”. Wspólnie z mieszkańcami, społecznikami i urzędnikami koalicja stworzyła listę 23 miejskich nieruchomości zagrożonych degradacją. Ich historię i potencjał dokumentowała za pomocą kwerend, fotografii i wizualizacji. O starych domach opowiadała podczas spacerów i w podcastach, a organizując wydarzenia dla mieszkańców, pokazywała, że historyczna zabudowa może nadal służyć lokalnej społeczności i jest ważną częścią tożsamości miasta.

– Po pięciu latach pukania do różnych drzwi i przekonywania, że stare domy mówią o nas – o naszej historii i tożsamości – mamy wreszcie poczucie sprawstwa. Widzimy, że nasze działania, rozmowy, a czasem także oburzenie przynoszą skutki – mówi Urszula Dąbrowska, koordynatorka projektu i prezeska Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK, stojącego na czele koalicji. – Miasto podjęło działania na rzecz ocalenia części obiektów z naszej listy.

Przy ul. Wiktorii 9 działa rodzinny dom dziecka, przy ul. Sobieskiego 22 ma powstać centrum seniora, a budynek przy ul. Włókienniczej 16 ma służyć młodzieży. Przy ul. Słonimskiej 8 planowane jest utworzenie hospicjum. Trwa remont budynku przy ul. Kijowskiej 1, szansę na renowację ma również dom przy ul. Artyleryjskiej 5. Szczególnym miejscem jest Dwór Herbstów przy ul. Nowowarszawskiej 32. Ma tu powstać dom aktywności lokalnej, współtworzony przez samorząd, społeczników i mieszkańców Skorup.

– Nie wszystko jednak udało się osiągnąć – dodaje Urszula Dąbrowska. – Niektóre domy, ku naszemu rozczarowaniu, miasto sprzedało prywatnym nabywcom. To m.in. Dom Żelazko przy ul. Mazowieckiej, kamienica przy ul. Słonimskiej 15 oraz budynki przy ul. Młynowej 2 i 23, a także jeden z najstarszych białostockich domów drewnianych przy ul. Koszykowej 1. Niestety, mimo deklaracji nabywców, budynki te nie zostały dotąd wyremontowane.

Debata będzie okazją do podsumowania dotychczasowych działań, rozmowy o barierach utrudniających ochronę historycznej zabudowy oraz poszukiwania rozwiązań, które pozwolą zachować stare domy dla przyszłych pokoleń. Uczestnicy spojrzą na ten problem z perspektywy samorządu, ochrony dziedzictwa, architektury i aktywności społecznej.

Koalicję „Na Ratunek Starym Domom” tworzy dziewięć organizacji i grup społecznych:

• Białystok Subiektywnie
• Osiedlownik
• Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych (OWOP)
• Fundacja Dom
• Fundacja Laboratorium Badań i Działań Społecznych „SocLab”
• Fundacja Teatr Latarnia
• Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Oddział Białystok
• Stowarzyszenie Arteko
• Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK – lider koalicji.

W działania na rzecz starych domów zaangażowało się także wielu mieszkańców, społeczników i urzędników. Organizatorzy dziękują wszystkim za dotychczasową współpracę i zachęcają do dalszego wspólnego działania na rzecz historycznej zabudowy Białegostoku.

Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.