Publicystyka - ngo.pl

Fundacja powstała jako odpowiedź na brak stałych, dostępnych miejsc wsparcia dla mieszkańców. Wspiera, tych, którzy na co dzień mierzą się z trudnościami wychowawczymi, społecznymi i emocjonalnymi. Od początku jej działania koncentrują się na długofalowej obecności w lokalnej społeczności. To właśnie ta konsekwencja sprawiła, że stały się one dla wielu osób realnym punktem odniesienia w codziennym życiu. W 2022 roku, w reakcji na wojnę w Ukrainie, do działań Fundacji dołączyły również osoby uchodzące z Ukrainy. „Bezpieczna Twierdza” stała się jednym z lokalnych punktów wsparcia i integracji.

Centrum Integracji Międzypokoleniowej „Bezpieczna Twierdza” łączy działania skierowane do dzieci, młodzieży i seniorów, tworząc ważne miejsca na mapie Katowic. Jego celem jest codzienna praca oparta na relacjach, dostępności i realnej obecności w życiu osób korzystających ze wsparcia – niezależnie od wieku. Zespół Fundacji podkreśla, że zarówno działania świetlicy, jak i Klubu Seniora są w dużej mierze współtworzone z osobami korzystającymi ze wsparcia. Potrzeby zgłaszane są na bieżąco, a oferta dostosowywana do realnych sytuacji dzieci, młodzieży i seniorów. Pozwala to utrzymać elastyczność i adekwatność podejmowanych działań.

Sercem działań Centrum jest świetlica środowiskowa „Bezpieczna Twierdza”. Jest to placówka wsparcia dziennego działająca w formie kół zainteresowań dla dzieci i młodzieży z dzielnicy Ligota-Panewniki. Obecnie regularnie korzysta z niej 45 podopiecznych. Dla dzieci jest to bezpieczna przestrzeń po szkole: miejsce odrabiania lekcji, rozmów z dorosłymi oraz udziału w zajęciach wspierających rozwój kompetencji psychospołecznych i relacji rówieśniczych.

Dzieci uczestniczą w zajęciach kilka dni w tygodniu, mają zapewnioną codzienną pomoc w nauce, aktywności ruchowe oraz posiłek. Stały rytm spotkań i obecność tych samych wychowawców sprzyjają budowaniu poczucia bezpieczeństwa, zaufania i przewidywalności. Codzienność świetlicy uzupełniają działania tematyczne i sezonowe, w tym zajęcia okołoświąteczne oraz warsztaty inspirowane porami roku, które porządkują rytm tygodnia i wzmacniają poczucie wspólnoty.

„Praca w świetlicy nie jest dla mnie pracą. Traktuję ją jak misję, to czas, w którym mogę dać siebie innym. Każde z dzieci i wychowawców jest innym kolorem, odpowiednio połączeni tworzymy wielobarwny obraz” – mówi Iza Płaszewska, kierowniczka świetlicy i wychowawczyni.

Integralną częścią Centrum Integracji Międzypokoleniowej „Bezpieczna Twierdza” jest Klub Seniora, skupiający około 30 osób starszych. Dla wielu uczestników stanowi on ważną odpowiedź na samotność i ograniczone możliwości kontaktu społecznego. Regularne spotkania, wspólne aktywności oraz przestrzeń do rozmowy sprawiają, że Klub staje się stałym elementem codzienności i miejscem budowania relacji.

Udział w Klubie Seniora sprzyja podtrzymywaniu aktywności społecznej i budowaniu relacji, także międzypokoleniowych.

„Nas klub to miejsce, w którym cały czas mogę się czegoś nauczyć. Dzięki niemu jestem nadal aktywna, mam motywację, aby wyjść z domu. Nawiązałam nowe przyjaźnie i nie czuję się samotna” – podkreśla Krysia, jedna z podopiecznych.

Doświadczenia te pokazują, jak istotna jest dostępność lokalnych usług społecznych dla osób starszych i ich otoczenia. Od 2024 roku Fundacja Index do Przyszłości rozwija również usługi sąsiedzkie. Stanowią one realne wsparcie dla seniorów wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu oraz dla osób sprawujących nad nimi opiekę.

Fundacja Index do Przyszłości buduje wokół swoich działań trwałą społeczność wsparcia, angażując darczyńców, partnerów i osoby związane z lokalnym środowiskiem. Jednym z elementów tego procesu jest organizowany od 2017 roku Bal Charytatywny. Pełni on funkcję integracyjną i wspiera pozyskiwanie środków na działalność statutową. Takie inicjatywy wzmacniają relacje wokół „Bezpiecznej Twierdzy” i pozwalają utrzymać ciągłość działań skierowanych do dzieci, młodzieży i seniorów.

Skala podejmowanych działań oraz zakres odpowiedzialności, jaki spoczywa na Fundacji, znacząco wykraczają poza dostępne zasoby organizacyjne. Przekłada się to na codzienne wyzwania w prowadzeniu działań.

Mimo dużego zaangażowania zespołu i ugruntowanej pozycji w środowisku lokalnym Fundacja Index do Przyszłości boryka się z barierami, które utrudniają stabilne prowadzenie działań integracyjnych i reintegracyjnych. Doświadczenia te stały się jednym z powodów udziału organizacji w projekcie Akademia NGO – dobre prawo dla integracji, którego celem jest identyfikowanie problemów w funkcjonowaniu organizacji pozarządowych i formułowanie rekomendacji zmian systemowych na podstawie codziennej praktyki.

Jednym z największych wyzwań jest współpraca z instytucjami publicznymi, zwłaszcza w sytuacjach wymagających szybkiej interwencji. Gdy pracownicy Fundacji zgłaszają do ośrodków pomocy społecznej niepokojące zachowania lub problemy w rodzinach dzieci objętych opieką, często nie otrzymują żadnej informacji zwrotnej. Postępowania trwają miesiącami, a organizacja nie ma dostępu do informacji o przebiegu sprawy. Dodatkowym utrudnieniem jest brak zbieżnych godzin pracy – instytucje działają w godzinach 7:00-15:00, natomiast zajęcia w świetlicy odbywają się popołudniami, od 16:00 do 20:00. Taka niespójność utrudnia przekazywanie informacji i planowanie wspólnych działań na rzecz dzieci i rodzin.

Zespół Fundacji realizuje znacznie więcej zadań, niż pozwalają na to dostępne środki finansowe. Organizacja może utrzymać jedynie dwa etaty, przy czym jeden z nich finansowany jest wyłącznie z darowizn. Dotacja miejska na prowadzenie świetlicy środowiskowej nie pozwala na zatrudnienie personelu na umowy o pracę, obejmuje jedynie umowy zlecenia dla wychowawców. W efekcie trudno budować stały, zintegrowany zespół, który zapewniłby ciągłość wsparcia. Niestabilność zatrudnienia powoduje rotację kadry i osłabia relacje z podopiecznymi – dziećmi, które najbardziej potrzebują bezpieczeństwa i stałości.

Kolejnym istotnym problemem jest brak własnej siedziby. Pomimo ośmiu lat starań, Fundacja otrzymała od miasta zgodę na użytkowanie lokalu o powierzchni zaledwie 90 m² znajdującego się przy  VII Liceum Ogólnokształcącym. Jednak co roku musi starać się o przedłużenie najmu. To przestrzeń niewystarczająca wobec potrzeb – w zajęciach cyklicznie uczestniczy około 75 osób. Brak gwarancji długoterminowego użytkowania lokalu utrudnia planowanie rozwoju, realizację większych projektów i inwestycję w wyposażenie. Niepewność lokalowa to nie tylko bariera logistyczna, ale i psychologiczna – ogranicza poczucie bezpieczeństwa zarówno wśród zespołu, jak i podopiecznych.

Zespół Fundacji zwraca uwagę, że obecne przepisy nie sprzyjają organizacjom, które od lat prowadzą działania społeczne na rzecz mieszkańców. Brakuje rozwiązań gwarantujących stabilność lokalową i możliwość długoterminowego planowania działań. Fundacja postuluje wprowadzenie zmian, które pozwoliłyby organizacjom społecznym otrzymywać lokale komunalne na okres minimum pięciu lat lub na czas nieokreślony – z możliwością wypowiedzenia umowy jedynie w określonych przypadkach. Takie rozwiązanie zwiększyłoby bezpieczeństwo funkcjonowania, umożliwiło utrzymanie ciągłości pracy i wzmocniło potencjał organizacji w realizacji działań integracyjnych i reintegracyjnych na rzecz dzieci, rodzin i seniorów.

• E-mail: [email protected]
• Adresy:
  • Fundacja Index do Przyszłości: ul. Stawowa 5/7, 40-095 Katowice
  • Centrum Integracji Międzypokoleniowej „Bezpieczna Twierdza”: ul. Panewnicka 13, 40-709 Katowice
• Strona internetowa: https://indexdoprzyszlosci.pl/
• Facebook:
  • https://www.facebook.com/indexdoprzyszlosci?locale=pl_PL
  • https://www.facebook.com/BezpiecznaTwierdza/
  • https://www.facebook.com/TwierdzaSeniora/
• TikTok: https://www.tiktok.com/@bezpieczna.twierdza

Artykuł powstał w ramach projektu: Akademia NGO – dobre prawo dla integracji realizowanym przez Stowarzyszenie MOST. Projekt dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027.

Projekt obejmuje organizacje z terenu województwa: śląskiego i małopolskiego oraz opolskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego.

Więcej o projekcie: www.akademiango.pl.