Publicystyka - ngo.pl

We wrześniu do szkół podstawowych województw podlaskiego, lubelskiego i podkarpackiego powrócił projekt „Kropla wiedzy czyli zmiana postaw społecznych poprzez niebiesko-zielone szkoły w Polsce Wschodniej”, finansowany przez Fundusze Europejskie i NFOŚiGW. W ramach projektu prowadzone są działania edukacyjne dotyczące gospodarki wodnej we wschodniej Polsce. Grywalizacja ma być kolejnym krokiem w budowaniu wśród najmłodszych świadomości na temat tego, jak duże znaczenie ma odpowiedzialne korzystanie z wody w codziennym życiu.

Grywalizacja to wykorzystanie mechanizmów znanych z gier w kontekstach, które nie są rozrywką - na przykład w edukacji. Zamiast samej rywalizacji chodzi o to, by nauka stała się bardziej angażująca, przyjemna i motywująca. W projekcie „Kropla wiedzy” grywalizacja pozwala zamienić trudne tematy - takie jak susza, retencja czy oszczędzanie wody - w wyzwania, misje i zadania, które uczą poprzez działanie.

W ramach grywalizacji drużyny będą wykonywać kolejne zadania i wyzwania dotyczące wody i jej oszczędzania, zdobywając za nie punkty. Formuła ta łączy edukację z zabawą, tak aby wiedza o wodzie zapadała w pamięć na dłużej niż standardowa lekcja czy wykład.

– Wiemy, że najskuteczniej uczymy się przez działanie, a nie przez słuchanie. Dlatego zamiast kolejnej lekcji o oszczędzaniu wody, dajemy uczniom przygodę z fabułą, punktami, odznakami i prawdziwą rywalizacją. W naszej grze uczniowie wcielą się w zespoły bohaterów, którym powierzono rozwiązanie zadań i wykonanie misji mających na celu uratowanie Ziemi przed katastrofą ekologiczną - mówi Grzegorz Karpiuk, Kierownik Biura Projektów w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.- Grywalizacja sprawia, że wiedza o wodzie przestaje być czymś, co trzeba zapamiętać na sprawdzian, a staje się czymś, co chce się odkrywać. To nie jest gra dla samej zabawy, a metoda, która realnie zmienia codzienne nawyki, bo uczniowie sami dochodzą do wniosków, zamiast je tylko usłyszeć od nauczyciela – dodaje ekspert.

„Kropla wiedzy” to połączenie akcji edukacyjnej skierowanej do nauczycieli i uczniów wraz z kampanią społeczną i atrakcyjną grywalizacją, ma na celu zbudować świadomość młodego pokolenia na temat roli wody w naszym życiu, a także racjonalnego zarządzania nią.

W każdym z trzech województw odbędzie się cykl szkoleń podstawowych – łącznie weźmie w nich udział kilkuset uczestników. Ich celem jest podniesienie kompetencji nauczycieli w zakresie zrównoważonego gospodarowania wodą i adaptacji do zmiany klimatu. Dzięki temu będą potrafili oni przekazywać tę wiedzę uczniom, wplatając kontekst wodno-klimatyczny w omawiane na lekcjach zagadnienia. Nauczyciele otrzymają materiały merytoryczne, wskazówki praktyczne, a także dostęp do platformy edukacyjnej i pomoce dydaktyczne do prowadzenia zajęć.

W przyszłym roku szkolnym program obejmie też działania bezpośrednio skierowane do uczniów. By zaangażować młodzież w tematykę oszczędzania wody w atrakcyjny sposób, wprowadzony zostanie element grywalizacji - edukacyjnej gry konkursowej dla uczniów klas IV–VIII. Rywalizacja będzie odbywać się na wielu poziomach – indywidualnym, grupowym oraz między szkołami – a uczestnicy będą wykonywać rozmaite zadania, misje i wyzwania związane z ochroną wody.

– Projekt “Kropla wiedzy” ma poszerzyć świadomość na temat wody, jej roli w życiu człowieka i w środowisku. Aby to osiągnąć chcemy wzmocnić kompetencje nauczycieli, dostarczyć szkołom materiałów edukacyjnych, a samych uczniów zaangażować do realizacji działań ekologicznych. Szkoła to z zasady instytucja otwarta i może włączać uczniów, rodziców i całą społeczność lokalną do działania na rzecz przeciwdziałania suszom, czy lokalnym podtopieniom. Liczymy na to, że uczniowie, do których dotrzemy z konkretnymi informacjami, staną się „kroplami” wiedzy o wodzie i klimacie w swoich domach oraz grupach rówieśniczych - mówi Monika Sadowska z fundacji Rodzice dla Klimatu.

Autorzy projektu widzą w szkole szansę na edukowanie lokalnych społeczności i inicjowanie zmian w ich postawie, dlatego postanowili zainteresować nauczycieli wiedzą o wodzie, suszy i retencji. Kierowali się obserwacją, że wielu z nich swoje kwalifikacje na temat środowiska zdobywało w czasie, gdy o zmianie klimatu mówiło się jak o wydarzeniu z przyszłości. Tymczasem najbardziej odczuwalny spośród jej skutków - susza hydrologiczna - trwa w Polsce już od dekady i stale się nasila. Dlatego tak cenne jest posiadanie aktualnych informacji, o tym co ją powoduje i jak można adaptować okolice do obecnych warunków. 

– Bycia wodoodpornym można się nauczyć. Nauczycielom oferujemy interaktywne szkolenia, a młodzieży zabawę poprzez grywalizację. Kropla wiedzy od nas może uratować jezioro wody - mówi dr Wojciech Szymalski, prezes Fundacji Instytut na rzecz Ekorozwoju.

Szczegóły rekrutacji zespołów do grywalizacji oraz zasady uczestnictwa są już dostępne na stronie  wodoodporni.edu.pl oraz w mediach społecznościowych projektu (Instagram, Facebook). Start rozgrywki grywalizacyjnej planowany jest na 13.10.2026, czyli Międzynarodowy Dzień Ograniczania Skutków Katastrof, ustanowiony przez ONZ w 2009 roku.

Projekt „Kropla wiedzy czyli zmiana postaw społecznych poprzez niebiesko-zielone szkoły w Polsce Wschodniej” jest realizowany w ramach Działania FENX.02.04. Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom priorytetu FENX.02 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko, programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.