Publicystyka - ngo.pl

Dziecko po doświadczeniu przemocy, wykorzystania seksualnego czy innego traumatycznego wydarzenia często trafia do świata procedur, instytucji i spotkań z kolejnymi specjalistami, gdzie musi opowiedzieć o swoich trudnych doświadczeniach. Eksperci od lat podkreślają, że taki system może dodatkowo obciążać dziecko i pogłębiać traumę. Dlatego coraz więcej mówi się dziś o potrzebie tworzenia miejsc, w których pomoc organizowana jest wokół potrzeb dziecka, a nie wokół instytucji.

Potwierdzają to zarówno międzynarodowe doświadczenia modelu Barnahus, jak i polskie opracowania dotyczące ochrony dzieci. Raport „Współpraca wielodyscyplinarna w ochronie dzieci – propozycja modelu”, opublikowany w grudniu 2025 roku, pokazuje wyraźnie, że skuteczna ochrona dzieci wymaga realnej proceduralnej współpracy specjalistów różnych dziedzin. Dokument został przygotowany we współpracy ekspertów koordynowanych przez UNICEF i Ministerstwo Sprawiedliwości. W pracach uczestniczyli przedstawiciele administracji państwowej, samorządów, pomocy społecznej, policji oraz organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną dzieci.

W Polsce interdyscyplinarny model pomocy dziecku krzywdzonemu nadal rozwijają głównie organizacje pozarządowe. To właśnie NGO-sy tworzą miejsca zwane Centrami Pomocy Dzieciom (CPD), w których dziecko może otrzymać kompleksowe wsparcie w jednym miejscu — bez konieczności chodzenia od instytucji do instytucji i wielokrotnego wracania do traumatycznych doświadczeń, gdzie dbałość o dobro dziecka jest nadrzędnym celem.

Jedno z pierwszych Centrów Pomocy Dzieciom w Polsce powstało w Głogowie i jest prowadzone przez Stowarzyszenie dla Dzieci i Młodzieży SZANSA. Wcześniej dwa takie Centra utworzyła Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Obecnie w Polsce funkcjonuje 13 takich miejsc.

CPD w Głogowie działa w oparciu o model Barnahus, uznawany dziś za najskuteczniejszy system pomagania dzieciom po traumie. Chodzi o to, by dziecko i jego rodzina mogli otrzymać wszelką potrzebną pomoc w jednym miejscu, w bezpiecznych i przyjaznych warunkach. W CPD dziecko i jego rodzice/opiekunowie korzystają z pomocy psychologicznej, psychiatrycznej, terapeutycznej, prawnej, pedagogicznej. W CPD w Głogowie funkcjonuje także przyjazny pokój przesłuchań. Wszystkie dzieci z terenu właściwości Sądu Rejonowego w Głogowie przesłuchiwane są w CPD.

W Centrum pracują psychologowie, psychoterapeuci, psychiatra dziecięcy, terapeuci rodzin i inni specjaliści. Każdy przypadek omawiany jest wspólnie przez zespół, który planuje najlepszą formę pomocy dla dziecka i jego bliskich. Dzięki temu pomoc jest szybsza, lepiej skoordynowana i bardziej dopasowana do potrzeb dziecka.

Tak zorganizowana pomoc jest szczególnie ważna w przypadku dzieci po doświadczeniu przemocy lub kryzysów psychicznych. Trauma wpływa jednocześnie na zdrowie psychiczne, relacje rodzinne, funkcjonowanie społeczne i poczucie bezpieczeństwa dziecka. Dlatego skuteczne wsparcie musi obejmować wszystkie te obszary równocześnie.

Prowadzenie takiego miejsca to jednak ogromne wyzwanie organizacyjne i finansowe. W Polsce nadal brakuje centralnego systemu finansowania Centrów Pomocy Dzieciom prowadzonych przez organizacje pozarządowe. Dlatego tak ważni są partnerzy społeczni, którzy rozumieją, że profesjonalna pomoc dzieciom wymaga stabilności i długofalowego wsparcia.

Takim partnerem jest Fundacja Drzewo i Jutro, która od pięciu lat wspiera funkcjonowanie Centrum Pomocy Dzieciom w Głogowie. Dzięki temu wsparciu możliwe jest współfinansowanie psychoterapii dzieci, terapii rodzin, konsultacji psychiatry dziecięcego oraz części działań administracyjnych potrzebnych do codziennego działania Centrum i koordynowania pomocy dla dzieci oraz ich rodzin.

To wsparcie ma bardzo konkretny wymiar. Oznacza, że dziecko po doświadczeniu przemocy może szybciej otrzymać pomoc psychologiczną. Rodzina może zostać objęta terapią. Specjaliści mogą wspólnie planować działania i reagować na kryzys. Oznacza też, że pomoc nie kończy się po jednej konsultacji, ale może być prowadzona tak długo, jak potrzebuje tego dziecko.

Ogromne znaczenie ma również fakt, że Fundacja Drzewo i Jutro wspiera działania długofalowo. W obszarze ochrony dzieci nie da się działać „od projektu do projektu”. Dzieci potrzebują ciągłości pomocy, dostępności specjalistów i poczucia bezpieczeństwa. Takie partnerstwo pokazuje, jak ważne są odpowiedzialne i stabilne relacje pomiędzy organizacjami społecznymi a partnerami wspierającymi ich działania.

Centrum Pomocy Dzieciom w Głogowie pokazuje, że nowoczesny system ochrony dzieci może być tworzony lokalnie przez organizacje społeczne. Ale pokazuje też coś jeszcze — że bez odpowiedzialnych partnerów, takich jak Fundacja Drzewo i Jutro, wiele z tych działań po prostu nie mogłoby istnieć. To wsparcie realnie przekłada się na bezpieczeństwo dzieci i możliwość udzielania im profesjonalnej pomocy wtedy, gdy najbardziej jej potrzebują.