Publicystyka - ngo.pl

Poziom filantropii w Polsce w przeciągu ostatnich pięciu lat systematycznie wzrastał. Jeszcze w 2009 roku dokładnie połowa Polek i Polaków (50%) deklarowała finansowe lub rzeczowe wsparcie organizacji lub grup społecznych, a rok temu było to trzy czwarte naszego społeczeństwa (74%). Zgodnie z wynikami najnowszych badań Stowarzyszenia Klon/Jawor z listopada 2014 roku wzrostowy trend poziomu filantropii nie został utrzymany – 66% badanych zadeklarowało, że w ciągu ostatniego roku wrzuciło pieniądze do puszki, wykonało przelew, wysyłało SMS lub w inny sposób wsparło materialnie organizacje lub grupy społeczne. Oznacza to ośmiopunktowy spadek w porównaniu do wyniku sprzed roku, a tym samym powrót do wartości wskaźnika z roku 2011.

44% Polek i Polaków zadeklarowało, że wspiera Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, przy czym warto zaznaczyć, że ten wynik jest dużo niższy niż w poprzednich latach. Co więcej, filantropijna aktywność ponad jednej czwartej z nas (28%) polega tylko i wyłącznie na wspieraniu WOŚP. Oznacza to, że osób, które wspierają inne organizacje niż WOŚP, jest w Polsce 38%.

Niezmiennie, filantropia jest powiązana z wykształceniem i dochodem. To osoby z wykształceniem wyższym częściej niż z podstawowym i zawodowym, a także z zamożniejszych gospodarstw domowych, angażują się w filantropię. Ponadto, filantropami są częściej osoby z miast powyżej pięćdziesięciu tysięcy mieszkańców niż mieszkańcy mniejszych miast i wsi. Materialne wspieranie organizacji lub grup społecznych łączy się także z aktywnością wolontariacką – to osoby pracujące społecznie na rzecz lub za pośrednictwem organizacji pozarządowych lub grup społecznych częściej decydują się na filantropię, niż osoby, które wolontariuszami nie są.

Spadek poziomu filantropii w Polsce potwierdzają także międzynarodowe dane. Opublikowany w listopadzie 2014 roku przez Charities Aid Fundation Światowy Index Dobroczynności (World Giving Index) wskazuje, że na 135 przebadanych krajów Polska zajmuje odległe, 75. miejsce w rankingu prezentującym odsetek osób, które przekazały pieniądze na cele dobroczynne w poprzedzającym badanie miesiącu. Wynik 21% oznacza, że Polska zanotowała spadek o jedenaście punktów procentowych (32% w 2013 roku). Sytuacja nie wygląda więc optymistycznie.

Z czego wynikać może spadek zaangażowania Polek i Polaków w filantropię?

– Wyniki tegorocznych badań wskazują, że pogorszeniu uległa opinia o organizacjach pozarządowych. Przede wszystkim postrzegamy je jako mniej efektywne niż przed rokiem. Obecnie, jedynie co trzeci z nas (34%) dostrzega na co dzień efekty działań organizacji pozarządowych, podczas gdy jeszcze rok temu widziało je 45%. Co więcej, 44% jest zdania, że organizacje pozarządowe marnują część pieniędzy, które dostają. Więcej badanych jest też skłonna przyznać, że w organizacjach często dochodzi do nadużyć i prywaty. Obecnie uważa tak już co drugi z nas. Pogorszenie wizerunku organizacji pozarządowych może być jednym z istotnych powodów naszej mniejszej skłonności do ich materialnego wspierania – komentuje Piotr Adamiak ze Stowarzyszenia Klon/Jawor.

Nie jest to zapewne powód jedyny, ale z pewnością wyniki te powinny dać do myślenia przedstawicielom organizacji pozarządowych.

Artykuł opiera się na wynikach badań przeprowadzonych na reprezentatywnej próbie 1003 Polaków powyżej 15 roku życia metodą CAPI (wywiad osobisty wspomagany komputerowo) w listopadzie 2014 roku przez Millward Brown na zlecenie Stowarzyszenia Klon/Jawor.