Publicystyka - ngo.pl

W Warszawie jest zarejestrowanych 14275 organizacji, w tym: 6379 fundacji oraz 7594 stowarzyszeń (stan na 30 czerwca 2019 wg REGON). Tym samym warszawski sektor pozarządowy stanowi ok. 11% wszystkich zarejestrowanych w Polsce stowarzyszeń i fundacji (nie uwzględniając OSP). Warszawski sektor pozarządowy charakteryzuje się większym udziałem fundacji niż sektor ogólnopolski: w Warszawie jest ich 45%, w całej Polsce –19%.

– Zakładamy, że aktywnie działa ok. 70% pośród zarejestrowanych podmiotów. Oznacza to, że w Warszawie jest aktywnych niemal 9 tys. stowarzyszeń i fundacji – mówi Marta Gumkowska ze Stowarzyszenia Klon/Jawor.

Warszawski trzeci sektor (czyli ogół organizacji społecznych) jest bardzo duży i zróżnicowany. Nie wszystkie organizacje, które mają swoje siedziby w Warszawie działają na rzecz jej mieszkańców i mieszkanek – prowadzenie takich działań deklaruje 71% z nich.

Aż 60% warszawskich organizacji społecznych działa w skali całego kraju, podczas gdy w Polsce tak szeroki zasięg wskazało 38% badanych. Dużo więcej warszawskich organizacji adresuje swoje działania do odbiorców za granicą – 15% (w całym kraju 9%).

Stołeczne fundacje i stowarzyszenia najczęściej zajmują się edukacją i wychowaniem. Następne najpopularniejsze branże to sport oraz kultura. Ale na terenie Warszawy działa dwukrotnie mniej organizacji sportowych niż w całym kraju.

W świetle powyższych informacji nie dziwi raczej fakt, że najczęstszymi odbiorcami działań warszawskich organizacji są dzieci i młodzież– działania na ich rzecz prowadzi 65% organizacji.

Przeciętne roczne przychody warszawskich organizacji w 2017 roku wyniosły 49 tys. zł. W całym sektorze przeciętne roczne przychody wynosiły 28 tys. zł.

Organizacje z Warszawy najczęściej korzystają z darowizn od osób indywidualnych i firm (65% miało jakieś przychody z tego źródła w 2017 roku). Kolejne, często wykorzystywane źródła to składki członkowskie (43%).

Co ciekawe środki samorządowe stanowią źródło przychodu dla 31% organizacji.

Jednak obraz ten nie jest tak optymistyczny, jeśli przyjrzymy się mu dokładniej: roczne przychody 63% warszawskich organizacji pozarządowych wynoszą bowiem mniej niż 100 tys. zł; jedynie 41% organizacji posiada stały zespół, a tylko co piąta (21%) zatrudnia osoby na umowę o pracę; 40% warszawskich organizacji opiera swą działalność wyłącznie na pracy społecznej.

W marcu 2018 roku tylko 8% warszawskich organizacji miało zapewnionych ponad 75% budżetu do końca roku, a kolejne 12% ponad połowę, żadnych środków na bieżący rok nie miała co czwarta organizacja (25%); jedynie co trzecia organizacja (33%) posiadała jakiekolwiek rezerwy finansowe, które starczyłyby średnio na 4 miesiące funkcjonowania.

19% warszawskich organizacji zadeklarowało, że prowadzi działalność gospodarczą (o 8 punktów procentowych więcej niż w całej Polsce). Natomiast działalność odpłatną pożytku publicznego prowadzi 29% warszawskich organizacji – co znaczy, że jest ona mniej popularna w stolicy niż w całym kraju.

Po 56% organizacji utrzymuje kontakty z biurami Urzędu m.st. Warszawy i z urzędami dzielnic Warszawy. Przy czym jest to dość szeroki wachlarz kontaktów: od udziału w konsultacjach dokumentów, wymiany informacji, poprzez udzielanie dotacji, udział w pracach komisji dialogu społecznego, korzystanie z lokali udostępnianych przez Miasto po wykonywanie usług na zamówienie urzędu.

W 2017 roku 49% warszawskich organizacji ubiegało się o dotację od urzędu miasta, startując w otwartych konkursach ofert lub składając wniosek o tzw. mały grant. W tym czasie w skali kraju robiło to 60% organizacji.

8 na 10 organizacji z Warszawy ubiegających się o dotację ją otrzymywało, w całej Polsce taki wskaźnik sukcesu był nieco wyższy – 9 na 10 organizacjom udawało się uzyskać dofinansowanie.

Przy okazji warto dodać, że w Warszawie działa 30 Branżowych Komisji Dialogu Społecznego (BKDS) i 18 Dzielnicowych Komisji Dialogu Społecznego (DKDS). Są to zespoły składające się z przedstawicieli organizacji i urzędów (poszczególnych biur lub dzielnic), które pracują m.in. nad tym, aby polityki miejskie i decyzje urzędników odpowiadały na potrzeby lokalnych społeczności oraz mieszkanek i mieszkańców Warszawy.

Stołeczne organizacje mają także swoich przedstawicieli w Warszawskiej Radzie Pożytku, która opiniuje projekty miejskich uchwał, ale także doradza władzom miasta w kwestiach związanych z działalnością społeczną.

WIĘCEJ o ciałach dialogu społecznego w Warszawie >

W rankingu potrzeb warszawskich organizacji pierwsze miejsce zajmuje wkład własny do projektów (37% wskazań), drugie: promocja działań i reklama (31%), a trzecie – rozszerzenie działalności organizacji o nowe produkty lub usługi (28%).

Na tle organizacji ogólnopolskich te z Warszawy charakteryzują się większą potrzebą zatrudniania pracowników na stałe (różnica 9 pkt. proc.), za to zdecydowanie rzadziej wskazują na potrzebę zakupu sprzętu (różnica 17 pkt. proc.) oraz podnoszenia kwalifikacji osób zaangażowanych w działania organizacji (różnica 11 pkt. proc.).

W 2020 roku przed stołecznym trzecim sektorem stoją dwa ważne zadania. Pierwsze z nich to włączenie się w prace nad nowym wieloletnim programem współpracy Miasta st. Warszawy i organizacji. Obecny Program Rozwoju Współpracy obowiązuje jeszcze tylko do końca roku.

WIĘCEJ o Programie Rozwoju Współpracy do 2020 >

Jest to dokument, który nie tylko opisuje to, jak stołeczne organizacje mogą współpracować z Miastem, ale także (a może przede wszystkim) na kilka lat w przód wyznacza priorytetowe zadania, które mają przyczynić się do poprawy funkcjonowania organizacji w mieście i do coraz lepszej współpracy między organizacjami i urzędnikami. Co zostanie zapisane w Programie na kolejne lata – zależy w dużej mierze od samych organizacji, które będą miały już wkrótce okazję wziąć udział w pracach nad stworzeniem projektu dokumentu, a potem w jego konsultacjach. Program ma zostać uchwalony przed końcem tego roku.

WIĘCEJ o pracach nad nowym wieloletnim programem współpracy >

Drugim ważnym wydarzeniem, które czeka warszawskie organizacje w 2020 r. są wybory do Warszawskiej Rady Pożytku. W czerwcu kończy się kadencja obecnej WRP (już IV). W marcu organizacje będą mogły zgłaszać kandydatów do nowej Rady, a od połowy kwietnia do płowy maja – oddawać głosy na swoich przedstawicieli.

Więcej informacji o Warszawskiej Radzie Pożytku >

Tekst opracowany na podstawie Raportu z badania „Kondycja warszawskich organizacji pozarządowych” przygotowanego przez Stowarzyszenie Klon/Jawor.

Wyniki dotyczące stołecznego sektora pozarządowego opierają się na danych zebranych od 200 organizacji w ramach dedykowanego badania warszawskich organizacji pozarządowych oraz danych dotyczących 151 warszawskich stowarzyszeń i fundacji, które zostały wylosowane do badań ogólnopolskich. W sumie przebadano 351 warszawskich organizacji.

Analiza stołecznego sektora pozarządowego była możliwe dzięki badaniom przeprowadzonym we współpracy między Stowarzyszeniem Klon/Jawor oraz Urzędem m.st. Warszawy.

Analogiczne projekty były realizowane w poprzednich latach (w roku 2015, 2012 i 2010)

Badania ogólnopolskie zostały zrealizowane przez Stowarzyszenie Klon/Jawor dzięki dofinansowaniu ze środków Fundacji im. Stefana Batorego oraz środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.