Publicystyka - ngo.pl

GBV to każdy szkodliwy akt skierowany przeciwko komuś na podstawie płci i może przybierać różne formy, takie jak przemoc seksualna, przemoc fizyczna, a także przemoc psychiczna i ekonomiczna. To jedno z najbardziej wszechobecnych naruszeń praw człowieka na świecie i ma wyniszczający wpływ na życie poszczególnych kobiet i dziewcząt, ich rodzin i społeczności. W czasie konfliktów i wojen kobiety i dziewczęta są bardziej narażone na różne formy GBV, w tym związaną z konfliktem przemoc seksualną (ang. conflict-related sexual violence, CRSV), wykorzystanie seksualne i nadużycia (ang. sexual exploitation and abuse, SEA), przemoc ze strony partnera (ang. intimate partner violence, IPV) oraz handel ludźmi.

Dostęp kobiet do rynku pracy i stabilnego zatrudnienia może zwiększyć ich bezpieczeństwo oraz zmniejszyć ryzyko występowania przemocy związanej z płcią – wskazują informacje UNDP. Bezrobotne kobiety, które żyją w ubóstwie, są najbardziej podatne na przemoc i wykorzystanie. Ich sytuację utrudniają inne czynniki, np. doświadczenie uchodźstwa. Sytuacja kobiet uchodźczyń w wieku 60+ i kobiet przebywających w zakwaterowaniach zbiorowych może być szczególnie trudna i naraża te kobiety na zwiększone ryzyko. Jednak poprawienie ich ekonomicznej sytuacji i niezależność finansowa mogą pomóc im uciec z sytuacji nadużyć.

Poprzez to oświadczenie chcemy rzucić światło na podatność uchodźczyń i dziewcząt na przemoc związana z płcią w Polsce. Odmawianie dostępu do możliwości, usług i zasobów staje się powszechną rzeczywistością wskutek zidentyfikowanych przypadków wykorzystywania czy dyskryminacji na polskim rynku pracy. Incydenty dyskryminacji narodowościowej i płciowej w procesie rekrutacji, segregacja zawodowa ze względu na płeć na rynku pracy, niekorzystne warunki zatrudnienia i ograniczony dostęp do informacji o prawach przyczyniają się do tego stanu rzeczy. Nasze organizacje dostarczają informacji na ten temat, na przykład:

• Raport Monitorowania Ochrony IRC uchodźców i uchodźczyń z Ukrainy na okres kwiecień czerwiec 2023 roku pokazuje, że ponad 55 proc. uczestników i uczestniczek badania , których zdecydowaną większość stanowią kobiety, doświadczyło min. jednej formy dyskryminacji w miejscu pracy.
• Najnowszy raport CARE dotyczący ukraińskich pracowniczek domowych w Polsce wskazuje, że kobiety w sektorze pracy domowej często doświadczają dyskryminacji, są zmuszane do pracy nawet w przypadku choroby oraz mają zbyt długie godziny pracy.
  Co więcej, pracowniczki migrantki w tym sektorze praktycznie nigdy nie są zatrudniane na stałą umowę i przez to według prawa uznawane za pracowników . Większość z badanych pracodawców zdaje sobie z tego sprawę, przyznając, że prawa pracownicze są fikcją w ich przypadku, dlatego migrantki są bardzo podatne na różne formy eksploatacji.

Ponadto, WHO zidentyfikowało związek między przemocą związaną z płcią, prawem do zdrowia a wzmocnieniem niezależności ekonomicznej kobiet. WHO uznaje niski poziom dostępu kobiet do płatnej pracy (oraz sprawiedliwej emerytury) jako istotny czynnik ryzyka dla przemocy domowej i seksualnej, a niezależność ekonomiczną kobiet jako sposób zmniejszania ich podatności na przemoc związana z płcią. WHO uznaje więc, że zapobieganie i reagowanie na przemoc związana z płcią to nie tylko kwestia zdrowia i praw człowieka, ale także wieloaspektowy problem ekonomiczny.

CARE i IRC to międzynarodowe podmioty z wieloletnim doświadczeniem w działaniach na rzecz wsparcia kobiet i dziewcząt w sytuacjach humanitarnych, w tym tych, które są ofiarami przemocy związanej z płcią. Od 2022 roku CARE i IRC wspierają kobiety z Ukrainy w Polsce, które cierpią w wyniku skutków wojny i naruszeń praw człowieka.

Podkreślamy znaczenie wzmacniania działań zapobiegających i reagowania na przemoc związaną z płcią dla kobiet i dziewcząt w Polsce, w tym dla uchodźczyń. Dlatego wzywamy do:

• Priorytetowego finansowania i dotacji dla lokalnych organizacji , szczególnie organizacji prowadzonych przez kobiety i organizacji prowadzonych przez uchodźczynie i uchodźców zarówno przez rząd polski, jak i przez społeczność międzynarodową, uznania ich kluczowej roli w zwalczaniu przemocy związanej z płcią oraz wzmocnieni a ich głosu w procesie podejmowania decyzji.
• Wzmocnienia lokalnych Urzędów Pracy w wsparciu dla osób z Ukrainy poprzez specjalne kursy dla personelu i klientów, np. kursy języka polskiego dla Ukraińców oraz kursy ukraińskiego dla personelu utrzymującego kontakt z klientami i klientkami z Ukrainy.
• Uznania dyplomów posiadanych przez osoby z Ukrainy w celu zwiększenia ich zdolności do zatrudnienia i dostępu do usług opieki zdrowotnej, psychospołecznej i innych form wsparcia.
• Wzmocnienia ekonomicznego kobiet poprzez projekty wspierające podnoszenie umiejętności finansowych, wzmacnianie finansowego zaangażowania i niezależności kobiet z Ukrainy w Polsce.
• Przeprowadzenia kampanii informacyjnej dla osób z Ukrainy oraz osób z tzw. krajów trzecich przebywających w Polsce na temat ich praw na rynku pracy oraz zapewnienia prostego i dostępnego systemu zgłaszania naruszeń tych praw.
• Ustanowienia regulacji i ochrony dla kobiet i innych osób pracujących w szarej strefie w sektorze opieki domowej i nieformalnej opieki.