Publicystyka - ngo.pl

Masowe programy kształtowania kompetencji cyfrowych i medialnych najczęściej nie są dopasowane do indywidualnych potrzeb edukacyjnych każdego dziecka. Inaczej uczą się dzieci w spektrum autyzmu, inne potrzeby mają dzieci niedowidzące lub niewidome czy dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi, czy trudnościami behawioralnymi. Szczególną uwagę powinno się zwrócić też na dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, nieznające języka, kultury, pozbawionych bliskich relacji z grupą rówieśniczą.

Tymczasem szacuje się, że spektrum autyzmu występuje u około 1% populacji, a liczba diagnoz z roku na rok wzrasta. Niepełnosprawność wzroku może mieć średnio 1 dziecko w 25-osobowej klasie. Około 3-9% procent populacji mierzy się z trudnościami emocjonalnymi i behawioralnymi – w grupie tej nie brakuje uczennic i uczniów, przejawiających zachowania problematyczne w środowisku szkolnym.

Jak dopasować program nauczania tak, by brał pod uwagę te różnorodne potrzeby? Odpowiedzią na te wyzwania jest poradnik Asów Internetu: Be Internet Awesome for All – Kompetencje cyfrowego obywatelstwa dla każdego dziecka, stworzony przez międzynarodowe grono eksperckie dla Fundacji Szkoła z Klasą. Autorem koncepcji jest prof. Jacek Pyżalski. Poradnik będzie sukcesywnie uzupełniany o kolejne rozdziały opisujące specyfikę pracy z wybranymi grupami.

Program Asy Internetu, w ramach którego powstał BIA 4 ALL, pokazuje uczniom i uczennicom jak być uważnym, odważnym, życzliwym, rozsądnym i silnym w sieci. Pomaga wzmacniać relacje rówieśnicze online i offline, uczy krytycznego myślenia, buduje poczucie własnej wartości, sprawczość i uważność na innych. Jak wynika z badań wzmacnianie pozytywnych postaw i praca na wartościach przynosi dużo więcej korzyści niż straszenie zagrożeniami. Fundacja Szkoła z Klasą prowadzi program od 2018 roku, a od 2 lat koordynuje działania w ramach programu w Europie Środkowo-Wschodniej, obecnie w 8 krajach: Czechach, Chorwacji, Grecji, Węgrzech, Litwie, Polsce, Rumunii i Słowacji. W tym czasie w programie wzięło udział ponad 500 tysięcy nauczycielek i nauczycieli oraz uczennic i uczniów.

Eksperci szczegółowo przeanalizowali szanse i zagrożenia płynące z użytkowania sieci przez dzieci i młodzież z różnych grup o indywidualnych potrzebach edukacyjnych. Opisują oni  zróżnicowane wzorce korzystania z Internetu i zachowania w środowisku online każdej z tych grup. Wskazują różne szanse rozwojowe i zagrożenia w kontekście aktywności w internecie i przedstawiają konkretne rekomendacje, z których mogą skorzystać szkoły i organizacje pozarządowe, które na co dzień pracują nad rozwijaniem kompetencji cyfrowych dzieci o indywidualnych potrzebach edukacyjnych. W poradniku znajdują się też konkretne porady i wskazówki dotyczące codziennej pracy od praktyków i praktyczek. Cenny wkład w postaci uwag i sugestii wniosły również osoby recenzujące teksty.

Publikacja została stworzona przez Fundację Szkoła z Klasą w ramach programu Asy Internetu realizowanego przy wsparciu Google.org i jest dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 

Szczegółowe informacje dostępne są na: http://bia4all.eu/

Autorzy i autorki rozdziałów

Jacek Pyżalski
Pedagog specjalny, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Wydział Studiów Edukacyjnych). Uczestnik i koordynator ok. 60 krajowych i międzynarodowych projektów badawczych, w tym wielu dotyczących roli technologii informacyjno-komunikacyjnych w życiu młodych ludzi. Autor licznych publikacji oraz  koordynator polskiej części badań EU Kids Online i ySkills.

Anna Stokowska
Team leaderka i managerka z wieloletnim doświadczeniem pracy w edukacyjnych organizacjach pozarządowych. Absolwentka MISH UW, a także Centre for Social Studies i Szkoły Nauk Społecznych PAN. Stypendystka Central European University w Budapeszcie. Koordynowała projekty edukacyjne w Centrum Edukacji Obywatelskiej i Centrum Cyfrowym, była ekspertką przy badaniach społecznych realizowanych przez Instytut Spraw Publicznych.

Marianthi Papadimitriou
Psycholożka dziecięca i nauczycielka pracująca z dziećmi z indywidualnymi potrzebami edukacyjnymi, specjalizująca się we wspieraniu dzieci i młodzieży z potrzebami medycznymi i psychicznymi. Posiada zróżnicowane i bogate doświadczenie zawodowe, które obejmuje ponad 25 lat pracy w sektorze edukacyjnym, w tym w szkołach ogólnodostępnych, szkołach specjalnych, szpitalach i placówkach dla dzieci zarówno w Grecji, jak i w Wielkiej Brytanii. Marianthi jest członkinią komitetu H.O.P.E. i prelegentką zapraszaną na wiele krajowych i międzynarodowych konferencji.

Natalia Walter
dr hab., profesor UAM, absolwentka pedagogiki medialnej, pedagogiki leczniczej oraz zintegrowanej edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Kierownik Zakładu Edukacji Medialnej na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, specjalistka ds. edukacji informatycznej i medialnej, wsparcia społecznego (głównie online), technologii wspomagających oraz e-learningu. Przez kilkanaście lat pracowała z dziećmi i młodzieżą jako nauczyciel informatyki, a obecnie prowadzi warsztaty dla uczniów, nauczycieli i rodziców z zakresu edukacji medialnej. Współorganizatorka ogólnopolskich konferencji dotyczących edukacji medialnej (m.in. „Media a edukacja”).

Phil Brunet i in.
Szef działu technologii w laboratorium neuropsychologii dziecięcej i student studiów magisterskich z neuropsychologii klinicznej na Uniwersytecie w Victorii w Kanadzie. Phil ma doświadczenie w tworzeniu startupów technologicznych i zarządzaniu projektami oprogramowania. Jego obecne badania skupiają się na opartej na tabletach strategii rehabilitacji poznawczej dla dzieci.

Piotr Plichta
dr hab., profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Pedagog specjalny, nauczyciel dyplomowany. Autor i współautor około 100 publikacji naukowych, w tym monografii: „Socjalizacja i wychowanie dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w erze cyfrowej”. Reprezentant Polski w międzynarodowych sieciach naukowych COST. Uczestnik krajowych i międzynarodowych zespołów, projektów badawczych, edukacyjnych oraz towarzystw naukowych. Autor i współautor materiałów edukacyjnych np. programu profilaktycznego IMPACT (Interdyscyplinarny Model Przeciwdziałania Agresji i Cyberprzemocy Technologicznej).

Osoby recenzujące

Cristina Ponte
Profesor zwyczajna w NOVA FCSH i PI w NOVA Institute of Communication (ICNOVA). Członek zarządu w sieci EU Kids Online, w projekcie H2020 Youth Skills (2020-2023). Koordynowała pierwsze reprezentatywne dla Portugalii badanie dotyczące korzystania z urządzeń cyfrowych przez małe dzieci, finansowane przez Portugalski Urząd ds. Komunikacji (ERC, 2017). Associate Editor of Communication, European Journal of Communication Research i członek Rady Redakcyjnej kilku czasopism, między innymi Journal of Children and Media (JOCAM), nadzorowała ponad 20 prac doktorskich na tematy związane z dziećmi, mediami i dziennikarstwem.

Dr. Darren D. Chadwick

Współpracownik w British Psychological Society. Obecnie pracuje w Liverpool John Moores University w School of Psychology. Specjalizuje się w doświadczeniach związanych z wykorzystywaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną i rozwojową oraz ich opiekunów. Jego badania z zakresu cyberpsychologii dotyczą integracji cyfrowej, komunikacji, tożsamości, zdrowia i zagrożeń online dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i rozwojową.

Autorzy i autorki „z praktycznego punktu widzenia”

Zyta Czechowska – terapeutka i nauczycielka w szkole specjalnej, trenerka Asów Internetu

Justyna Stańczak-Szenajch – pracuje w szkołach przyszpitalnych w Polsce od 2013 roku, obecnie w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 287 w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym 

Jana Vaňková – nauczycielka w szkole dla osób niepełnosprawnych ruchowo w Opawie (pracuje również z uczniami z NI)

Jana Hřibovská – nauczycielka w Szkole Podstawowej i Przedszkolu 17. listopadu, w Chomutowie

Markéta Beránková– nauczycielka w Szkole Podstawowej i Przedszkolu 17. listopadu, w Chomutowie

Evangelia Daskalaki, Theoni Vrochidou, Paraskevi Fragopoulou – FORTH, grecki zespół BIA

Ilona Jucienė – Szkoła „Gerosios Vilties: w Wilnie (progimnazija)

Živilė Aleksienė – Szkoła Specjalna „Atgajos” w Wilnie

Panayiotis Kiskireas – one of the first hospital teachers in Greece. He has been working in the field of Hospital Education since 1988 at St Sophia Hospital School in Athens where he has also served as a head-teacher.

Theodora Armenkova – has been working in hospital education in Bulgaria since 2016 and is currently working as a hospital teacher in the paediatric oncology department at the University Hospital “Queen Joanna – ISUL” in Sofia.